PL3658B1 - Sposób farbowania. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu barwienia wlókien wszelkiego rodzaju, po¬ legajacego na przemianief zapomoca utle- nianila bezposredniego lub posredniego za¬ barwienia poczatkowego, wytworzonego na wlóknach zapomoca fluoresceiny.Zabarwienie wlasciwe fltioresceina mozna silnte zmienic w kapieli, przede- wszystkiem w drodze utlenienia bezpo¬ sredniego chlorowcami, które nadaja bar¬ we czerwona lub pomaranczowa.Nie powstaje przytem eozyna lub ery- trozyna w zrozumieniu handlowem, gdyz: a) z jednej strony zywe zabarwienie czerwone mozna otrzymac niezaleznie, za¬ pomoca bromianów lub jodanów, b) z drugiej strony, sublimat sam lub w polaczeniu z zelazowym cyjankiem pota¬ sowym lub ze srodkiem utleniaj ajcym\ u- tworzonym z 24 czesci nadsiarczanu me¬ talowego i jednej czesci siarczanu miedzio¬ wego daje równiez zabarwienie czerwone w nieobecnosci jodu i bromu, wreszcie c) ilosci, stosowane w metodzie opisa¬ nej ponizej, nie odpowiadaja ilosciom wskazanym równaniem chemicznem po¬ wstawania cztero-dwubromofluorosceiny ani odpowiedniego zwiazku bromowego.Ponizej przytacza sie kilka przepisów ogólnych, 1, W obecnosci srodka redukujacego (glukozy, mydlika, siarczynu, hydrazyny i t dl) i katalizatora (kwasnego siariOzaauu rte¬ ciowego) chlorany datja zabarwienie poma¬ ranczowe mniej lub wiecej zywe, które nastepnie mozna uczynic piekniejszemi zai-pomoca sialych alfcaljów w rodzaju boranu , sodowego/^."%'." S 2, W ^csrodoWisku zlekka zakwaszonem i w obecnosci katalizatora (soli metalowej, najkorzystniej miedzi) bromiany i jodany zredukowane siarczynem alkalicznym, jak i saponinami, daja zabarwienia pomaranczo¬ we i czerwone bardzo mocne.W ten sam sposób mozna redukowac w srodowisku kwasnem zapomoca orteci glinowej* * ¦ T\" 3. Wolny jod lub brom moze dzialac na fluoresceine bezposrednio; brom w o- becnosci chilniny, chinoleiny, pirydyny, gu¬ my arabskiej i t d. jod zas w stanie pary w kapieli utlenianej lub w stanie roztworu .jodo-jodkowanego, a najkorzystniej w obec¬ nosci niewielkiej ilosci soli metalowej na¬ wet soli miedziowej, pomimo ich niezgodno¬ sci z jodkami.Woda bromowana, woda jodowana daja z drugiej strony wyniki! dodatnie, chociaz jod i brom sa malo rozpuszczalne. Ewen¬ tualnie mozna stosowac pewne srodki po¬ mocnicze, ulatwiajace rozpuszczalnosc (bromki, jodki, chlorek amonowy i t p.)* Przyklad 1. 20 litrów wody + 1,60 g fluoresceiny, rozpuszczonej w alkoholu, u- zytym w ilosci wystarczajacej do rozpu¬ szczenia1 + 20 ,g chloranu sodowego) lub potasowego + 30 g glukozy +100 cm3 kwasnego siarczanu rteciowego + 50 do 100 cm3 kwasu octowego w temperaturze wrzenia; otrzymuje sie na tkaninach wszel¬ kiego rodzaju wspaniale zabarwienie zólte.Jesli dodac boranu sodowego w ilosci do¬ statecznej dla zobojetnienia, otrzymuje sie zabarwienie pomaranczowe.Kwasny siarczan rteciowy, znany pod nazwa odczynnika Denflg'es odpowiada przepisowi ponizszemu: 50 g zóltego lub czerwonego tlenku rte¬ ciowego 200 cm3 czystego H2S04 + 1000 cm3 wody destylowanej (kwas sianczany mozna zastapic kwasem octowym).Przyklad 2, Ta sama kapiel bez kwasu octowego i glukozy zastapionych 30 g kwa¬ snego siarczynu sodtowego barwi jedwab na zólto.Przyklad 3/2© litrów wody +15 do 20 g siarczynu sodowego' + 10 g jodanu pota¬ sowego + 30 cm3 kwasu siarczanego + 2 do 10 g siarczanu miedzi + 1,60 g alkoho¬ lowego roztworu fluoresceiny, daja w tem¬ peraturze wrzenia zywe odcienie czerwo¬ ne, na zimno zasi—pomaranczowe.Bromian potasowy lub sodowy stosuje sie w tych samych warunkach w ilosci 25 g do 30 g, podczas gdy ilosc kazdego ze skladników pozostaje bez zmiany, za wy¬ jatkiem siarczynu, którego ilosc mozna zwiekszyc do 50—55 g- Brom rozpuszcza sie w sposób nastepu¬ jacy: 66 cm3 bromu (bromku potasowego 120 g) dopelnia sie woda do 1000 cml Ilosc chlorowodorku chininy rozpuszczo¬ nego wynosic moze 1 do 5 g na 20 litrów kapieli; 5 g daje wyniki fuksynowe, zas 1 g zabarwienia czerwone. Chlorowodorek chininy moze byc z korzyscia rozpuszczony tak w postaci obojetnej, jak i zasadowej, rozpuszczalnej w miare jej rozcienczania.Ilosc gumy arabskilej moze byc rózna i wynosic ponad 5 do 10 g. Najbardziej od¬ powiednia ilosc pirydyny wynosi 50 cm3 na 20 litrów i daje odcienie bardziej rózowe niz chiniwa, która daje zabarwienie czer- wiensze.Chinolina jest trudno rozpuszczalna w wodzie i dziala w iloscilach bardzo drob¬ nych; nalezy ja wprowadzic do 1 litra wo¬ dy, wstrzasnac dwa lub trzy razy i po od¬ staniu sie zlac warstwe górna nasycona w kapieli, pozostawiajac ciecz olefeta na dnie.Kapiel, skladajaca sie z 20 litrów wody, 50 cm3 pirydyny i 1,60 g fluoresceiny bar¬ wi jedwab naj goraco na piekne odcien e rózowe, mniej wyrazne na bawelnie w o- becnosci 30 cm3 roztworu bromowanego i czerwone odcienie bardziej wyrazne w tej — 2 —samej .ilosci chininy (5 g na 20 litrów). Jod najkorzystniej stosowac w stanie gazowym, wywiazywanym w kapielach fluoresce ino¬ wych; W celu otrzymania barWy rózo¬ wej kapiel alkalizuje sie (soda lub pota¬ sem) lub celem otrzymania barwy czerwo¬ nej—zakwasza sile, W tym celu jod bierze sie w nadmiarze i umieszcza sie w woreczku, uprzednio zmieszawszy go z proszkiem obojetnym (np, mfelkim piaskiem), poczem woreczek w ten sposób obciazony zanurza sie na dno kadzi, podgrzewajac te ostatnia. Ilosc al- kaljów lub kwaisu moze byc dowolna, ale musi wystarczac do zaznaczenia odczynu kapieli. W srodowisku kwasnem katalicz- ne sole metaliczne (np, sól miedzi) dodaje sie bez dodawania dostatecznej ilosci soli Seignette'a, Ogrzewanie kapieli przerywa « sie w chwili otrzymania odcienia zadanego.Nalezy zaznaczyc, ze odcienie otrzy¬ mywane w kapieli alkalicznej mozna zmie¬ niac ogrzewaniem po przeplókaniu w ka¬ pieli kwasnej; i odwrotnie, skoro chce sie zmienic zabarwienie, otrzymane w kapieli kwasnej, nalezy tkanine zabarwiona o- grzac po przeplókaniu w kapieli alkalicz¬ nej.Inny sposób stosowania bromianów i jodanów polega na redukcji w srodowisku kwasnem zapomoca orteci glinowej. Ilosc fluoresceiny wynosi 1,60 g na 20 litrów kapieli, jodanu—10 g, bromianu—25 g do 30 g i 100 do 200 cm3 kwasu solnego; tka¬ nine lub wlókna zanurza sie w kapieli.Glin aktywowany korzystnie jest umiescic w woreczku ze scislej tkaniny. Ilosc jego wynosi okolo 20 g na cala kapiel. Dla za¬ poczatkowania reakcji nalezy kapiel zlek- ka nagrzac. Wlókna wyjmuje sie z kapieli w chwili otrzymania zadanego odcienia.Ilosc jodanu lub bromianu mozna zmniej¬ szac zaleznie od odcieni.Inne srodki utleniajaice.Sublimat dziala sam, 5 g do 10 g subli- matu rozpuszczonego W 20 litrach kapieli zawierajacej 20 g fluoresceiny daja w tem¬ peraturze wrzenia na wlóknach wszelkie¬ go rodzaju piekne zabarwienie amaranto- we, które w kapieli; alkalicznej przechodzi w zabarwienie czerwone.Kwasny siarczan rteci daje równiez wspaniale wyniki (100 cm3 na 20 litrów wody i 1,60 g fluoresceiny). Sa one jeszcze lepsze w obecnosci nadsiarczanu (20 do 40 g na 20 litrów); ten ostatni dodany do 4% roztworu soli miedzi, w srodowisku lekko kwasnem lub aimonjakailnem, dziala rów¬ niez dobrze. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. , Sposób farbowania' wlókien wszelkiego rodzaju, znamienny tern, ze zabarwienie pierwotne fluoresceiny zmienia sie zapo¬ moca utleniania bezposredniego lub po¬ sredniego na wlóknach lub w kajpieli, w ce¬ lu otrzymania rozmaitych odcieni od zólte¬ go do czerwonego.
2. 2. , Sposób farbowania wedlug zastrz, 1, znamienny tern, ze do utleniiania stosuje sie tlenki metaliczne w srodowisku zlekka kwasnem,
3. 3. , Sposób farbowania wedlug zastrz, 1, znamienny tern, ze do utleniania posrednie¬ go stosuje sie wolny brom lub jod, lecz w obecnosci katalizatorów w rodzaju gumy, zasad pirydynowych lub jakichkolwiek in¬ nych,
4. 4. , Sposób farbowania wedlug zastrz, 1, znamienny tern, ze do utleniania fluoresce¬ iny stosuje sie badz same tlenki metalicz¬ ne, badz w polaczeniu z solami o wyzszem utlenieniu,
5. 5. , Sposób farbowania wedlug zaistrz, 1, znamienny tern, ze do utleniania fluorescei¬ ny stosuje sile chlorany, przyczem otrzyma-ne zabarwienia mozna uczynic piekniejsze- mi przez dodanie alkaljów.
6. 6. Sposób farbowania wedlug zaistrz, 1, znamienny tern, ze do utlenilania fluorescei- ny stosuje sie bromiany lub jodany zredu¬ kowane siarczynami, solami hydrazyny, orteciami, nadsiarczanami! lub innemi srod¬ kami redukujacemi w szczególnych warun¬ kach technicznych. Societe d'Exploitation des Proccdes Escaich. Zastepca: M. Skrzypkcwski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL