PL36950B1 - - Google Patents

Description

....;. Znane jc$£ fotochemiczne wywolywanie wytoar- wisn uzyskiwanych na tkaninach lub materialach podobnych za pomoca soli alkalicznych estrów kwasu siarkowego leukozwiazków barwników kadziowych (porównaj patent niemiecki nr 418487, patenty brytyjskie nr nr 633634, 653698, 674642. patent Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2214365. Wspomniane sole alkaliczne sodowe lub potasowe sa jednak niezbyt czule na dzialanie swiatla, wskutek czego czas wywolywania wybar¬ wien jest stosunkowo dlugi. W celu skrócenia czasu wywolywania tegio rodzaju wybarwien pro¬ ponowano stosowanie róznych srodków uczulaja¬ cych. Propozycje te nie daly jednak wyników za¬ dowalajacych.Stwierdzono obecnie, ze mozna skrócic znacz¬ nie czas fotochemicznego wywolywania wybar- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa prof. Józef Szczesny Turski i mgi inz. Jerzy Lewandowski. wien otrzymywanych za pomoca sodi alkalicz¬ nych es-trów kwasu siarkowego leukozwiazków barwników kadziowych, skoro sole te przepro¬ wadzic dzialaniem soli amonowych w kapieli na¬ pawajacej lub na wlóknie w sole amonowe tych estrów. Okazalo sie bowiem, ze sole amonowe estrów kwasu siarkowego leukoz wiazko w barwni¬ ków kadziowych sa bardziej wrazliwe na dziala¬ nie swiatla niz wsipoimniame sole alkaliczne.Nalezy przypuszczac, ze pod dzialaniem swiatla z soli amonowej odpowiedniego esitru wydziela sie amoniak, wskutek czego utworzony kwasny ester szybciej hydrolizuje. Jednoczesnie naste¬ puje na swietle utlenianie powstajacego, na sku¬ tek rozkladu estru wolnego leukozwiazku do por s»taci ketonowej lub chinoidowej, odpowiedniego barwnika kadziowego.Stwierdzono ponadto, ze sole amonowe o wlas¬ ciwosciach utleniajacych jak azotan, chloran, nad¬ siarczan, chloryn itd., dzialaja bardzo energicznie, gdyz stanowia jednoczesnie zródlo tlenu potrzeb-nego do utleniania powstalego po hydrolizie estru odpowiedniego leukozwiazku barwnika kadzio¬ wego.Stwierdzono ponadto, ze weglany amonu na¬ daja sie równiez do przeprowadzania wspomnia¬ nych soli alkalicznych estrów kwasu siarkowego leukozwiazków barwników kadziowych, przy czym osiaga sie prawie takie same dzialanie jak przy stosowaniu soli amonowych mocnych kwa¬ sów nieorganicznych, np. chlorków lub siarcza¬ nów amonu.Oprócz soli amonowych mozna stosowac takze inne dodatki wplywajace korzystnie na szybkosc wywolywania barwnika jak katalizatory, srodki dyspersyjne, rozpuszczalniki, zagestmiki, suibatan~ cje higroskopijne itd.Przyklad I. Tkanine bawelniana napawa sie w temperaturze pokojowej przy slabym swietle nastepujaca kapiela: 50 g soli sodowej estru kwasu siarkowego leu- ko-indyga 450 g -wody 500 g 25%-owego roztworu azotanu amonu 1000 g Po napawaniu tkanine wyciska sie i suszy w ciemnosci w temperaturze pokojowej. Tak przy¬ gotowany material naswietla sie swiatlem slo¬ necznym lub lampy lukowej do pozadanej gle¬ bokosci barwy. W celu uzyskania efektów foto- (graficznych mozna naswietlac przez negatyw. Po naswietleniu nalezy tkanine starannie wyprac.Przyklad II. Stosuje sie kapiel napawajaca o skladzie: 20 g soli sodowej estru kwasu siarkowego leuko^postaci 5,7 5:7' — cztero- bromoindyga 480 g wody 500 g 5%-owego roztworu chlorku amonu 1000 g Dalej postepuje sie jak w przykladzie 1.Przyklad III. Tkanine bawelniana lufo wisko¬ zowa napawa sie roztworem zawierajacym w li¬ trze wody 20 g soli sodowej estru kwasu siarko¬ wego leuko-postaci 5,7, 5\ V — czterobromoin- dyga, po czym tkanine suszy sie w temperaturze pokojowej w ciemnosci. Po wysuszeniu natrysku¬ je sie ja 5%-owym slabo zageszczonym roztwo¬ rem siarczanu amonu i znów suszy jak poprzed¬ nio. Tak przygotowany material naswietla sie jak w przykladzie I i po tym starannie pierze na go¬ raco.Przyklad IV. Tkanine bawelniana lufo z innego wlókna celulozowego napawa sie roztworem za¬ wierajacym w litrze wody 20 g soli sodowej estru kwasu siarkowego leuko-indyga i 100 g oc¬ tanu amonu. Po wysuszeniu tkaniny w tempera¬ turze pokojowej w ciemnosci, naswietla sie ja jak w przykladzie I i pierze.Przyklad V. Postepuje sie jak w przykladzie IV, stosujac zamiast octanu, weglan amonu. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe t. Sposób fotochemicznego wywolywania wybar- wien na tkaninach lub materialach podobnych za pomoca soli alkalicznych estrów kwasu siarkowego leukozwiazków barwników kadzio¬ wych, znamienny tym, ze sole alkaliczne estrów kwasu siarkowego leukozwiazków barwników kadziowych przeprowadza sie dzia¬ laniem nieorganicznych lub organicznych so¬ li amonowych, w kapieli napawajacej lufo na wlóknie, w sole amonowe tych estrów.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako sole amonowe stosuje sie sole o amo¬ nach zawierajacych tlen, np. siarczanyf azota¬ ny, chlorany amonu. Laboratorium Kolorystyczne Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych „Prasa" St-gród, 4759 — 16.

3. 54 — R-6-9579 BI bezdrz. 100 g — 150 PL