Koszyczki lozysk rolkowych typu okienkowego, czyli koszyczki skladajace sie z pdersciesa, za¬ opatrzonego w zaglebienia do osadzania rolek przedzielone mostkami, sfeunowia szczególne pro¬ blemy konstrukcyjny iwykonawczy; jezeli zada¬ nie stawia sie w ten sposób, ze koszyczek ma umozliwic wsuwanie rolek do tych zaglebien oraz ze bez zmian samego koszyczka mozliwe jest wyjmowanie rolek. Wynalazek niniejszy roz¬ wiazuje to zadanie w sposób znacznie korzyst¬ niejszy, niz w konstrukcjach znanych. Glówna cecha wynalazku jest to, ze sixxlkawa czesc bocz¬ nej powierzchni zaglebienia koszyczka jest uksztal¬ towana geometrycznie równolegla tworzaca pro¬ stoliniowa a pozostale czesci wymienionej po¬ wierzchni bocznej sa uksztaltowane geometrycz¬ nie przez ruch równolegly tworzacej prostolinio¬ wej, skierowanej pod pewnym katem wzgledem tworzacej srodkowej czesci powierzchni rolki.Za pomoca urzadzenia tego mozna uzyskac ko¬ szyczek rolkowy w jednym kawalku o takim ksztalcie, ze moze on bez jakiegokolwiek od¬ ksztalcenia jego dowolnej czesci utrzymac w lo¬ zysku we wlasciwym ich polozeniu. Zalety ko¬ szyczka wedlug wynalazku sa znaczne. Elimi¬ nuje sie bowiem nie tylko oddzialywanie zmian wlasciwosci plastycznych obrabianego materialu na ksztalt czesci koszyczka przytrzymujacych rolki w zaglebieniach w takiej postaci, w jakiej uzyskuje sie je za pomoca obróbki, przy czym jednak unika sie tez zupelnie wszelkich odksztal¬ cen plastycznych tych czesta koszyczka, które musza pozostac bez zmiany. Koszyczek wedlug wynalazku moze wiec byc produkowany masowo z niezmienna duza dokladnoscia. Ksztalty i wy¬ miary wazne dla dzialania koszyczka sa zalezne jedynie od ksztaltu wymiarów narzedzi, które mozna naprzód odpowiednio przygotowac. Wyrób koszyczków moze sie odbywac szybko i w nie¬ wielu fazach obróbki, dzieki czemu zmniejsza sie i odpowiednio koszty produkcji.Na rysunku przedstawono przyklad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 i 2 uwidaczniaja widoki z boku i z przodu koszyczka przeznaczo¬ nego do lozysk rolkowych promieniowo-wahli- wych, fig. 3 — przekrój czesci koszyczka, prze¬ chodzacy przez dwa zaglebienia do rolek, fig. 4 — przekrój przez zaglebienie w plaszczyznie osio¬ wej, fig. 5 zas — widok z góry mostka koszycz¬ ka, a fig. 6 i 7 — czesci koszyczka w przekroju i w widoku z góry, uwidaczniajace wynik za¬ biegu wygniatania podczas pewnej fazy ksztalto¬ wania koszyczka.Koszyczek przedstawiony na fig. 1 i 2 sklada sie z czesci pierscieniowej 1, posiadajacej zaglebie¬ nia 2 o ksztalcie okienek, przedzielone mostka¬ mi 3, które utrzymuja w pewnej wzajemnej od¬ leglosci rolki osadzone w zaglebieniach. Ponie¬ waz koszyczek jest przeznaczony do wahliwych lozysk rolkowych, rolki posiadaja wygieta two¬ rzaca plaszcza, dostosowana do ksztaltu zagle¬ bien. Rolki podlegaja wiec kierowaniu za pomo¬ ca bocznych powierzchni odnosnych zaglebien skierowanych ku przynaleznym powierzchniom bocznym plaszczów rolek.Fig. 3 przedstawia polozenie rolki 4.w ko¬ szyczku rolkowym lozyska zlozonego. Prowadza¬ ce boczne powierzchni 5 i zaglebien sa wiec, pod wzgledem geometrycznym, uksztaltowane przez ruch równolegly prostolinijny tworzacych równo¬ leglych, poruszajacych sie z pewnym luzem wzgledem obrysia plaszcza rolkowego. W srodku mostka koszyczka, jak przedstawiono dokladniej na fig. 4 i 5, boczna powierzchnia 6, 6a zaglebie¬ nia jest uksztaltowana geometrycznie przez ruch równolegly tworzacej prostoliniowej, nachylonej pod katem 7 wzgledem tworzacej powierzchni 5, która krzyzuje sie pod pewnym katem z srednia osia koszyczka w odstepie wiekszym niz poprze¬ dnio wymienionej tworzacej. Powierzchnia 6 znaj¬ duje sie w poblizu kola zewnetrznego 8 koszycz¬ ka w odleglosci od rolki 4 odpowiadajacej luzowi.Powierzchnie 6 i 6a posiadaja tworzace, sie skie¬ rowane równolegle do; siebie, wskutek czego ze¬ wnetrzne czesci mostka 3 koszyczka posiadaja w srodku wystepy 9 i 9a, miedzy którymi od- sJtep 20 jest mniejszy niz srednia srednica rolek.Wystepy ite chronia rolke przed wypadnieciem z zaglebienia w kierunku do srodka koszyczka.Przejscie miedzy .powierzchniami 6, 6a i ze¬ wnetrznym kolem 8 opisanym dookola koszyczka otrzymuje sie za pomoca waskiej powierzchni 11, lla, której tworzaca jest równolegla do powierz¬ chni 5. Odstep miedzy powierzchniami 11 i lla dobiera sie w ten sposób, iz odpowiada on srodko¬ wej srednicy rolki zmniejszonej o odstep, w ja¬ kim mostki 3 moga poruszac sie wzgledem siebie wskutek elastycznosci, podczas wciskania rolki promieniowo z zewnatrz do zaglebienia. Mozna wiec wciskac rolki do koszyczka przy monitowa¬ niu lozyska, po czym kazda rolka jest zatrzymy- wiana wskutek sprezynowania mostków koszycz¬ ków w kierunku odwrotnym, Po zajeciu przez rolke miejsca w zaglebieniu rolkowym, dotyka ona, przylegajac do boku za¬ glebienia, wzdluz linii 12 (fig. 4), posiadajacej w srodku rolki krótka przerwe, odpowiadajaca szerokosci powierzchni 6, która nie posiada wsku¬ tek swego polozenia zadnego znaczenia dla pro¬ wadzenia rolek. Za pomoca zabiegu, polegajacego na tym, ze powierzchnie 6, 6a, wzglednie wyste¬ py 9, 9a, zostaly przesuniete do srodka mostka koszyczka, a mostek ten jest stosunkowo waski; uzyskuje sie zdolnosc .sprezynowania mostka, dzie. ki czemu rolka zostaje utrzymywana niezawodnie w swoim polozeniu za pomoca wystepów 9, 9a.Obróbke zaglebien rolkowych mozna rozmaicie wykonywac. Fig. 6 i 7 przedstawiaja prosta me¬ tode obróbki powierzchni 6, 6a za pomoca wy¬ krawania. Z pomoca bowiem operacji tej mozna wykonywac w pierscieniowej czesci przeznaczo¬ nej na koszyczek — dwa otwory 13, 13a, posiada¬ jace te sama szerokosc, co powierzchnia 6, dzieki czemu tworzy sie te powierzchnie po przeciwle¬ glych stronach, i to w dwóch róznych wglebie¬ niach rolkowych 2, 2a (fig. 7). Wspomniane po^ wierzchnie sa wówczas równolegle, lecz kazda z nich tworzy kat z powierzchnia przeciwle¬ gla 6a, wzglednie 6, tego samego zaglebienia, a mianowicie w sposób uwidoczniony na fig. 3.Za pomoca nastepnego zabiegu wykrawajacego mozna wykonac wszystkie dalsze czesci zaglebie¬ nia za pomoca odpowiedniego narzedzia, przy czym powierzchnie boczne 5 zaglebienia otrzy¬ muja ksztalt wzgledem siebie równolegly. To sa¬ mo narzedzie sluzy równiez równoczesnie do ob¬ róbki powierzchni U, lla, przy czym wazny od¬ step 10 miedzy wystepami 9, 9* uzyskuje sie do¬ kladnie za pomoca wspomnianego narzedzia..Dzieki geometrycznemu ksztaltowaniu koszycz¬ ka oraz dzieki opisanemu sposobowi wykonywa¬ nia, umozliwionemu przez geometryczny ksztalt koszyczka unika sie zupelnie wszelkich bledów ksztaltowania, mogacych powstac wskutek pla¬ stycznego odksztalcenia tych czesci 5 powierz¬ chni zaglebien, które przylegaja do rolki i przy¬ czyniaja sie do jej prowadzenia.Jest jasne, ze wynalazek nie jest ograniczony do opinanej postaci wykonania, lecz moze byc sto¬ sowany w sposób najrozmaitszy, a takze dostoso- — 2 —wywany do róznych wykonan lozysk i koszycz- 3. ków. Koszyczek taki mozna wiec zastosowac rów¬ niez do wahliwych poosiowych lozysk. PL