Urzadzenie do ochladzania owoców, warzyw itp. plodów, zwane „chlodosuszem" odgrywac winno bardzo wazna role w miejscach zgrupowania tych artykulów, a wiec w punktach skupu, w wa¬ gonach, w przechowalniach, w przetwórniach i w magazynach zakladów zbiorowego zywienia.Dzieki ochladzaniu swieze plody ogrodnicze zna¬ cznie lepiej przechowuja sie, tzn. mmiej gnija, plesnieja, wyciekaja, wiedna, mniej ubywaja na wadze, slowem dluzej trwa ich uzytecznosc. Po¬ nadto chlodosusz równiez moze miec zastosowa¬ nie do podsuszania cebuli, wskutek ozego cebula znacznie lepiej przechowuje sie.Urzadzenia chlodosuszu sa przystosowane do wykorzystywania najtanszych, a zarazem latwo dostepnych srodków chlodniczych, jakimi moga byc zimna woda, lód, snieg, wiry powietrza 1 zmiana jego cisnienia oraz ochladzanie wskutek parowania wody.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Michal Drozdowicz.Chlodosusz sklada sie z tunelu chlodniczego 5 o scianach izolowanych 1 i la, z wentylatorów 4 i 4a, z urzadzenia nawilzajacego 3 i z komory lodowej czyli chlodnicy 7. Tunel chlodniczy jest oddzielony od komory lodowej scianka 18 i kla¬ pami b, gp c, (patrz fig. 1, 2, 3 i 5). Do tunelu chlodniczego 5 wstawia sie owoce na azurowe pólki h w azurowych opakowaniach (patrz 17 fig. 4). Owoce twarde i cebule mozna wysypywac na pólki. Pólki h moga byc wysuwane. Moga byc nimi równiez specjalne wózki, które po zalado¬ waniu, np. owocami, wstawia sie do tunelu. Mie¬ dzy poszczególnymi pólkami, zaladowanymi plo¬ dami ogrodniczymi sa wolne waskie przestrzenie do przewiewu powietrza. Przeloty te na ilustra¬ cjach — dla latwiejszego zauwazenia — podano stosunkowo szersze. Nad tymi przelotami powietrznymi znajduja sie poprzeczne zastawy oznaczone listera /, które maja za zadanie skie¬ rowywac czesc pradu powietrza w glab tunelu pomiedzy skrzynie z owocami lub warzywami.Ja&t Mme^metewy umieszcza ste na pozosta- ly jak równiez na podlodze i suficie komory lodo-' wej 7. Zastawy te sa wyzsze i sa oznaczone lite¬ ra ii (fig. 1). W tunelu chlodniczym zamiast za¬ staw mozna bylo by zrobic otwory w scianach, z których wydostawaloby sie chlodne powietrze.Wówczas sciany powinny byc podwójne ze szczelina wewnatrz do przeplywu powietrza.Po napelnieniu tunelu chlodniczego owocami zamyka sie szczelnie drzwi 10, 11 i 12 i urucha¬ mia wentylator turbinowy 4 i dysze 3. Powietrze przeplywajace od kanalu wlotowego 9 przez. mglawice czystej i chlodnej wody oziebia sie.Strumien wilgotnego powietrza pod wplywem wentylatora przenika przez chlodzony towar i wy¬ dostaje sie kanalem wylotowym 6 na zewnatrz.Po krótkotrwalym chlodzeniu i zwilzaniu zamy¬ ka sie dysze 3 i przepuszcza sie teraz przez owo¬ ce powietrze nienawilzone. (W miare potrzeby po- wietrae, uzywane do chlodzenia przepuszcza sie przez filtr). Po okolo pólgodzinnym chlodzeniu przy pomocy wody i powietrza dalsze ochladza¬ nie przeprowadza sie przy pomocy lodu lub lo¬ du z sola. Wówczas zamyka sie kanal wlotowy 9 i wylotowy 6 oraz opuszcza sie klape c i g. Wen¬ tylator wówczas ssie powietrze z komory napel¬ nionej lodem 7 i tloczy je do tunelu napelnio¬ nego owocami 5. Ochlodzone lodem powietrze, omuskujac owoce, ochladza je ale jednoczesnie podnosi swa temperature, po czym ponownie do¬ staje sie do komory lodowej, gdzie ochladza sie i nieco osusza. Taka cyrkulacja powietrza pow¬ tarza sie wielokrotnie. Celem równomiernego ochlodzenia calej masy towaru zatrzymuje sie w polowie okresu chlodzenia wentylator 4 i uru¬ chamia sie wentylator 4a. Wówczas jednak trze¬ ba zamknac klape c i flf, a uchylic klape b (fig. 2).Chlodosusz o krótkim tunelu chlodniczym oraz chlodosusz sluzacy do ochladzania towaru w ko¬ morach przechowalnianych, w samochodach, czy w wagonach, moze miec tylko jeden wentyla¬ tor 4. Wówczas w tym koncu tunelu, gdzie jest zaprojektowany tylko jeden wentylator np. 4a, umieszcza sie dysze nawilzajace oraz wykonuje sie dwa otwory: ssawny 15, którym powietrze przedostaje sie, np. z przechowalni do komory lodowej i tloczny 16t którym powietrze po przej¬ sciu przez warstwe lodu w komorze lodowej, przez wentylator i tunel jest wtlaczane przy po¬ mocy kanalu do komory przechowalnianeji (fig. 1 i fig. 3). W tym ukladzie kanal wlotowy 9 jest niepotrzebny, klapa b powinna byc zamknieta, a klapa c otwarta. Wszystkie klapy zamykaja sie na sprezynowy zatrzask a. Lód umieszcza sie w metalowych azurowych zbiornikach d wspar- " tych na metalowych nózkach e. Wejscie do za¬ ladowywania tunelu chlodniczego, komory lodo¬ wej (chlodnicy) i do regulowania klapami powin¬ ny byc w czasie dzialania wentylatora zamknie¬ te i uszczelnione przy pomocy dociskaczy 13. Za¬ wiasy drzwiczek 14 powinny byc dostatecznie mocne. Przy uzywaniu chlodosuszu do regulowa¬ nia wilgotnosci i temperatury w komorach prze¬ chowalnianych, mozna zastosowac w celu ni¬ szczenia plesni ozonizowanie wtlaczanego powie¬ trza. Przy pomocy chlodosuszu mozna równiez wtlaczac do komór przechowalnianych gazy kon¬ serwujace lub dezynfekujace.Zamiast lodu i soli w miare mozliwosci i po¬ trzeby mozna do chlodosuszu wprowadzic rury z czynnikiem chlodzacym. Chlodosusz, w którym- do chlodnicy 7 w miejsce lodu wmontuje sie np. rury cen.tralnegp ogrzewania lub piecyk — moze sluzyc do ogrzewania i suszenia umieszczonych w nim artykulów.Woda powstala z topniejacego lodu gromadzi sie na dnie skrzyni, wylozonej blacha 2 i przy¬ czynia sie równiez do ochladzania i czesciowego nawilzania przeplywajacego powietrza. Nadmiar jej odplywa na zewnatrz rura 8 do zbiornika.Woda ta po przefiltrowaniu moze byc uzywana do chlodzenia. Do nawilzania i chlodzenia przy pomocy dysz mglawicowych potrzebna jest wo¬ da o cisnieniu 2,5 do 3,5 atmosfery. Przy braku wody o takim cisnieniu zamiast dysz mozna wo¬ de umieszczac w zbiorniku, skad splywalaby drobnymi strumieniami, np. przez warstwe pier¬ scieni Raschiga, a równoczesnie przez te warstwe przeplywajacej wody i pierscienie Raschiga prze¬ plywalby prad powietrza. Jesli to w danych wa¬ runkach byloby trudne do wykonania, wówczas woda ze zbiornika powinna splywac po rzadko utkanej tkaninie zwisajacej kolo sciany w po¬ mieszczeniu chlodzonym lub tez po podlodze te¬ go pomieszczenia.Ilosc potrzebnego powietrza, wody i lodu, jak i okres czasu potrzebny do ochlodzenia, zalezne sa od temperatury towaru wlozonego do chlo¬ dzenia, od ilosci stopni obnizania temperatury u ochladzanego towaru, od ilosci zastosowania wody do ochladzania, od temperatury powietrza i wody, a wreszcie od temperatury otoczenia oraz izolacji scian i drzwi chlodosuszu.Regulowanie obnizania temperatury mozna przeprowadzac przez dodawanie do lodu soli i przez zmiane doplywu pradu powietrza. Regu¬ lowanie pradu powietrza mozna przeprowadzac przez zmiane biegu silnika wentylatora i przez zwiekszenie lub zmniejszenie otworu w miejscu zassania wentylatora 19, Regulowanie wilgotnoscimozna przeprowadzac przez uruchiomieaiie jed¬ nej lub wiecej dysz z mglawica wodna, przez powiekszanie lub zmniejszanae powierzchni tka¬ niny lub powierzchni podlogi, po których scieka woda, albo przez przepuszczanie powietrza przez strumien sciekajacej wody. Do kontroli tempe¬ ratury i wilgotnosci nalezy w tunelu chlodni¬ czym lub w komorze chlodniczej umiescic ter¬ mometr i wilgociomierz. PL