W urzadzeniach, sluzacych do pomiarów roz¬ maitych wielkosci, np. zuzycia energii, stosuje sie mechanizmy rejestrujace, w których podsta¬ wowa czescia skladowa sa bebenki licznikowe, osadzone na jednej lub kilku osiach. Bebenki te sa zaopatrzone w mechanizm zabierakowy, który zapewnia przenoszenie ruchu z jednego bebenka na nastepny w okreslonym ukladzie liczbowym, zazwyczaj dziesietnym. Bebenki sa zazwyczaj bardzo malych rozmiarów. Np. w pewnym wyko¬ naniu srednica zewnetrzna piasty bebenka wy¬ nosi 4,3 mm, a srednica oski 1,25 mm. Tak male wymiary stosuje sie w celu osiagniecia niezbed¬ nej lekkosci. Bebenki winny byc dobrze wywa¬ zone i musza sie lekko obracac, aby ich ruch nie obciazal nadmiernie ukladu pomiarowego. Ze wzgledu na pAulat lekkosci wykonuje sie je z lekkich metali droga odlewania pod cisnieniem lub wytlaczania. W ostatnich czasach stosuje sie równiez masy plastyczne: termoplastyki w przy¬ padku odlewania pod cisnieniem lub pochodne fenolu w przypadku wytlaczania.Dany sposób wytwarzania winien zapewniac duza dokladnosc, aby caly uklad licznikowy obra¬ cal sie prawidlowo i lekko, lecz bez nadmiernego, luzu, który moze byc powodem zacinania sie i blokowania ukladu. Wlasciwa srednice otworu na oske uzyskuje sie przez wybór odpowiedniego trzpienia narzedzia roboczego. Znane uklady licz¬ nikowe nie sa zadowalajace, gdyz otworowi na oske nie udaje sie badac ksztaltu scisle cylin¬ drycznego. Zetkniecie piasty z oska nastepuje przez to w jednym punkcie lub wzdluz pewnego odcinka powierzchni wewnetrznej otworu piasty.Powoduje to wahania i inne niepozadane objawy w pracy mechanizmu licznika. W przypadku ele¬ mentów wiekszych rozmiarów mozna temu za¬ pobiec przez odlewanie piasty w ten sposób, iz zawiera ona wewnatrz szersza komore, a jedynie na obu koncach piasty powstaja powierzchniecylindryczne. Jezeli w kazdej z nich os oprze sie cljpcby w jednym punkcie, powstaja dwa punkty podparcia, co juz zapewnia stateczne ulozyskowa¬ nie. Przy malych ^wymiarach bebenków,' stosowa¬ nych w licznikach, jest to nieosiagalne ze wzgle¬ du na niemoznosc wyjecia rdzenia odlewniczego z wnetrza tego rodzaju komory. Wobec tego z ko¬ niecznosci wytwarza sie bebenki z pelnymi pia¬ stami. Jest to niekorzystne równiez z tego wzgle¬ du, ze piasta jest stosunkowo masywna, w zwiaz¬ ku z czym chlodzenie bebenka przebiega inaczej w srodku niz na obwodzie, co stanowi przyczyne odksztalcen. Odksztalcone bebenki nie nadaja sie do uzytku, gdyz moga wywolac obrót bebenków sasiednich lub powoduja nadmierne tarcie. Inny czesto spotykany sposób wykonania polega na wytwarzaniu bebenków z dwóch oddzielnych po¬ lówek zlaczonych ze soba na stale. Niedogodnosc polega tu na trudnosci scisle symetrycznego pola¬ czenia dwóch malenkich czesci.Wszystkie powyzsze wady usuwa uklad wedlug wynalazku, którego istota polega na tym, ze w piascie wytwarza sie wydrazenie o srednicy wiekszej niz srednica osi, na która ma byc ona nasadzona. Wydrazenie to moze byc otwarte z jednej lub z obu stron. Otwarty koniec lub kon¬ ce piasty zamyka sie plytkami, które posiadaja otwory na oske.Na rysunku fig. 1 i 2 przedstawiaja dwa przy¬ klady wykonania ukladu wedlug wynalazku.Na fig. 1 piasta 1 bebenka licznikowego posiada wydrazenie 2 o srednicy wiekszej niz srednica oski 4, na która bebenek nasadza sie. Wydrazenie jest lekko zbiezne, moze byc jednak równiez cy¬ lindryczne. Z jednej strony wydrazenie 2 jest zam¬ kniete scianka, stanowiaca z piasta jedna calosc i posiadajaca otwór na oske 4. Z drugiej strony znajduje sie plytka 3, np. metalowa., równiez z otworem na oske 4.Fig. 2 przedstawia odmiane wykonania, w któ¬ rej wydrazenie 2 jest z obu stron otwarte, a do ulozyskowania na osce 4 sluza dwie plytki 3 i 3', wstawione w oba konce piasty. We wszystkich przypadkach plytki boczne zabezpiecza sie w od¬ powiedni sposób przed wypadnieciem, np. przez zaprasowanie, zaklejenie itp. W celu zachowania dokladnego wymiaru dlugosci piasty, a zarazem w celu zapewnienia wlasciwego umieszczenia be¬ benków obok siebie, wykonuje sie na piascie wy¬ step pierscieniowy 5. Przez podszlifowanie tego pierscienia mozna odrecznie korygowac dlugosc osiowa piasty. Gdy wymiary wystepu 5 i plytek 3 i 3' sa odpowiednio dobrane, wystep jednego bebenka opiera sie na plytce bebenka sasiednie¬ go, slizgajac sie po jej gladko obrobionej po¬ wierzchni.Na skutek tego sasiednie bebenki nie sprzegaja sie ze soba.Scianki piasty sa jednakowej grubosci, co za¬ pewnia równomierne stygniecie i krzepniecie od¬ lewu w czasie wytwarzania. Przez podwójne ulo¬ zyskowanie oski usunieta jest mozliwosc wahan i zacinania sie. Wytwarzanie jest latwe, a przy zastosowaniu wlasciwych przyrzadów bardzo do¬ kladne i szybkie. PL