% Stwierdzono,, ze mozna otrzymywac nowe, posiadajace cenne wlasciwosci, czwartorzedowe zwiazki amoniowe, zawierajace grupe trójfluo- rometylowa, dzialajac amidami chlorowco- kwasów tluszczowych o latwo wymiennym chlorowcu i o wzorze ogólnym Chlorowiec - Cn H211 - CO - N w którym R oznacza niepodstawiony tub do¬ wolnie podstawiony ailril, aralkil, aryl lub reszte heterocykliczna, R'-wodór, alkil, aralkil lub aryl, na amoniak lub na pierwszo-, drugo-, lub trzeciorzedowe alifatyczne, alifatyczno-ara- lifatyczne, alifatyczno-hydroaromatyczne, alifa- tyczno-aromatyczne, aralifatyczne, hydroaroma- tyczne, aromatyczne lub cykliczne aminy, po czym wytworzone pierwszo-, drugo- lub trzecio¬ rzedowe amidy aminokwasów tluszczowych alki¬ lujac lubaralkilujac srodkami alkilujacymi albo tez aralkilujacymi do zwiazków czwartorzedo¬ wych, przy czym co najmniej jeden skladnik powinien zawierac grupe trójfluorometylowa.Amidy chlorowcokwasów tluszczowych stoso¬ wane jako material wyjsciowy otrzymuje sie poddajac chlorowcokwasy tluszczowe lub odpo¬ wiednie ich pochodne, np. estry, haloidki lub bezwodniki dzialaniu pierwszo- lub drugorze- dowych amin o wzorze ogólnym H - N \r< w którym R oznacza niepodstawiony lub do¬ wolnie podstawiony alkil, aralkil, aryl lub reszte heterocykliczna a JT-wodór, alkil, aral¬ kil lub aryl.Jako aminy mozna wymienic, np. dodecylo- amine, lauryloaniline, a-fenylododecyloamine, p-chlorobenzylc-a-dodecyloamine, 4-metyloben- zylo-a-dodecyloamine, stearyloamine, benzyloa- mine, 3,4-dwucMorobenzyloamine, aniline, to- luidyne, ksylidyne, p-cUoroaniline, o-chloro- aniline, 3s4-dwuchloroaniline, anizydyne, 2,4- dwuchloroanlline, 2,5-dwuchloroandline, 3-trój- fluorometyioaniline, 3- aniline, 3-trójfluorometylo-6-chloroaniline, 2,4,6-trójchloroaniline^ 3,4,5 - trójchlaroaiulinie, pie- cfochloroaniline, 4-chloro-N-etyloaniline, N-ety- lo - ioi Tfoluddyne, * 2,6 - diwtiiniel^oaJidJlinA 1,3- dwuamino - 4 - chlorobenzen, 3,4 - dwuchloro- N-(4,^chloiixbenzylo)^niline, 3^trójfluorometylo- (4,-chlorobenzylo) - aniline, benzoilo-p-fenyleno- dwuamine, 4 - aminodwufenyl, 4 - acetoamino- 4* -aminodwufenyl, 4,4' - dwuaminodwufenyl 4,4* - dwuaminostylben, siarczek 4,4* - dwuami- nodwufenylowy, 4,4* - dwuanoii^wufenyiLo- mocznik, 4,4'-dwuaininodwu&nyloisuilfon, dwu- anilid kwasu 4,4'-dwuaminomaiein!Cwego, eter 4-amino - 2' 4' - dwuchlorodwufenylowy, 1-amino- 2-metoksy-5-1rójfluoromeitylabenzen, 1-amino- 4 - trójfluorometylobenzen, 1 - amino - 2 - trój- fluorometylobenzen, 1 - amino - 3,5 - bis - troj- fluorometylobenzen, l-amino-2, 5-bis-trójfluoro- metylobenzen, 1-amino- 2-chloro- 5-trójfluoro- metylobenizen, 1-amino- 2 - nitro- 4 - trójfluoro- metylobenzen, eter 4 - chloro - 2 - amino-3''-trój- fluorometylo-l,r-"dwufenyl©wy, eter 2-amino- 3'-1xójfluorometylo-l, 1' - dwufenylowy, 4-ami- no- lub 2 - amiinotrójfluorometylosulfobenzen, 4-chloro- 2-aminofenylometylosulfon, 5, 8-dwu- chiloro - 1 - naftyloamine, 3 - chloro - 4 - metylo- 6Hmetoksyaniline, 3,4 - dwuchloro - 6 - metoksy- andline, 4 - nitroaniline, dwofenyioamine, eter 4,4* - dwuchloro - 2 - amino - 1,1' - dwufeny¬ lowy 4* - chloro - 4 - aminodwufenylosulfon, eter 4 - chloro - 4* - trójfluorometylo - 2' - amino- 1,1' - dwufenylowy, 2 - aminobenzotiazol, tlenek 4-chloro- S^aminodwufenylowy, 3-aminofenotio- ksyne, berizohydryloamine, 4,4,-dwuchloro(ben- zohydryloamine, anilid kwasu 4-amino-3,-trój- fluorometylobenzoesowego, 4 - aminobenzeno- 3\4'-dwuchlorosulfonaniiid, anilid kwasu 4-ami- no-3,,4,-dwuchlorobenzoesowego, dwuchlorokar- bazol itd.Jezeli do reakcji stosuje sie dwuaminy. moz¬ na uzyc jedna lub dwie czasteczki chlorowco- kwasu tluszczowego lub jego pochodnej.Jako chlorowcokwasy tluszczowe lub ich po¬ chodne stosuje sie, np. kwasy a-chlorowcoocto- we, a-chlorowcopropionowe, a-chlorowcomaslo- we, a-chlorowcowalerianowe, a-chlorowcowe z nasion palmowych, fj - chlotrxwpropionowe, a-chlorowcobursztynowe itd.Wytwarzanie amidów chlorowcokwasów tlu¬ szczowych odbywa sie wedlug znanych sposo¬ bów, np. pnzez reakcje haloidków chlorowcom kwasów tluszczowych i wspomnianych amin w obecnosci lub nieobecnosci rozpuszczalnika.Reakcja tak otrzymanego amidu chlorowco- kwasu tluszczowego i amin odbywa sie wedlug znanych sposobów, przy czym pnzy uzyciu amoniaku lub aminy pierwszo- drugo- lub trze¬ ciorzedowej powstaja odpowiednio frierwszo- do czwartorzedowych amidy aminokwasów tluszczowych z odszczepieniem chlorowcowo¬ doru.Drugo- lub trzeciorzedowe aminy zdolne do reakcji moga posiadac przy atomie azotu je¬ dnakowe lub rózne podstawniki: wszystkie aminy moga byc podstawione przez dowolne podstawniki w szczególnosci przez jedna lub wiecej grup alkilowych, atomy chlorowca, gru¬ py trójfluorometylowe; te aminy moga równiez byc prostsze, niz omówione jak i bardziej zlo¬ zone, przy czym moga posiadac jeden lub wie¬ cej heteroatomów.Jako zdolne do reakcji aminy mozna wymie¬ nic amoniak metyloamina etyloamine, etanolo- amine, propyloamine, izopropyloamine, butylo- amine, amyloamine, izoamyloamine, heksylo- amine, 2-etyloheksyloamine, dodecyloamine, a^odecyiobenzyloamine, benzyloamine, fenyio- etyloamine, 4 - chlorobenzyloamine, 3,4 - dwu- chiorobenzyloamine, Ibenzohydryloamine, 4,4'- dwuchlorobenzohydryloamine, dwumetyloamine, dwuetyloamine, metyloetyioamine, dwu- propyloamine, metylopropyloamine, etylopropy- loamine, dwubutyloamine, dwuamyloamdne, dwuheksyloamine dwu - 2 - etyloheksyloamine, nietylobutyloamine, dwuallyloamine, dwuetano- loamine, dwuetyloaminoetanol, dwumetyloami- noetanol, dwupropanoloamine, N - metyloben- zyloamine, N - metylo - 4 - chlorobenzyloamine, N - etylo - 4 - chioirc4en^oamine, 3,4 - dwu- chloroanilid kwasu metyloaminooctowego, 3 - trójfluorometyloanilid kwasu* metylo¬ aminooctowego, 3 - trójfluorometylo- 5 - chlo- roanilid kwasu metyloaminooctowego, N-mety- lododecyloamine, N-metylo- a - dodecylobenzylo- amine, 6-metyloamino-4-chlorobenizofenon, pi- perydyne, 2-metylopiperydyne, morfoline, czte- rohyotochinoline, trójmetyloamanej, trójetylo- amine, N-dwumelylobenzyloamine, N-dwumer tyflo - 4 -* chloixbenEyloamine, N^diWumetylo-3,4- dwuchlorobenzyiloamine, NKiwuetylo-NJ,4-dwu- (AJorobenzyloamine, 3 - trójfluorometyloanilid kwasu dwumetyloammooctoweigo, 3,4 - dwu- chloroanilid kwasu dwumetyloaminooctowego, 3-trójfluorome1ylo-4-cMoroaniiid kwasu dwu- metyioaminooctowego, 3-trójfluorometyloanilid kwasu dwiietyloaminooctiowegD, 4 - (4' - chloro- fenoksy) - anilid kwasu dwumeiylc^unmoooto- wego, 4 - trójfluorometyloanilid kwasu dwu¬ metyloaminooctowego, 4 - chlorofenylo-O^dwu- im)ertyloaniinx)e1ylouretori, 3-/trójfluorometylofe- nylo-O-dwumetyloaminoetylom-etan^ 3 - trójflu- — 2 —orometylo - 4 - chlofofenylo - 0 - dwumetylo- ammoetylouretan, 3,4 - dwuchlorofenylo-0-dwu- metyloaminoetylourotain, 6 - dwumetyloamino- 4-ctiloroacetofeirJon, dodecyloamld kwasu dwu- metytaminooctowego, dwumetyloaminodode- cyloamine, dwuetyloammododecyloamine, N- dwumetylo - a - dodecylobenzyloamine, dwu- metyloaminoetylenoamid kwasu 3,4 - dwucnlo- rofrenzoesowego, dfwume^loamiiKpa:opykiMamid kwasu 3,4H)wuehlorobenjoesowego, dwumety* loaininoetyleno - 3 - trójfluororaetylobeiweino* sulfonamid, dwume1yloaiminoe(tyleina-3-trQjfluo- rometyl(-4-chloixb€inz^osulfonainid, dwumety- loaminoetyleno - 3,4 - dwuchlorobenzenosuliona- mid, dwuetyloaminoetyleno - 4 - trójfluorome- tylobenzenosulfoaamid, ester fenylowy kwasu dwumetyloammooctowego, metyloamino - bis- (8-trójflujorom©tylo-4-chloroajnilid kwasu octo- wego), metyloamiino-bis-(3-trójfluorometyloanilid kwasu octowego), N-dwumetylo-4-chlorofeno- toyotyloanmiej, N, N* - dwuetylopiperazyne, N, N^dwubenzylopiperazyne, N, N'-dwu-4-chilo- lobenzylopiperazyne, N, Nl-dwu-(3,4Hdwuchilcv robenzylo^piiperazyne, 3,4Hdwuchloroanilid kwa. su piperydynooctowego ttd. Jezeli w wyniku reakcji amidów chlarowcokwasów tluszczowych i wyzej wymienionych amin otrzymuje sie pierwszo*, drugo-- lub trzeciorzedowe amidy aminokwasów tluszczowych, alkiluje sie je lub aralkiluje w celu otrzymania zwiazku czwarto¬ rzedowego, przy uzyciu srodków alkilujacych, np. estrów nasyconych lub nienasyconych alko¬ holi i kwasów minerailnych, haloMków alkilo¬ wych, aralMlowych lub alkilenowych, chJorow- cohydryn, dwualkilosiarczanów itd. albo tez przez zastosowanie estrów kwasów sulfono¬ wych.Juko dalsze srodki alkilujace lub aralkilujace owlasaeza aasady trzeciorzedowe wchodza w gre estry chlarowcokwasów tluszczowych, ami¬ dy chlarowcokwasów tluszczowych, chloroweo- alkilouretany, 6-Kahlorowcoketony, chlorowcom alkilomocaniki, etery chlorowcoalkLlowe, wielo- etery chlorawcoalkilow*, tioetary chlorowco- alikilowej eslrychilorowcoailkilowe kwasu weglDr- wego, amidy kwasów chlorowcoalkilooctowych itd.Jak wspomniano wyzej otrzymywany czwar¬ torzedowy zwiazek amoniowy powinien zawie¬ rac co najmniej jedrna, grupe trójfluorometylo- wa. Pnzez odpowiednie dobranie skladników mozna wytwarzac pozadane zwiazM amoniowe posiadajace grupy trójfluorometylowe o odpo¬ wiednio specyficznych wlasciwosciach. W ten sposób reszta trójfluorometylowa pierwszorze- dowa moze byc zawarta w amidach chlorow- ookwasow tluszczowych, np. w 3-trójfluoromeH tyloamilidzde kwasu chlorooctowego, 3-trójfluo- iometylo-4-chloroanilidaie kwasu chlorooctowe¬ go, 3-trójfluoixmetyloanilidzie kwasu a-chlorp- propionowego, 4-frójfluorometyloanilidzie kwa¬ su chlorooctowego itd.; reszta ta moie tez byc zawarta w srodkach aralkilujacych, np. w 3-trójfluorometyloaniiidzie chlorowcokwasu tlu¬ szczowego, w 3 - trójfluorometylo- 4 - chlorofe- nylo-O-chloroetyloureitanle itd.Odmiany opisanego sposobu otrzymywania zwiazków amoniowych posiadajacych grupy trójfluorometylowe, polega na tym, ze zamiast amidów chlorowcokwasów tluszczowych uzywa sie estrów chlorowcokwasów tluszczowych po¬ siadajacych chlorowiec zdolny do reakcji, np. ester fenylowy kwasu chlorooctowego. W ten sposób powstaja czwartorzedowe estry fenylo- we aminokwasów tluszczowych. Te ostatnie mozna poddac reakcji z aminami, np. z 3-trój- fluorometyloanilina w roztworze wodnym, wod¬ no - alkoholowym lub w postaci emulsji otrzy¬ mujac omówione czwartorzejdowe amidy ami«- nokwasów tluszczowych zawierajacych grupy trójfluorometylowe.Te nowe czwartorzedowe amidy aminokwa¬ sów tluszczowych zawierajace grupy trójfluoro¬ metylowe moga byc uzywane do najróznorod- nlejszych celów. Przy odpowiednim aestawieniu substratów reakcji mozna np. otrzymac dosko¬ nale produkty pomocnicze dla przemyslu tekr stylnego, jak srodki no ochrony przed molami i innymi szkodnikami welny, futer, .piór itd.Zwiazki amoniowe posiadajace grupy trójfluo¬ rometylowe wyrózniaja sie duza aktywnoscia w porównaniu z innymi produktami stosowa¬ nymi do podobnych celów. Przez odpowiednie podstawienie otrzymuje sie srodki gnzybo- i bakteriobójcze znajdujace zastosowanie wnaj- róinorodniejszych dziedzinach, Substancji tych mozna równiez uzywac jako srodków do zwal* czania specjalnych szkodników, np. jako sacra* wy do nasion lub srodków ochronnych d]a ro¬ slin.Przyklad I. a) 50 Czesci 3-trójflUQrome1ylo- 4-chloroanilidu kwasu dwumetyloaminooctowe- gO (otrzymanego znanym sposobem z3-trcjfluo- rometylo^-chloroaniliny i chlorku chloroaeeity- lu a nastepnie przez reakcje otrzymanego 3-trójfluorometylOH4-chloroanilidu kwasu chlo¬ rooctowego 1 diwumetyloarainy) ogrzewa sie w temperaturze 60°C z niewielkim nadmiarem chlorku 4wchlorobenlylu w 200 czesciach kwasu octowego lub benzenu w ciagu 12 godzin, Wy* — 8 —traca sie bialy osad, który odsysa sie, przemy¬ wa eterem i susizy pod próznia. Noiwy zwiazek jest rozpuszczalny klarownie w wodzie i od¬ powiada nastepujacemu wzorowi CHS I CH3 Cl-/ ^-NH-CO-CH2-N-CH2-<^-ci CF8 Cl b) Jezeli* zamiast chlorku 4-chlorobenzylu uzyje sie odpowiedniej ilosci lub nadmiaru chlorku 3, 4-dwuchlorobenizylu otrzymuje sie produkt o nastepujacym wzorze CH3 I CH3 Cl Cl / I \-NH-CO-CH2-N—CHj/ -Cl CF3 Cl Przykladu, a) 25 czesci 3-trójfluorometylo- ainilidu kwasu dwumetyloaminooctowego (otrzy¬ manego wedlug znanego sposobu z 3-itrójfluoro- metyloanil^ny i chlorku chloroacetylu a nastep¬ nie przez reakcje otrzymanego 3-trójfluorome- tyloanilidu kwasu chlorooctowego i dwumety- loaminy) i obliczona ilosc 4-chloroanilidu kwa¬ su chlorooctowego w 200 czesciach estru octo¬ wego gotuje sie w ciagu 24 godzin. Wytraca sie bialy osad, który odsysa sie, przemywa estrem octowym a nastepnie eterem i suszy pod próznia. Nowy czwartorzedowy zwiazek odpowiada nastepujacemu wzorowi Cl I CH3 \/ -NH-CO-CH,—N—CH8 cp CH,-CO-NH- b) Jezeli jako srodka aralkilujacego uzyje sie 3,4 - dwuchloroainiilidu kwasu chlorooctowego otrzymuje sie nowy zwiazek czwartorzedowy o nastepujacym wzorze Cl CH8 I / -NH-CO-CH,—N—CH8 CH2-CO-NH [-0-a Cl c) Jezeli jako srodka aralkilujacego uzyje sie 3-trójfluorometyloanilidiu kwasu chlorooctowego otrzymuje sie nowy zwiazek czwartorzedowy o nastepujacym wzorze CH3 VNH-CO-CH2-N—CH CH2-CO-NH-/ CF8 d) Jezeli jako srodka aralkilujacego uzyje sie 3-trójfluoronietylo^4-chloroainilidiU kwasu chlo¬ rooctowego otrzymuje sie nowy zwiazek czwar¬ torzedowy o nastepujacym wzorze Cl I CH8 I / -NH-CO-CH2—N— CH3 CH2-CO-NH-C Vel CF8 Przyklad III. Molowe ilosci 3-trójfluorome- tylo-4*chloroainilidu kwasu dwumelyloamino- ootowego i 3-trójfluorometylo-4-chloroanilidu kwasu chlorooctowego w estrze octowym gotu¬ je sie, mieszajac, w ciagu 24 godzin. Wydziela sie produkt trudnorozpuszczalny w wodzie.Produkt odsysa sie, przemywa estrem i susizy, Odpowiada on nastepujacemu wzorowi Cl CH8 / -NH-CO-CH2—N—CH3 / CH2-CO-NH- -Cl CF8 P r z y k l a d IV. a) 15 czesci 3n1rójfLuorome1y- lo-4-chloroaniiidu kwasu a-dwiimetyloaminopro- pionowego i nadmiar chlorku 3, 4-dwuchloro- benzylu rozpuszcza sie w estrze octowym i go¬ tuje pod chlodnica zwrotna w ciagu 12 go¬ dzin. Wydziela sie bialy osad, który odsacza sie, przemywa estrem octowym oraz eterem i suszy. Odpowiada on nastepujacemu wzo¬ rowi Cl I CH8 Cl / -' ^-NH-CO-CH-N-CH8 CFs CIfc CH2-/ )-Cl I Cl b) Jezeli zamiast chlorku 3, 4-dwuchloroben- zylu uzyje sie 3-trójfluorometyloanilidu kwasu — 4 —chlorooctowego otrzymuje sie zwiazek o naste¬ pujacym wzorze Cl CH8 / "Vnh-co-ch-n -chb CFa CHS CH2-CO-NH-/ ^ - CF3 Przyklad V. a) Molowe ilosci 3-ftrójfluoro- metylo-4-chloroanilidu kwasu dwuetyloamino- octowego i 3, 4-dwuchloroainlidu kwasu chlo¬ rooctowego rozpuszcza sie w estrze octowym i ogrzewa w ciagu 12 godzin pod chlodnica zwrotna. Wydziela sie pnzy tym bialy osad, który odsacza sie i przemywa estrem octowym oraz eterem. Odpowiada on nastepujacemu wzorowi Cl I C2H5 ci—/ Vnh-co-ch2-n-c2h6 CH2-CO-NH-< CF3 _/"C1 - I Cl b) Przez reakcje 3rtrójfluorometyloanilidu kwasu dwuetyloaminooctowego i 3-trójfluoro- metylo-4-chloroainilidu kwasu chlorooctowego powstaje produkt kondensacji o nastepujacym wzorze Cl I C2H5 \/ -NH-CO-CH2-N-C,H5 -Cl CH,-CO-NH- Przyklad VI. 20 g 3-trójfluorometylo-4- chloroanilidu kwasu dwunietyloaminooctowego i 13,5 g (1) -chloro - 4 - chloroacetofenonu rozpusz¬ cza sie w kwasie octowym i gotuje w ciagu kilku godzin, Wydziela sde nowy zwiazek czwartorzedowy o nastepujacej budowie Cl CH3 C1-' CF8 \/ -NH-CO-CH2—N—CH3 CH,-CO- VC1 Przyklad VII. Równoczasteczkowe ilosci 3-1rójil!Uoix)me me^loamdnooctowego i 3,4 - dwumetyloanilidu kwasu chlorooctowego rozpuszcza sie w kwasie octowym i ogrzewa w ciagu kilku godzin pod chlodnica zwrotna. Wydziela sie bezbarwny osad, który odsacza sie, przemywa kwasem octowym oraz eterem i suszy. Odpowiada on nastepujacemu wzorowi Cl Cl I CH8 /¦ /-NH-CO-CH,—N—CH8 CFS CH,-CO-NH-<^/-CHa CH3 Przyklad VIII. a) Równowazne ilosci molo¬ we 3 - trójfluorometylo- 4 - chloroanilidu kwasu dwumetyloaminooctowego i 4 - chlorofenylo- O-chloroetylouretanu rozpuszcza sie w chloro- benzenie i ogrzewa w ciagu 24 godzin pod chlodnica zwrotna. Wydzielony produkt odsa¬ cza sie, przemywa chlorobenzenem i suszy. Od¬ powiada on nastepujacemu wzorowi CI I CH3 1/ -NH-CO-CHjs—N—CHa CFa CH2-CH,-0-CO-NH-< y c Ten sam produkt mozna otrzymac przez reakcje 4^chlorofenylo - 0 - dwumetyloaminoety- louretanu i 3-trójfluorometylo-4-chloroanilidu kwasu chlorooctowego. b) Przez reakcje 3 - trójfluorometyloanilidu kwasu dwumetyloaminooctowego i 3-trójfluoro- metylo-4-chlorofenylo- 0 - chloroetylouretanu lub tez 3-trójiIuorometylo- 4 - chlorofenylo- 0 - dwu- metyloamMoetylouretanu i 3-trójfluorometylo- ainilidu kwasu chlorooctowego powstaje czwar¬ torzedowy zwiazek o nastepujacej budowie Cl CH, /' \/ CF8 \-NH-CO-CH2-N—CH8 CH2-CH2-0-CO-NH-< /Cl CFa c) Przez reakcje 3-trójfluorometylo-4-chloro- anilidu kwasu dwumetykaminoootowego i 3 - trójfluorometylofenylo- 0 - chloroetylouretanu albo tez 3-trójfluarometyloifenylo-O-dwumetylo- aminoetylouretanu i 3-fluorome1ylo-4-chloro- aniiidu kwasu chlorooctowego powstaje zwia¬ zek czwartorzedowy o nastepujacej budowie 5 —a-( CFS Cl I CHS \/ -NH-CO-CH^N-CH, CHg-CH,-0-CO-NH-^ ) "1 CF, d) Przez reakcje 3-trójfluorometylo-4-chloro- fenylo - 0 - dwirnietyloainiinoetylouretarni i 3,4- jcrwuchloroanilidu kwasu chlorooctowego po¬ wstaje zwiazek o nastepujacej budowie Cl I CHs Cl—/~)^NH-CO-CH,-N-CH, CH,-CH8-0-CO-NH -Cl Cl Przyklad IX. a)20gdwumetyiloamkioetyle- no- 3-trójfliKromeftyk^4^Moro^enylosulfamidti, otrzymanego przez dzialanie sulfochlorku 3-trój- fluorometylo-4-chlorobeiizeou na asymetryczna dwumetylenodiwuamine 1 odpowiednia ilosc 3^ir6jfluoro{netyloainilidu kwasu chlorooctowego rozpuszcza sie w kwasde octowym i gotuje w ciagu 12 godzin pod chlodnica zwrotna.Wydziela sie bialy osad, który odsacza sie i przemywa estrem octowym. Odpowiada on nastepujacemu wzorowi Cl CH8 NH-CO-CH*-N-CH8 CH,-CH2-NH-S02 -Cl b) Przez reakcje dwumetyloaminoetyleno- 3-trójfluorometylo- 4 - chlorofemylosulfonamidu i 3, 4-dwuchloroanilidu kwasu chlorooctowego powstaje produkt kondensacji o nastepujacym wzorze Cl Cl—/~^NH«CO-CHr-N---CH« ^ CHtHCH1-NH-80r-/ Przyklad X. 25 g dwumetyloaininopropyle- no - 3,4 - dwuchlorobenzamidu otrzymanego z chlorku 3,4-dwuchlorobenzoilu i asymetrycznej dwumetylopropylenodwuaminy, i odpowiednia ilosc 3-trójfluorome^ylo-4-chloroainilid(u kwasu chlorooctowego w estrze octowym ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu kilku godzin.Wytracony osad odsacza sie, przemywa estrem octowym i suszy. Odpowiada on nastepujacemu wzorowi CI^/ Cl I CH8 1/ -NH~CO-CH2-N-CHs CHi^CHj-CHj-NH-' -CI Przyklad XI. a) 15 g 3-trójfliiorometylo- anilidu kwasu chlorooctowego i obliczona ilosc 4-(4,-chlorofenoksy)-andlidu kwasu dwumetylo* aminooctowego rozpuszcza sie w 100 czesciach estru octowego i ogrzewa w ciagu 24 godzin pod chlodnica zwrotna. Nastepnie rozpuszczal¬ nik odparowuje sie. Produkt przekrystalizowuje sie z rozcienczonego alkoholu, przy czym odpo¬ wiada on nastepujacemu wzorowi Cl CH, / -NH-CO-CH2-N-CH, CHg-CO-NH-/ b) Przez reakcje 3^tr6jfluorometylo-4-chloro- anilidu kwasu chlorooctowego i 3-chloro- 4-^(4,-chlorofenoksy)-anilidu kwasu dwumetylo- ajminooctowego, albo tez 3^trójfluorometylo- 4-chloroanilidu kwasu dwiimetyloaminooctowe- go i S-cMorc-4^4'-cMorofenoksy)-anilidu kwa¬ su chlorooctowego powstaje produkt kondensa¬ cji o nastepujacym wtórze Cl I CH8 Cl-/ \-NH-CO-CH2-N-CH3 CF.CH*-CO^NH; c) Przez reakcje 3^trójfluorometylo-4-chlorc- amdlidu kwasu chlorooctowego i 4-(4'-chlorofe- aylosiarczko) - anilidu kwasu 0~«ftwumetylo- amlnopropionowego powstaje nastepujacy pro¬ dukt kondensacjicw CF8 CI NH-CO-CH2-N-CHs CH2-CH2-CO-NH<" d) Przez reakcje 4-tr6Jfluorometylqanilidu kwasu chlorooctowego i 4- (4,-chlorofenoksy)- anilidu kwasu dwumetyloaminooctowego po¬ wstaje produkt kondensacji o nastepujacym wzorze Cl |CHs CF3-<^)-NH«CO.CHt-N-CH, CH,-CO-NH*< e) Przez kondensacja 3Htrójfluorometylo- 4 - chloroanilidu kwasu chlorooctowego i 2 - (4* - chlorofenoksy) - 5 - chloroanilidu kwasu dwumetyloaminooctowego powstaje produkt o nastepujacej budowie Cl |C„.-NH-CO-CH2—N-CH3 / CHs-CO-NH-^ CF. '\ -Cl Produkt ton mozna równie? otrzymac prz«z reakcja 3-trójfluoroinetylo-4-chlaroaniUdu kwa* «u dwum©tyloaani«ooct(w«^o i S-^-clUor^ftno- ksy) - 5-chloroanilidu kwasu chlorooctowego, f) ^rzez reakcje 3-trójfluorometyloanilidu kwasu chlorooctowego i 2-(4,-óhlorofenoksy)- 5-lirójfluoronietyloanLlidu kwasu dwumetyloami- nooctowego powstaje produkt o nastepujacym wzorze v CF8 Cl I CH8 ^-NH-CO-CH^-N-CHj CH.-CO-NH -Cl Przyklad XII. a) 13gl^cMooro-Mrójtluoro- metyloanilidu kwasu dwuroetyle«ninooctow#go i obliczona ilosc 4-chloroanilidu kwasu chloro¬ octowego rozpuszcza sie w 100 g estru octowe¬ go i ogrzewa w ciagu 24 godzin w lazni wod¬ nej. Wydziela sie bialy osad. Osad ten odsacza sie, przemywa estrem octowym i suszy pod próznia. 2^hloro-5-trójfluorometyloanilid kwasu dwu- metyloaminooctoweigo uzyty jako material wyj¬ sciowy otrzymuje sie wedlug znanego sposobu z 2^tiloro-5^6jfluorora«1yloaniliiiy i chlorku ohloroacetylu, przy uzyciu, mp. acetonu jajco rozpuszczalnika w obecnosci roztworu weglanu potasu. Przez reakcje 2-chlo»D^i«*trójfluoroana^ tyloanilidu kwasu chlorooctowego w wodnym roztworze dwumelyloAminy w temperaturze okolo 50°C otrzymuje sie odpowiednia pochod¬ na kwasu dwumetyloaminooctowego.Czwartorzedowy produkt kondensacji posiada nastepujaca budowe CI I Cft -NH-CO-CHj-N-CHa CH^-CO-NH-/ -Cl \ /" b) Przez kondensacje 2-chloro-5-tr6jfluorq- metyloanilidu kwasu dwumetyloaminooctowego i 3 - trójfluoromtttylo- 4 - chloroanilidu kwasu chlorooctowego lub przez kondensacje 3-trój- fluonmetylo-4-chloroanilidu kwasu dwumety¬ loaminooctowego i 2-chloro-5-trójfluorometylo- anilidu kwasu chlorooctowego powstaje naste¬ pujacy produkt cv C1 1• l rU I \y** Cl CHr"GQ-NH^< ^C1 CF, Przyklad XIIL *) 50 g dop^loajnidufcw$r su dwumetyloaminooctowego rozpuszcza $la w estrze octowym i poddaje reakcji* ogrzewajac w ciagu 12 godzin w lazni wodnej z obliczona iloscia 3-trójfluorometylo-4-chloroanilidu kwasu chlorooctowego. Wydziela sie bialy osad, który odsacza sie i przekrystalizowuje z mieszaniny alkoholu i estru octowego. Wodne roztwory no¬ wego produktu pienia sie silnie. Ten sam pro¬ dukt mozna otrzymac przez reakcje dodecylo- amfdu kwasu cblojwdwwego i M^6jfluor^mety- lo-4-cWaroandlidu kwasu dwum^liaminoocto- w«gft Prox*uM ten odpowiada nast^pujacfifnu worowiCI I CH3 1/ C^Hjj-NH-CO-CH.-N-CHa CH2-CO-NH-/" Vci CF9 b) Przez reakcje dodecyloamidu kwasu dwu- etyloamiinooctowego i 3-trójfluorometyloaniliidu kwasu chlorooctowego powstaje produkt o na¬ stepujacej budowie Cl I C2H5 1/ Cl2H25—NH -CO-CH2-N-C,H5 CHa-CO-NH-/ \ CF3 c) Przez reakcje asymetrycznego dwumetylo- aminoetylenoamidu kwasu laurynowego i 3-trój- fluorometylo-4-chloroainilidu kwasu chloroocto¬ wego w esitrze octowym lub benzenie powstaje czwartorzedowa sól amoniowa o nastepujacej budowie CI I CH3 CnH,3-CO-NH-CH2-CH2-N-CH3 / CH2-CO-NH- <_-a I CF3 d) 18 g laurylodwumetyloaminy i obliczona ilosc 3-trójfluorometylo-4-chlo(roaaiilidu kwasu chlorooctowego ogrzewa sie najpierw w ciagu kilku godzin w temperaturze 60°C—65°C, póz¬ niej zas w temperaturze 120°C. Powstaje bez¬ ksztaltna masa latworozpuszczalna w wodzie i silnie pieniaca sie. Ten sam zwiazek mozna otrzymac z 3-trójfluorometylo-4-chloroanilidu kwasu dwumetyloaiiiinooctowego i chlorku do- decylu, przy czym odpowiada on nastepujacej budowie CI CH3 / Cl2H25-N-CH3 CH2-CO-NH- /_\ \_ — CI CF3 Synteze te mozna równiez przeprowadzic w rozpuszczalniku. e) Pnzez reakcje 3 - trajfluorometyloanilidu kwasu P-dwuetyloamiinopropionowego i brom¬ ku laurylu powstaje produkt kondensacji o na¬ stepujacej budowie Br I C2H5 \/ C12H25—N—C2H5 / CHa-CH2-CO-NH— f) 20 g 4-metylo - a - dodecylobenzylo-N-dwu- metyloaminy i wyliczona ilosc 3-tirójfluorome- tylo - 4 - chloroanilidu kwasu chlorooctowego ogrzewa sie bez rozpuszczalnika najpierw w ciagu kilku godzin w temperaturze 90—95°C potem w ciagu krótkiego okresu czasu w tem¬ peraturze 120°C do chwili kiedy pobrana prób¬ ka staje sie rozpuszczalna w wodzie. Powstaje zwiazek czwartorzedowy o nastepujacej budo¬ wie CHa- \_/ —CH—CiiH2] CH3 Cl-N< I CHa /- CH2-CO-NH —\ —Cl CF3 g) 16 g p-trzeciorz. oktylofenoksyetoksyetylo- idwumetyloaminy i wyliczona ilosc 3-trójfluoro- metyloanilidu kwasu chlorooctowego rozpusz¬ cza sie w estrze octowym i ogrzewa w ciagu 12 godzin pod chlodnica zwrotna. Wydziela sie bialy osad, który odsacza sie i przekrystalizo- wuje z alkoholu. Posiada on nastepujaca bu¬ dowe CH3 CH3 CiiJ3~C—CH2—C- CH3 Cl I CH8 1/ Ó-CH2-CH2-0-CH2-CH2-N-CH3 / CH5t-CO-NH-< CF3 Zamiast p-trzeciorz. oktylofenoksyetoksyetylo- dwumetyloaminy mozna równiez uzyc p-trze- cioirz. oktylo^Hkrezoksyetoksyetylodwumetylo- aiminy. — 8 —h) Przez reakcje asymetrycznego dwumety- loammopropylenododecylosuHonamidu i 4-trój- fluarojmetyloanilidu kwasu chlorooctowego w estrze octowym powstaje rozpuszczalny w wo¬ dzie, pieniacy sie produkt kondensacji o naste¬ pujacej budowie Cl I CH3 \/ C12Hi5-S02-NH-CH2-CH2-CH2-N-CH8 CH2-CO-NH-/ ^- CF3 Przyklad XIV. a) Równoczasteczkoweilosci 3-trójfluoirometylo^4-chloroanilidu kwasu dwu- metyloaminoootowego i 5,8^dwuchloro-l-nafty- loamidu kwasu chlorooctowego rozpuszczone w chlorobenizenie ogrzewa sie, mieszajac, w tem¬ peraturze 105 — 110°C. Powstaje bialy osad, który odsacza sie, przemywa najpierw chloro- benzenem, nastepnie eterem i suszy. Zwiazek ten odpowiada nastepujacemu wzorowi -Cl b") Jezeli zamiast 5,8-dwuchloro-l-naftyloami- du kwasu chlorooctowego uzyje sie 2, 4, 5-trój- chloroanilidu kwasu chlorooctowego powstaje nastepujacy czwartorzedowy zwiazek amonio^ wy Cl I CH3 , I / CI-/ / Cl CF2 -NH-CO-CHa-N- CH3 CH.-CO- NH-<^ ^- Cl CI c) PJfey uzyciu jako srodka aralkilujacego 4-chloroanilidu kwasu chlorooctowego powstaje Cl I CH3 CI—/ J-NH-CO-CH2-N-CH3 JF CH2-CO-NH—< Przyklad XV. 21 g 4^-dwuchlorobenz- hydryloamidu kwasu dwumetyloaminooctowego (otrzymanego z 4^4' - dwuchlorobenzhydrylo- aminy i chlorku chloroacetylu oraz nastepna -c reakcje 4,4,-dwuchlorobenzhydryloamidu kwa¬ su chlorooctowego z dwumetyloarnina) oraz wyliczona ilosc 3-'trójfluarometyloanilidu kwa¬ su chlorooctowego ogrzewa sie w ciagu 12 go¬ dzin w lazni wodnej w estrze octowym. Wy¬ dziela sie zwiazek czwartorzedowy o nastepu¬ jacej budowie , Cl I CH8 Cl- <: y \/ -CH-NH-CO-CH,-N-CHa n \/ 1 CI CH2-CO-NH- CF8 Przyklad XVI. a) 15 g 3-trójfluorometyIo- 4-chloroanilidu kwasu chlorooctowego rozpusz¬ cza sie w alkoholu i zadaje 40 holowym roztworem metyloaminy, chlodzac lo¬ dem. Wytwarza sie metyloamino-bis-(aceto- 3 - trój fliuoirometylo-4-chloroanilid). Alkoholowy roztwór ogrzewa sie w zamknietym naczyniu do calkowitej syntezy, a nastepnie przez ochlodzenie oddziela sie od nadmiaru dwume- tyloaminy. Roztwór zadaje sie woda przy czym produkt kondensacji wytraca sie calko¬ wicie. Produkt ten przekrystalizowany z alko¬ holu tworzy piekne krysztaly.Równoczasteczkowe ilosci tej trzeciorzedowej aminy i siarczanu dwumetylowego rozpuszcza sie w estrze octowym i ogrzewa w ciagu pew¬ nego czasu w lazni wodnej. Otrzymuje sie zwiazek iamoniowy o nastepujacym wzorze CHg CH3 Cl-/ ^-NH-CO-CH2-N-CH2-CO-NH-<^ ^-CI I S04-CH3 CF3 ^ ""3 CFS b) Jezeli jako substratów uzyje sie 3-trój- fluorometyloanilidu kwasu chlorooctowego i metyloaminy powstaje w tych samych warun¬ kach metyloamino-bis-(aceto- 3 - trójfluoromety- loanilid). Równoczasteczkowe ilosci tej aminy i chlorku 3,4-dwuchiorobenzylu tworza naste¬ pujacy trudnorozpuszczalny w wodzie zwiazek amoniowy CH3 —NH-CO-CH2-N-CH,-CO-NH- Cl CH8-<( ^-< Cl \ CF Cl — 9 —Przyklad XVII. a) 8 g 4-trójfluorometylo- aniljdu kwasu dwimietyloaminooctcywego i nad¬ miar chlorku 3, 4-dwuchlorobenizylu rozpusz¬ cza sie w chlorobenzenie lub toluenie i, mie¬ szajac, ogrzewa sie w temperaturze lazni wod¬ nej w ciagu 24 godzin. Wydziela sie produkt kondensacji w postaci bialego osadu. Osad ten odsysa sie, przemywa tym samym rozpuszczal¬ nikiem i suszy ipod próznia. Odpowiada on na¬ stepujacej budowie Cl I CH8 /—\ 1/ CF3- <^ \ -NH-CO-CH2-N-CH, CH2 CI I -Cl b) 8 g 4-trójfluorometyloaniUdu kwasu dwu- metyloaminooctowego i odpowiednia ilosc 3,4- dwuchloroanilidu kwasu chlorooctowego roz¬ puszcza sie w estnze octowym i ogrzewa pod chlodnica zwrotna w ciagu pewnego czasu.Wydziela sie zwiazek czwartorzedowy. Odsacza sie go, przemywa estrem octowym i suszy pod próznia. Odpowiada on nastepujacemu wzorowi Cl I CHS CF3-<^ )-NH-CO-CH2~N-CH8 ? CH.-CO-NH- -Cl c) Jezeli zamiast 3,4-dwuchloroanilidu kwa¬ su chlorooctowego uzyje sie 3-trójfluorometylo- 4-chloroaniilidu kwasu chlorooctowego powstaje nastepujacy zwiazek czwartorzedowy CI I CH8 1/ CF8-<: \-NH-CO-CH2-N-CH3 "\_/" CH^CO-NH-<^ ^-Cl y CF, Przyklad XVIII, a) 110 mola 3-trójfiuoro- metylo-4-chloroaniliny rozpuszcza sie w aceto¬ nie i zadaje kroplami odpowiednia iloscia chlorku chloroacetylu. Jednoczesnie wkrapla sie w celu zwiazania powstajacego chlorowo¬ doru wodny roztwór weglanu potasu. "~ Reakcja przebiega poczatkowo w tempera¬ turze otoczenia, pod koniec w temperaturze lazni wodnej. Mieszanine reakcyjna po ukon¬ czeniu reakcji zadaje sie nadmiarem wody, przy ciym wytraca sie 3-trój|luorcfnetylo- 4-chloroanilid kwasu chlorooctowego. Do ratk* oji z aminami uzywa sie najczesciej produktu surowego. ' Reakcje motna takze prowadzic w roztworze benzenu, chlorobenzenu itd, 23 czesci 3-trójfluorometylo- 4 - chloroanilidu kwasu chlorooctowego miesiza sie z 60 czescia¬ mi 20°/o-owego wodnego roztworu dwumetylo- aminy i po uplywie ggdziny ogrzewa sie powoli do temperatury 5Q°C pod chlodnica zwrotna.Reakcje uwaza sie za zakonczona jezeli próbka niejednorodnej mieszaniny rozpuszcza sie kla¬ rownie w kwasie solnym. Po ochlodzeniu mie¬ szanina reakcyjna rozdziela sie na warstwe wodna i warstwe pólstala. Te ostatnia oddzie¬ la sie i przemywa woda. Zestala sie ona sa¬ morzutnie lub po zaszczepieniu. 24 czefci 8-trójfruorometylo- 4 - chloroanilidu kwasu dwumetyloaminooctowego i równowazna ilosc estru fenylowego kwasu chlorooctowego rozpuszcza sie w 200 czesciach estru octowego i ogrzewa, mieszajac, w ciagu 24 godzin w lazni wodnej. Wytraca sie bialy osad, który odsysa sie po oziebieniu mieszaniny reakcyj¬ nej, przemywa estrem octowym i suszy pod próznia. Odpowiada on nastepujacemu wzorowi a- \_ ci I CH3 ^ -NH~CO-CH,-N~CH$ CH,~C0-O-<^) CF9 b) Jezeli zamiast estru fenylowego kwasu chlorooctowego zastosuje sie ester 3-metylo- 4-chlorofenylowy kwasu chlorooctowego po¬ wstaje nastepujacy zwiazek Cl I CH3 / CI-/ \-NH-CO-CH2-N-CH, \_/ CF3 CHi-CO-0-< -Cl CH3 Przyklad XIX. Czwartorzedowa sól arno- niowa otrzymana wedlug przykladu XVIII a) rozpuszcza sie lub zawierz* w wodzie, za-* daje nadmiarem, 3, 4 - dwumetyloaniliny i go¬ tuje w ciagu P«ru godzin. Reakcje ko¬ rzystniej jest prowadzic pod cisnieniem, przy czym nie trzeba stosowac rozpusz¬ czalników. Po zakonczeniu reakcji mieszanine reakcyjna traktuje sie para wodna w celu usuniecia nadmiaru ksylidyny i fenolu. Po- — 10 —wstaje produkt reakcji odpowiadajacy wlasci¬ wosciom i budowie produktu otrzymanego we¬ dlug przykladu III. Zamiast 3,4-dwumetyIo- aniliny mozna stosowac równiez inne pierw¬ szo^ lub drugorzedowe aminy, np. m-chloro- aoiline, albo 3,4-dwuchloroaniline itd.Przyklad XX. 19 g 3-1xójfluoromet|ylo-4- chloroanilidu kwasu dhlorooctowego rozpuszcza sie w estrze octowym i zadaje równowazna ilos¬ cia N-3)4-dwiichlorofenylo - N* - dwumetyloami- noetylomocznikiem. Mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w ciagu 24 godzin w tempera¬ turze lazni wodnej, wydzielony produkt odsa¬ cza sie, przemywa estrem octowym, nastepnie eterem i suszy pod próznia. Produkt konden¬ sacji posiada nastepujacy wzór Cl Cl- /" I CH8 -NH-CO-CH2-N-CH3 CF3 Cl CH2-CH, - NH - CO- NH-<_)-Cl Oprócz produktów omówionych w powyz¬ szych przykladach mozna wymienic nastepu¬ jace produkty kondensacji, które mozna otrzy¬ mywac sposobem wedlug wynalazku CI Cl— v CF8 I C2H5 \/ -NH-CO-CH2-N-C2H5 / CH2-CO-NH-<^ ^-Cl Cl I C2H5 Cl—<^ ^-NH-CO-CHt-N -C2H5 CFS CH2-CH2-0-CO-NH-/ Cl -Cl I Cl Cl—<^ )-NH-CO-CH2-N-\ / -Cl Cl CIH7 / CI—<( ^-NH-CO-CH2-N-C8H7 CFS / CHt-CO-NH- _-° CI— CH2-CH2-NH-CO-NH-/ \_ci \_ CF8 "\ _/ Cl -NH-CO-CH2-N- / / CF3 CH2-CO-NH-<^ \-CI Cl Sposób wedlug wynalazku nie ogranicza sie do powyzszych przykladów i mozna go stoso¬ wac w dowolnych innych przykladach.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie najczesciej haloidiki czwartorzedowych zwiaz¬ ków. Inne sole mozna otrzymywac znanymi metodami, np. przez podwójna wymiane z in¬ nymi solami Przyklad XXI. Towary welniane traktuje sie w kapieli wodnej o temperaturze 40—60*C, 0,5Vo^owym (obliczony w stosunku do welny) roztworem czwartorzedowego zwiazku amonio- wego posiadajacego grupe trójfluorometylowa otrzymanego wedlug przykladu III. Traktowa¬ nie rozpoczyna sie w cieplej kapieli, a nastep¬ nie temperature kapieli podwyzsza sie do 40- 60°C i proces prowadzi sie w ciagu godziny.' Nastepnie towar plucze sie. Tak traktowany towar jest odporny na zerowanie moli, oraz owadów niszczacych futra i dywany. PL