Wynalazek dotyczy urzadzenia do ciaglego wy¬ twarzania opakowan w ksztalcie pudelek wypu¬ klych lub plaskich o przekroju czworokatnym z rury, tulei lub podobnego przedmiotu, wykona¬ nych • z papieru, tektury lub innego materialu, zwinietego we wstegi, lub z arkuszy, stosowane¬ go w przemysle opakowan.Jednym z przedmiotów wynalazku jest ma¬ szyna, w której tworzywo wyjsciowe w ksztal¬ cie rury lub tulei jest podczas przeprowadzania go przez maszyne splaszczane w jednakowych odstepach czasu za pomoca odpowiednich narze¬ dzi i jednoczesnie utrzymywane poprzecznie do podluznej osi rury lub tulei wzdluz waskich granic.Dalszym przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie, w którym narzady, splaszczajace i utrzymu¬ jace tworzywo, podazaja za jego ruchem, przy czym jest ono odksztalcone podczas splaszczania zasadniczo bez poslizgu miedzy wspomnianymi laczonymi razem powierzchniami roboczymi na- . rzadów.Ponadto zadaniem wynalazku jest zaopatrze¬ nie urzadzenia do splaszczania tworzywa w dwóch wzajemnie prostopadlych kierunkach celem otrzymywania opakowania o przekroju czworobocznym w urzadzenia, powodujace roz¬ poczynanie ksztaltowania nastepnego opakowa¬ nia przed ukonczeniem bezposrednio poprzedza¬ jacego, a to w celu przeciwdzialania powstawa¬ niu zakladek w splaszczanych wyrobach i umo¬ zliwienia w ten sposób zwiekszenia szybkosci pracy maszyny.Wreszcie przedmiotem wynalazku jest równiez maszyna do wytwarzania omawianych opakowan przy ich jednoczesnym napelnianiu materialem, w którym to przypadku napelnianie moze ibyc uskuteczniane w sposób przerywany, badz tez, zwlaszcza gdy chodzi o materialy plynne, w spo¬ sób ciagly.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie zasad-niczo z ramy, podtrzymujacej pary przeciwlegle umieszczanych narzadów pomocnjLCzych, porusza. jac^Wie fee zaml^tó^^^^ i podfrzymu- jacycn ?wlalciwe n^traadyspuszczajace i ksztal¬ tujace, zwane w dalszym ciagu szczekami zaci¬ skajacymi, dalej z urzadzenia prowadniczego, na¬ dajacego szczekom zaciskajacym równy bieg w zamknietym torze i ruch posuwisto-zwrotny do ksztaltowania i splaszczania tworzyw, nastep¬ nie z urzadzenia do wytwarzania nacisku i do przenoszenia tego tworzywa, miedzy parami szczek zaciskajacych i wreszcie urzadzenia do przesuwania tworzywa równiez pomiedzy tymi szczekami.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój pio¬ nowy urzadzenia wzdluz linii I—I na fig. 2, fig. 2 — przekrój poziomy wzdluz linii II—II na fig. 1, fig. 3 — widok szczeki zaciskajacej z cze¬ sciowo zdjeta pokrywa, zaopatrzonej w narzad grzejny, fig. 4 — przekrój poprzeczny tej szcze¬ ki, fig. 5 — widok szczeki, nie zaopatrzonej w narzad grzejny, fig. 6 — przekrój poprzeczny tej szczeki, fig. 7 — odmienna postac urzadze¬ nia, powodujacego zlozony ruch szczeki zaciska¬ jacej, a fig. 8 — odmienna postac urzadzenia, po¬ wodujacego nacisk zamykajacy.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ze¬ wnetrznej ramy 10, w której sa latwo i odejmo¬ walnie przymocowane cztery narzady nosne 12, rozmieszczone przeciwlegle parami (fig. 2) z któ¬ rych kazdy podtrzymuje przenosnik 16 (patrz fig. 1) w postaci lancucha bez konca, zaopatrzo¬ ny w szczeki zaciskajace lub splaszczajace 14a, 14b tworzywo wraz z urzadzeniem do napedu i prowadzenia przenosnika. Ponadto co najmniej jedna rama z kazdej pary przeciwleglych narza¬ dów nosnych 12, jest zaopatrzona w urzadzenie do wywolywania nacisku splaszczajacego.W wykonaniu pokazanym na rysunku, kazdy przenosnik 16 (fig. 1) sklada sie z dwóch lancu¬ chów drabinkowych 22 (fig. 2) biegnacych po podwójnych górnych kolach lancuchowych 18 (fig. 1) i po podwójnych dolnych kolach lancu¬ chowych 20 (fig. 1), przy czym wspomniane lan¬ cuchy drabinkowe sa wzajemnie polaczone za po¬ moca poprzecznych wsporników 24 i 24a, osa¬ dzonych w przegubach lancucha obrotowo i podtrzymujacych szczeki zaciskajace 14a, 14b.Przedni wspornik 24 (fiig. 1) kazdej szczeki za¬ ciskajacej jest tak Uksztaltowany i umieszczo¬ ny w odpowiednio uksztaltowanej szczelinie szczeki, ze wspornik ten i szczeka nie moga sie obracac jeden w stosunku do drugiego wspornika. Ponadto kazda szczejka zaciska¬ jaca jest zaopatrzona w otwory 26 (fig. 4 i 6), w które wprowadza sie sruby, mocujace szcze¬ ke z jej przednim wspornikiem 24.Natomiast tylny poprzeczny wspornik 24a nie musi byc przymocowany do szczeki zaciskajacej lecz jest umieszczony we wglebieniu 28 w tylnej czesci szczeki zaciskajacej tak, ze szczeka posia¬ da pewna swobode poruszania sie wzgledem tyl¬ nego wspornika 24a. Jest to czesciowo koniecz¬ nym z uwagi na zmiane odleglosci liniowej mie¬ dzy wspornikami 24 i 24a podczas przesuwania sie lancucha po kole lancuchowym lub wygieciu lancucha na krzywej linii prowadniczej, co po¬ woduje zblizanie sie szczek zaciskajacych do ru¬ ry, podlegajacej ksztaltowaniu, czesciowo zas w celu umozliwienia drgajacego lub wahliwego ruchu szczeki zaciskajacej, opisanego nizej, przy czym przedni poprzeczny wspornik 24 sluzy w tym przypadku jako os obrotu.Waly 32 dolnych kól lancuchowych 20, sa na swych koncach zaopatrzone w stozkowe kola ze¬ bate 30, wzajemnie zazebiajace sie parami, wsku¬ tek czego utrzymuje sie operatywna lacznosc miedzy róznymi przenosnikami lancuchowymi.Jedno z dolnych kól lancuchowych jest nape¬ dzane za pomoca silnika, nie uwidocznionego na rysunku, a wszystkie dolne kola lancuchowe moga byc w okreslonym zakresie przesuwane na swych walach 32, co umozliwia dokladne dopa¬ sowanie ukladów lancuchów wspóldzialajacych parami, a tym samym dopasowanie opakowan do jednakowej dlugosci po zlozeniu maszyny.Dopasowywanie ukladów kól uskutecznia sie za pomoca srub 34.Górne kola lancuchowe 18 sa osadzone na nie¬ ruchomych walach 36, które jednak sa nastaw¬ ne w celu umozliwienia odpowiedniego napre¬ zenia lancuchów.Stosuje sie dwa rodzaje szczek zaciskajacych, a mianowicie szczeki, zaopatrzone w narzady grzejne i posiadajace metalowe powierzchnie ro¬ bocze, przy czym na rysunku szczeki te zostaly oznaczone liczba 14a, oraz szczeki, niezaopatrzo- ne w narzady grzejne i posiadajace elastyczna powierzchnie robocza, wykonana np. z twardej gumy, gumy krzemowej lub innego tworzywa syntetycznego, o dostatecznej elastycznosci w temperaturach roboczych; szczeki te sa ozna¬ czone na rysunku liczba 14b. Jeden z dwóch, wspóldzialajacych ukladów lancuchów, jest za¬ opatrzony wylacznie w szczeki 14a, drugi zas w szczeki 14b.Kazda szczeka zaciskajaca sklada sie zasadni¬ czo z plytki podstawowej 38, w której mieszcza sie wsporniki 24 i 24a, (fig. 4), za pomoca któ¬ rych szczeka jest unoszona przez przenosnik lancuchowy, oraz z glowicy 40 (fig. 6), zaopatrzo.Nr patentu 37268nej w skierowane ukosnie w tyl skrzydla 42 Ksztaltowanych opakowan zwlaszcza, gdy opa¬ kowania te sa napelniane materialem, podlega¬ jacym opakowaniu podczas ich ksztaltowania, czesciowo zas, jako oslony dla narzadów grzej¬ nych 44 (np. dla tzw. grzejników piekarskich) i dla termostatu 46, regulujacego temperature, osadzonych w szczekach 14a. Skrzydla 42 (fig. 4) szczek zaciskajacych 14b (fig. 1) sluza jako po¬ dluzny boczny wspornik dla elastycznej plytki naciskajacej 48 (fig. 6) i podtrzymujacej ja plyt¬ ki stalowej 50, najlepiej tak wykonanej, by pod¬ trzymywala elastyczna plytke naciskajaca na koncowej krawedzi, gdy ta plytka 48 znajduje sie pod cisnieniem.Ponadto plytki podstawowe 38 szczek 14a sa zaopatrzone w elektryczne kontakty 52, przysto¬ sowane do slizgania sie po szynach 54, prowa¬ dzacych prad elektryczny (fig. 1), lub po narza¬ dach podobnych i przylaczone do narzadów grzejnych 44 i do termostatu 46 (fig. 4) przy czym termostat 46 jest polaczony przewodem z jed¬ nym z narzadów grzejnych w kazdej szczece 14a w celu wlaczania go lub wylaczania z obwodu w waskich granicach temperatur i umozliwienia w ten sposób utrzymania pozadanej temperatury w mozliwie malych granicach wahan.Oczywiscie, ze zamiast elementów oporowych mozna zastosowac w grzejnikach szczek cewki wielkiej czestotliwosci w celu uskuteczniania za¬ mykania opakowan za pomoca indukcyjnego ogrzewania zlacza.Wszystkie plytki podstawowe 38 sa poza tym zaopatrzone w pochlaniajace nacisk drazki 56, wykonane najlepiej z hartowanej stali i sluzace do pochlaniania i przenoszenia nacisku, potrzeb¬ nego do zamykania dpakowan. Lancuchy bieg¬ na po powierzchniach prowadniczych 58 wzdluz toru roboczego Saeaigk zaciskajacych w celu po¬ wodowania wzajemnego zblizania sie ich para¬ mi, oraz po innych powierzchniach prowadni¬ czych 60 wzdluz powrotnej czesci przynaleznego przenosnika lancuchowego w celu zapewnienia równego i cichego biegu ukladu lancuchów.Wreszcie plytki podstawowe 38 (fig. 4) sa za¬ opatrzone w*krazki prowadnicze 62, przystoso¬ wane do wspóldzialania z prowadzaca krzywka luib naciskowa - szyna 64 (fig. 1) podczas tej cze¬ sci suwu. roboczego kazdej szczeki zaciskajacej, gdy uskutecznia sie -przygotowanie do konco¬ wego splaszczamia i zamykania. Wskutek wspól¬ dzialania krazków prowadniczych 62 i szyn 64 nadaje sie szczekom zaciskajacym ruch, drga¬ jacy dokola przednich poprzecznych wsporni¬ ków 24 (fig. 1), podczas gdy tylna czesc plytki podstawowej zostaje podniesiona i troci kon-taLJ z tylnym poprzecznym wspornikiem 24a wbrew dzialaniu sjprezyny 66, wlaczonej miedzy tylny poprzeczny wspornik 24a a tylne (patrzac w kie¬ runku ruchu) skrzydlo 42 przynaleznej szczeki zaciskajacej. Mozna oczywiscie spowodowac równiez iruch drgajacy szczeki zaciskajacej wbrew dzialaniu elastycznej sily, która normal¬ nie dociska szczeke do jakiejs podpórki! luib ja¬ kiegos wsporniKa, w lancuchu przenosnika.Ten ruch drgajacy zmniejsza do minimum po. slizg szczek wzgledem czesci rury, z która sty¬ kaja sie one podczas sciskania jej i zamykania.Do wytwarzania nacisku laczacego Lub zamy¬ kajacego stosuje sie co najmniej dla jednego z kazdych dwóch wspóldzialajacych przenosni¬ ków lancuchowych specjalny mechanizm, wy¬ twarzajacy i przenoszacy nacisk. Mechanizm ten, uruchamiany za pomoca krzywek 68 i nur¬ ników 70, przy czym krzywki sa osadzone na wale 32 (fig. 1) dolnego kola lancuchowego 20, sklada sie z plyty 72 dociskajacej walce w ksztal¬ cie klina, slizgajacego sie miedzy dwoma zderza¬ kami 74 i 76 po plaskim lozysku igielkowym 78 (fig. 1); plyta na klinowej powierzchni przeciw¬ leglej do powierzchni lozyskowej, jest zaopa¬ trzona w szereg przenoszacych nacisk walców 80 (fig. 1), na drazki 56 na plytkach podstawo¬ wych 38 (fig. 4) szczek zaciskajacych podczas ich przesuwania sie w polozenie sciskajace. W celu absorbowania i wyrównania nacisku umieszcza sie miedzy nurnikami 70, przenoszacymi nacisk a klinowymi plytami 72 krazków naciskajacych uprzednio naprezone sprezyny 82, a w celu zmniejszenia tarcia zaopatruje sie kazdy nur¬ nik 70 najlepiej w krazek 84, spoczywajacy ha krzywce 68.Na fig. 7 pokazano, odmiane urzadzenia, w którym ruch szczek zaciskajacych dostosowac ny jest do zmiarty ruchu i szytbkosei czesci po¬ wierzchni rury, opierajacej sie p powierzchnie robocza przynaleznej szczeki zaciskajacej pod¬ czas procesu ksztaltowania.Wedlug tej odmiany plytka podstawowa szczeki zaciskajacej, posiada postac suwaka 86, opierajacego sie o walcowe lub igielkowe lozy¬ sko 88 i unoszacego zebatke 99, zazebiajaca sie z kólem zebatym 90 wykonanym na jednym ra¬ mieniu 94 dwuramiennej dzwigni, osadzonej ob¬ rotowo na wale 96, której drugie ramie jest za¬ opatrzone w krazek 98 lub narzad podobny, do¬ stosowany do wspóldzialania podczas zlozonego ruchu szczeki zaciskajacej z krzywka lub narza¬ dem podobnym tak, ze szczeka zaciskajaca jest przesuwana w stosunku do lancucha, unoszacego Nr patentu 37268szczeke za posrednictwem przekladni zebatej 90, 92.Na fig. 8 uwidoczniono dalsza postac wyko¬ nania urzadzenia, wytwarzajacego nacisk, zamy¬ kajacy rure. Odmiana ta rózni sie od urzadze¬ nia, przedstawionego na fig. 1, zasadniczo tym, ze plyta w ksztalcie klina zostala zastapiona uchwytem krazkowym, podtrzymywanym me¬ chanizmem przegubowym. Jak i w poprzednim wykonaniu nacisk jest wywolywany przez nur¬ nik 70, wspóldzialajacy z krzywka 68, przy czym koniec nurnika jest zaopatrzony w krazek 84 celem zmniejszenia tarcia. Krazek 84 opiera sie ó ikrzywke 68. Nurnik 70 jest umieszczony w wy¬ drazeniu w slizgowym uchwycie 100, podtrzy¬ mujacym walce 80 i jest dociskany do krzyw¬ ki 68 za pomoca uprzednio naprezonej sprezyny 82 lub narzadu podobnego. Uchwyt 100 jest umocowany na dwóch przegubowych ramionach 102, tak urzadzonych, ze uchwyt ten wraz z wal¬ cami 80 jest dociskany do drazków 56 szczek zaciskajacych, przenoszac w ten sposób nacisk na szczeki zaciskajace, gdy krazek 84 nurnika wtacza sie na falista czesc krzywki 68.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc z ko¬ rzyscia sprzezone z maszyna, formujaca rury lub tuleje tak, ze rura lub tuleja, uformowana na takiej maszynie, jest bezposrednio i samo¬ czynnie wprowadzana do urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, celem otrzymania opakowania w ksztal¬ cie poduszki lub czworoboku. W tym przypadku zespól polaczonych maszyn nalezaloby równiez zaopatrzyc w urzadzenie do przerywanego lub ciaglego napelniania opakowan materialem, pod¬ legajacym opakowaniu, w zwiazku z wytwarza¬ niem oddzielnych opakowan.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w na¬ stepujacy sposób: Tworzywo wyjsciowe w ksztalcie rury lub tu- lei, wykonane z jakiegokolwiek odpowiedniego materialu arkuszowego lub tasmowego, badz termoplastycznego badz tez napojonego termopla¬ stycznym lepikiem, wprowadza sie do maszyny, dopóki nie zostanie pochwycone i zatrzymane w miejscu za pomoca dwóch wspóldzialajacych szczek zaciskajacych. Poniewaz uprzednio wla¬ czono prad elektryczny, doprowadzany do na¬ rzadów grzejnych w szczekach 14ar szczeki te wykazuja juz temperature, niezbedna do zamy¬ kania tworzywa. Nastepnie uruchamia sie me¬ chanizm napedowy tak, ze lancuchy wraz z uno¬ szonymi przez nie szczekami zaciskajacymi, za¬ czynaja przesuwac sie, przy czym, o ilerzespól maszyn obejmuje równiez, urzadzenie do napel¬ niania opakowan, uruchamia sie to ostatnie urzadzenie.Podczas ruchu obiegowego lancuchy wraz z szczekami 14a, 14b natychmiast po opuszcze¬ niu górnego kola lancuchowego 18 przesuwaja sie na szyne lub wewnetrzna powierzchnie pro- wadnicza 58 (fig. 1) tak, ze szczeki zaciskajace dwóch przeciwleglych lancuchów zblizaja sie jed¬ na do drugiej. Jednoczesnie krazki prowadni¬ cze 62 stykaja sie z szynami 64 (fig. 1), wspól¬ dzialajacymi z nimi w celu powodowania wyzej wspomnianego ruchu drgajacego szczek, co zno^ wu powoduje uchwycenia bez poslizgu powierz¬ chni elementu rurowego. Prowadnice te powin¬ ny najlepiej siegac tak daleko, by nastepna para szczek zaciskajacych zetknela sie co najmniej z elementem rurowym i zapoczatkowala jego sci¬ skanie bezposrednio przed osiagnieciem przez poprzedzajaca pare szczek zaciskajacych polo¬ zenia calkowitego sciskania, a to celem uniknie¬ cia tworzenia sie zakladek i fald w elemencie ru¬ rowym, ponad strefa formowania, które to za¬ kladki i faldy moglyby stanowic przeszkode w zamykaniu i stworzyc pozory wykonczonego opakowania.W przypadku, gdy urzadzenie wedlug wyna¬ lazku jest bezposrednio sprzezone z maszyna, formujaca elementy rurowe, w którym to przy¬ padku opór wywolany tarciem a powodowany narzadami formujacymi rure, staje sie stosun¬ kowo duzy, moze byc korzystne, by szczeki za¬ ciskajace nie wykonywaly calej pracy zwiazanej z przesuwaniem formowanego elementu rurowe¬ go poprzez maszyne do pakowania, zastepujac je w tej czynnosci krazkami zasilajacymi lub na¬ rzadami podobnymi, umieszczonymi pomiedzy narzadami formujacymi rure i maszyna do pa¬ kowania wedlug wynalazku, przy czym krazki te mialyby za zadanie przesuwanie elementu ru¬ rowego poprzez te ostatnia maszyne. Taki uklad jest korzystny z tego punktu widzenia, ze rura, która na jednym koncu jest przymusowo pro¬ wadzona poprzez nieruchomy cylinder i jest pod¬ czas sciskania poddana wyciaganiu na; drugim koncu, uzyska wglebienie pomiedzy wspomnia¬ nymi koncami, które moze stac sie powodem powstawania siegajacych do wewnatrz zakla¬ dek, na koncach poprzecznych polaczen przy wy¬ twarzaniu opakowan w ksztalcie czworoboku.Skoro szczeki zaciskajace podczas przesuwania sie lancuchów zbliza sie do polozenia zamyka¬ nia, szyna 64 dzieki swemu uksztaltowaniu spo¬ woduje, ze szczeki zaciskajace 14a, 14b pod wply¬ wem sprezyn 66 zostaja wychylone z powro¬ tem, stykajac sie z tylnymi wspornikami 24a tak, ze powierzchnie robocze dwóch wspóldzialaja¬ cych szczek zaciskowych staja sie znowu równo¬ legle. Jednoczesnie nochlaniair.ce nacisk draz- Nr patentu 37268ki 36 przesuwaja sie ku krazkom 80, podczas gdy nurnik 70 a tym samym i klinowa plyta 72 znajduja sie w polozeniu cofnietym. Plyta 72 po¬ siada najlepiej takie wymiary, ze szczeka zaci¬ skajaca przechodzi do walca naciskowego w tym samym czasie, kiedy poprzedzajaca szczeka zaci¬ skajaca zeslizguje sie z tego walca. Gdy szcze¬ ka zaciskajaca przesunela sie ku lozysku walców naciskowych tak dalece, ze jej linia srodkowa minela linie srodkowa pierwszego krazek 84 nur. nika 70 wtoczy sie na wybrzuszenie krzywki 68, wskutek czego nurnik 7#, a tym samym i klino¬ wa plyta 72 zostana przesuniete ku górze, prze¬ noszac nacisk za posrednictwem walców naci¬ skowych 80 i drazków 56 na szczeki zaciskajace tak, ze szczeki te sciskaja miedzy soba poprzecz¬ ne zlacza w celu otrzymania trwalego polacze¬ nia. Tuz przed zeslizgnieciem sie szczeki zaci¬ skajacej z lozyska walców naciskajacych nastep¬ na szczeka wSliz&uje sie na to lozysko, a kraz¬ ki 84 zsuwaja sie z wybrzuszenia krzywki 68, wskutek czego plyta 72 wraca pod dzialaniem swego wlasnego ciezaru lub pod dzialaniem sprezyny 104 (fig. 1). W celu zapewnienia po¬ wrotu równiez igiel w lozysku 78, podtrzymu¬ jacym plyte 72, ta plyta jest zaopatrzona w zde¬ rzak 76 (fig. 1), a na drugim koncu lozyska znaj¬ duje sie zderzak 74, przymocowany do ramy maszyny, ograniczajacy powrotny ruch lozyska igielkowego 78.Ody szczeka zaciskajaca opuscila lozysko, prze¬ nosnik lancuchowy, unoszacy szczeke zaciskaja¬ ca zostaje skierowany dokola dolnego kola lan¬ cuchowego, wskutek czego szczeki zaciskowe zo¬ staja rozlaczone, podczas gdy wykonczone opa¬ kowanie przesuwa sie dalej i opuszcza maszyne, jako ciagly sznur ogniw, z którego poszczególne opakowania moga byc odcinane za pomoca od¬ powiedniego urzadzenia odcinajacego.W urzadzeniu, opisanym wyzej, opakowania moga byc wytwarzane w stanie pustym do póz¬ niejszego napelniania, badz tez moga one byc napelniane podczas ich wytwarzania.W pierwszym przypadku szczeki zaciskajace ;w jednym z dwóch wspóldzialajacych przenos¬ ników sa tak zbudowane, ze nie zamykaja po¬ przecznych polaczen na calej dlugosci, lecz pozo¬ stawiaja krótki odcinek, np. jednej krawedzi — otwarty, w celu umozliwienia pózniejszego na¬ pelniania. Po napelnieniu takiego opakowania otwór taki moze byc zamkniety w prosty sposób przez zacisniecie tego szwu na goraco.W drugim przypadku (napelnianie podczas wy¬ twarzania opakowania) do tworzywa rurowego przed przesunieciem go pomiedzy szczeki zaci¬ skajace wprowadza sie rure napelniajaca lub na- Nr patentu 37268 rzad podobny, przy czym napelnianie mozeodby¬ wac sie w sposób przerywany lub ciagly, podczas gdy maszyna pracuje w sposób ciagly. W przy¬ padku ciaglego napelniania, które stosuje sie zwykle w zwiazku z pakowaniem materialów cieklych okazalo sie, ze mozliwe i odpowiednie •jest zarówno doprowadzanie cieczy, podlegaja¬ cej pakowaniu, do poziomu powyzej miejsca za¬ mykania jak i (zwlaszcza w przypadku cieczy pieniacych sie) do poziomu ponizej otworu* przez który dokonuje sie napelniania. PL