Najdluzszy czas trwania patentu do dnia 8 listopada 1962 r.Sposób wedlug wynalazku odfossorowywania roztopionej surówki doprowadzanej sposobem eiagtyirt przez *ior»ifc reatecyjnjr przy równo- L&csmym dodawaniu wedlug patewtu glównego nr 33716 mieszanki odfosforowywujacej jest ulep¬ szony tym, ze na strumien surówki dziala sie strumieniem powietrza w celu przyspieszenia przebiegu chemicznych reakcji. Powietrze do¬ prowadza sie za pomoca dysz i dmucha sie pio¬ nowo lub ukosnie na powierzchnie strumienia surówki. Zamiast powietrza mozna równiez sto¬ sowac tlen, inny gaz lub pare wodna, lub tez stosowac wymienione czynniki w dowolnych po¬ laczeniach.Dalsze ulepszenie sposobu odfosforowywania surówki polega na tym, ze reakcyjny zbiornik jest rozdzielony poprzeczna sciana na dwie czes¬ ci, tworzace dwie komory umieszczone jedna za «truga. W pierwszej komorze reakcyjnego sbior- nika wypala sie krzem i mala ilosc manganu wskutek w4m«ethiwania powietrza przy ewen¬ tualnym malym dedatfeu znanych topników. W drugiej zas komorze, do której doprowadza sie surówke prawie bez krzemu, usuwa sie foa&ór oraz reszte krzemu i dalsza czesc manganu rów¬ niez dzieki wdmuchiwaniu powietrza na po¬ wierzchnie strumienia surówki przy równoczes¬ nym dodawaniu mieszanki odfosforowywujacej.Nastepuje w tej komorze równiez wypalanie nieznacznej ilosci we^gla zawartego w surówce.Zaleta zastosowania zbiornika reakcyjnego po¬ dzielonego na dwie komory jest to, ze mieszanka odfosforowywujaca dodawana w drugiej komo¬ rze nie jest zuzywana na wiazanie krzemu usu¬ wanego z surówki. Kwasny zuzel pozostaje w pierwszej komorze, dzieki czemu zmniejsza sie potrzelbna ilosc zasadowej mieszanki odfosforo- wywujacej; nastepnie wytwarza sie maja ilosc zasadowego zuzla, umozliwiajacego wieksze i do¬ kladniejsze odfosforowywanie surówki. Oprócztego otrzymuje sie zuzel o duzej zawartosci fos¬ foru, poniewaz zuzel ten nie jest rozcienczony kr^mionalliai. Za^rt^d fosforu w tak otrzyma¬ nym zu^u*zblizóna jest do ilosci fosforu w zuzlu tomasowikim.Sposób ten pozwala wiec na uzyskanie zuzli bogatych w fosfor z surówki o sredniej zawartos¬ ci fosforu, np. zawierajac 0,5% fosforu i wiecej, tj. z surówki (martenowskiej. Dalsza za¬ leta wdmuchiwania -powietrza na powierzchnie strumienia surówki doprowadzanej przez zbior¬ nik reakcyjny jest wzrost temperatury surówki o 150—2O0^C.Otrzymywanie zuzli bogatych w fosfor z su¬ rówki martenowskiej, dajacych sie przyrównac pod wzgledem skladu chemicznego do zuzli to- masowskich bylo dotad niemozliwe. Równiez niemozliwe bylo dotad podniesienie temperatury surówki martenowskiej przy wdmuchiwaniu sa¬ mego powietrza. Wzrost temperatury mozna bylo dotad uzyskac ty]ko przy wiekszej zawartosci krzemu (surówka ibesemerowsika) albo przy wie¬ kszej zawartosci fosforu (surówka tomasowska) albo tez przy zastosowaniu powietrza wzbogaco¬ nego tlenem. Wzrost temperatury surówki o ma¬ lej albo sredniej zawartosci krzemu i fosforu przy wydmuchiwaniu powietrza samego w mysl wynalazku, jest powodowany glównie dzieki wdmuchiwaniu powietrza na powierzchnie stru¬ mienia surówki a wskutek tegjp przez czesciowe ©palanie sie wegla na CO2 a nie na CO, jak to ma miejsce przy dotad stosowanych sposobach wdmuchiwania powietrza od dolu do metalu roz¬ topionego.Dalsza zaleta stosowania wdmuchiwania po¬ wietrza na strumien surówki doprowadzanej w sposób ciagly przez zbiornik reakcyjny jest moz¬ nosc odrebnego wykorzystania reakcji chemicy nych, zachodzacych w pierwszej komorze bez koniecznosci stosowania dalszego dmuchania w ckrugiej komorze. Sposób taki pozwala na czes¬ ciowe swiezenie surówki, np. surówki martenow¬ skiej i na podniesienie jej temperatury przez dmuchanie samego powietrza bez tlenu, umozli¬ wiajac tym samym polepszenie skladu surówki przez zmniejszenie zawartosci w niej krzemu i przez czesciowe zmniejszenie zawartosci manga¬ nu, siarki i wegla przy jednoczesnym wzroscie temperatury.Zaleta wynalazku jest wiec to, ze roztopiona surówke mozna poddac tylko czesciowemu swie¬ zeniu bez odfosforowywania, w celu podniesie¬ nia temperatury i ulepszenia jej skladu chemi¬ cznego, który to sposób stosuje sie zwlaszcza przy surówce martenowskiej o malej zawartosci fosforu, np- do 0,4%, albo tez roztopiona su¬ rówke odfosforowywuje sie w sposób .wyzej opi¬ sany, co stosuje sie przy surówce o wiekszej za¬ wartosci fosforu, np. od 0,5)% wzwyz. Zasto¬ sowanie opisanego sposobu swiezenia surówki z cdfosforowywaniem, lub bez odfosforowywania, zwlaszcza surówki martenowskiej, uzywanej w stanie (roztopionym z pieców martenowskich, pozwala na znaczne przyspieszenie wytopu, a tym samym na zwiekszenie wydajnosci pieców, glównie przy duzej zawartosci surówki we wsa¬ dzie martenowskim.Zuzel wytwarzajacy sie podczas czesciowego swiezenia surówki jest bogaty w mangan, mozna go wiec zastosowac do wyrobu zelaza bogatego w mangan. Dzieki odfosforowywaniu surówki martenowskiej sposobem wedlug wynalazku, mozna równiez zuzel martenowski, którego wie¬ ksza czesc wywozono dotad na halde, zastosowac calkowicie w wielkich piecach do wyrobu su¬ rówki martenowskiej, a tym samym mozna zu¬ zytkowac zawarte w nim cenne skladniki.Tak odfosforowana surówke lub tez surówke czesciowo wyswiezona o polepszonym skladzie chemicznym mozna równiez zastosowac do róz¬ nych celów.Dalsza zaleta wynalazku jest to, ze przez wdmuchiwanie wiekszej lub mniejszej ilosci po¬ wietrza do kapiedi metalowej albo przez wiekszy lub mniejszy dodatek mieszanki odfosforowywu- jacej mozna regulowac sklad chemiczny surówki.Pozwala to na regulacje czesciowego wypalania skladników w roztopionej surówce, a tym sa¬ mym latwe osiagniecie pozadanego jej skladu chemicznego, Zuzle oddziela sie od surówki za pomoca syfonu, umieszczonego na koncu zbior¬ nika reakcyjnego. Czesciowo wyswiezona su¬ rówka jest wiec odprowadzana osobno w sposób ciagly do kadzi odlewniczej, zuzel zas do innej kadzi.Odfosforowywanie wedlug wynalazku surów¬ ki, zwlaszcza surówki martenowskiej przy wdmuchiwaniu powietrza dokonuje sie w zbior¬ niku reakcyjnym, poprzez który przeprowadza sie surówke w sposób ciagly podczas spustu jej z pieca, mieszalnika lub kadzi odlewniczej przed doprowadzeniem jej do innego pieca hutnicze¬ go mieszalnika, kadzi odlewniczej lub przed jej innym zastosowaniem w odlewnictwie.Jezeli surówka zawiera przypadkowo wanad, zwlaszcza przy wytapianiu jej z rud szwedzkich, to mozna po wypaleniu krzemu w drugiej czesci zbiornika wdmuchiwac mniej powietrza z mniej¬ szym dodatkiem rudy lub zgorzeliny i w ten sposób wydzielic z surówki takze wanad. Stosu- — 2 —jac sposób, wedlug którego otrzymuje sie dwa rodzaje zuzli, mozna z surówki o zawartosci 0,08—0,12% wanadu uzyskac az do 90% zawartego w niej wanadu oraz uzyskac zuzel bo¬ gaty w wanad, np. zawierajacy 4—6% V dzie¬ ki temu, ze zuzel zawierajacy wanad nie jest roz¬ cienczany krzemianami, które odlacza sie w pierwszej czesci zbiornika. Po wydzieleniu wa¬ nadu mozna surówke poddac odfosforowywaniu, jezeli to jest pozadane.Sposób wedlug wynalazku mozna równiez sto¬ sowac do swiezenia w sposób ciagly surówki martenowskiej na pólstal lub stal. PL