Znane sa przyrzady tloczne, przy któ¬ rych ruch napedu tlocznego i wytwarzanie cisnienia wywoluja dwie sily, które dzia¬ lalja na przyrzad przez kola rózniczkowe.Niniejszy wynalazek odnosi sie do dal¬ szego udoskonalenia takiego urzadzenia i polega na tern, ze wielkosc sily cisnienia, wytwarzanego przez przyrzad tloczny, re¬ guluje sie zapomoca regulowania sily ha¬ mujacej, dzialajacej jednoczesnie z sila nar pedowa przez kola rózniczkowe, wskutek czego kierowanie przyrzadem jest latwiej¬ sze, oraiz powstaje moznosc uzycia przy¬ rzadu w nowych zastosowaniach.Na fig, 1 jest pokazane tego rodzaju u- rzadzenie, gdzie zai kolo rózniczkowe slu¬ zy poruszana od motoru przekladnia sru¬ bowa z dwoma ruchami: obracajacym i po¬ suwajacym w kierunku osi". Motor / ma' za zaidanie przycisnac drazek 2, który sluzy dio sciskania lub hamowania. Naped odby¬ wa sie zalpomoca wielozwojowej sruby 3 i przesuwajacej isie po niej nakretki 4, któ¬ ra jest polaczona z drazkem 2 zaipomoca rury 5 i oprawionych w niej lozysk kulko¬ wych 6, 7 tak, ze motor moze sie obracac i jednoczesnie przyciagac drazek 2. Na¬ kretka 4 podtrzymuje sie i prowadzi sie krazkami 9 w prowadnicach 10. Prowadni¬ ca 10 jest zaopatrzona w tarcze hamulcowa 11, na która dziala klocek hamulcowy 12.Klocek hamulcowy 12 mozna dzwignia 13 lub zapomoca innego urzadzenia, recznie lub inna sila, przycisnac do tarczy 11.*=<* Przyrzad dzialaj jak iiasiepuje: f* -\\yPgdczm^ litania przyrzadu motor ^ 'znajduje sie w ruchu. Dopóki tarcza ha¬ mulcowa! 11 nie jest na swoim obwodzie niczem zatrzymywana, obraca sie z nia i prowadnica 10, wskutek tarcia wrzeciona 3 W nakretce 4. Tarcie to moze byc powiek¬ szone przez zastosowanie jakiegokolwiek hamulca pomocniczego. Nie nastepuje wiec zadne dzialajmy jakiejkolwiek sily miedzy motorem i wrzgción&ni. Przyrzad pozostaje w swojem pierwotnem polozeniu przytrzy¬ many ciezarem 14. Sktit tal*fcxa // zosta¬ je zahamowana, naistepuje posuniecie sie nakretki wzdluz wrzeciona. Przytem sruba oprze sie lozyskiem kulkowem 15 o pro¬ wadnice 10, która znów oprze sie lozyskiem kulkowem 16 o podstawe lozyskowa 17.Obrotowy ruch sruby wywoluje ruch na- kretki w kLerunku osi, co powoduje prze- suniece przyrzadu tlocznego w kierunku strzalki, przyczem sila przyciagania odpo* wiaidai sile dzialajacej na hamulec 12, O ile miedzy nakretke i srube zostana wlo¬ zone w znany sposób kulki dla zimniejsfcenia tarcia sruby, osiaga sie to, ze sila ptayeia- galjaca dzwignie 2 staje sie ztip&linie zalez¬ na od sily naciskajacej klocek hamulco¬ wy 12.Dzialanie bezwladnosci szybko obraca¬ jacego sie motoru w chwili osiagniecia sci- snfenia nie nialsteplufe, gdyz motor z wla¬ sciwa szybkoscia obraca sie dalej i hamu¬ lec 11, 12 slizga' sie. Bezwladnosc masy wrzeciona) i nakretki jest tak mala, ze nie Wchodzi w rachube, jednak w razie potrze¬ by mozna ja obezwladnic, przez zastosowa¬ nie sprezyn lub hamujacych zderzaków.Wynalazek osiagaj to, ze wielkosc sily na¬ ciskajacej bardzo prosto daje sie regulowac, przyczem martwy ruch przyrzadu tlocz¬ nego trwa bardzo krótko, gdyz duza bez^ wlaidnosc masy motoru wprowadza w ruch czesci lekkie. Przy elektrycznym przyrza¬ dzie tlocznym niepotrzebne sa urzadzenia regulujace i wlaczajace i przyrzad taki dziala niezawodnie.Przyrzad tloczny moze byc przesuniety zpowrotem prtóz bezposrednie dzialanie jaikiejkolwiek sily pomocniczej, z chwila prizerwania dzialania hamulca na przeklad¬ nie srubowa, przez obracanie nakretki biegowej w przeciwna strone pod dzialaniem s:ly ciezaru 14, bez zatrzymywania motoru.Powrotny ruch przyrzadu tlocznego (moz¬ liwy jest tez przez pusziazenne sily napedo¬ wej w przeciwnym kierunku, naprzyklad przez przesuniecie dzwigni 13 przelacznika motorowego 18.Zamiast przekladni srubowej o dwóch ruchach obrotowych Ji jednym posuwaja¬ cym, moze byc uzyta jako przekladnia sru¬ ba slimakowa, ruchoma, w kierunku osi z kolem slimaJkowem. Przy takiej przekladni otrzymuja si^ dwa ruchy w kierunku osi i jeden obracajacy. Na fig. 2 jest zastoso¬ wana przekladnia srubowa z kolem slima- kowem. / jest motor, znajduijacy sie stale w rudnu/8—sprezyna naciskajaca,3—sruba slimakowa}, 19—kolo slimakowe osadfctone na osi 20. Kolo 19 w swojem polozeniu wzgle¬ dem sruby 3 zabezpieczone jest hamulcem ii, 22, podczals gdy na) fig. 1 hamulec dzia¬ lal na ruch obracajacy wrzeciono. Ta mala róznica] pozwala jednak naj uzycie przyrza¬ du dla specjalnych celów, gdyz sila! hamu¬ jaca w zaleznosci od drogi, wykonanej przez / przyrzad tloczny samoczynmiie sie wlacza lub wylaczal, przez co i sila naciskajaca dziala lub zostaje przelana. Sprezyne 18 na fig. 2 mozna zastapic zawieszeniem cie¬ zaru, lub inna jakas sila pomocnicza.Motor 1 uruchamia wrzelctkmoi 3 w kie¬ runku osi w podobny sposób jak na fig. 1, przez krazki 9 i prowadnice 10. Urzadzenie takie ma te zalete, ze przyrzad moze byc polaczony bezposrednio z dlótem wiertni¬ czym 23 i wykonywac ruch uderzajacy.Ruch ten moze odbywac sie tylko tam i zpowrotem w kierunku osi, ale jednoczesnie dlóto nfooze sie i obracac* Zeby dfófa* w chwi- — 2 —li kiedy uderzy, nie hamowalo ruchu obro- toweigo, polaczone jest z wrzecionem ela¬ stycznie zajpomoca spiralniej sprezyny. Przy¬ rzad moze sluzyc takze do napedu urza¬ dzen ubijajacych lub do nitowania. Wazne jest to, ze sila robocza zuzytkowuje sie pnzez naped róznicowy jako dwie sily, z których jednia jest napedowa a druga hamu¬ jaca. Dalsza zaleta wynalazku polega natern, ze sila haimuja)oia jest samoczynnie regulowa¬ na w zaleznosci od wielkosci sily tloczacej przyrzadu, a sila naciskajaca dziala w ten sposób, ze motor obraca sie beiz przerwy i narzedzie uderzajace zaraz po uderzeniu odskakuje z przyspieszona szybkoscia.Urzadzenie to dzl;ala w nastepujacy spo^ sób: W narysowianem polozeniu hamulec pomocniczy 21, 22 jest przycisniety sprezy¬ na 28. Sterowanie hamulca pomocniczego odbywa sie zapomoca dzwigni katowej 29, drazka 30 z ruchoma na nim nakretka 31, dzwigni 24, zapadki 25, haka 26 i ramienia z zagietym koncem 27, Na rysunku przedstawione jest poloze¬ nie, kiedy sprezyna 28 moze bez przeszko¬ dy nacisnac hamulec 21, 22. Motor urucho¬ miony w kierunku strzalki, obraca sie za- pomoca krazków 9, prowadnicy 10 i sruby slimakowej 3. Wobec tego ze kolo slimako¬ we 19 jest unieruchomione, musi wrzeciono posuwac sie w prawa strone i sciskac spre¬ zyne 18, opierajaca sie o lozysko kulkowe 15. Jednoicizesinie dlóto 23 sie podnosi. W chwili osiagniecia zadanego podniesienia dlóta uderza wystep a prowadnicy 10 o górny zagiely koniec dzwigni 27, która wskutek tego oswabadza1 zapadke 25, a dzwignia 24 swoim dolnym koncem naci¬ ska na nakretke 31 i przesuwa drazek 30 trzymany sprezyna 28. Dzwignia 24, po prze¬ byciu nieduzej przestmzeni, zostanie przy¬ trzymana zabkiem 25 na haku 26 i trzyma hamulec 21, 22 tak dlugo otwarty, dopóki wystep a podczas ruchu wt lewa strone nie uderzy w palec dzwigni 27, przez co zabek 25 zostaije podniesiemy i uwolniony. Wiec wlaczenie sily hamujacej nastapi dopiero po wykonaniu ruchu powrotnego przyrzadu tt- derzajacego samoczynnie,.Podczas gdy hamulec nie dziala, kolo slimakowe 19 jest uwolnione i obraca sie w kierunku strzalki, sprezyna 18 naciska na wrzeciono, które posuwa sie w lewa strone.Sila pochlonieta) pnzez sprezyne przy jej scisnieciu, oddkije sie znów przy zwolnieniu sprezyny i powieksza uderzenie dlóta. W ziajleznosci od sposobu polaczenia przyrza¬ du uderzajacego z wrzecionem, moze byc wyzyskana cala sila bezwladnosci obraca¬ jacego sie wrzeciona, przez calkowite lub czesciowe przeniesieniie jej na narzedzie.Przy polaczeniu stalem, zostaje przeniesio¬ na cala sila, przy polaczeniu zapomoca sprezyny, zostaje przeniesiona sila szona o energje pochtonieta przez poddanie sie sprezyny, przy luznem polaiczienki frie zostanie przeniesione nic. Po przebyciu wrzeciona drogi powrotnej naf lewo uderza wystep a prowadnicy 10 o palec 27 i wyla¬ cza zabek 25. Sprezyna 28 zostaje uwodnio¬ na i praycAskaf hamulec 21, 22. Topowoduje znów ruch wrzeciona na prawo i uderzenia sie powtarzaja, dopóki motor znajduje sie w ruchu.Jest pozadaoe urzadzenie, pozwalaj ace naj regulowanie sily hamujacej przyrzad i przez to regulowania ssly dzialajacej na narzedzie, jak w kierunku jego obrotu, tak i w kierunku osi.Naprzyklad przez przesuwiajnie nakret¬ ki 31 mozna zmienic ruch nacisikajacy spre¬ zyne 18 i osiagnac wieksza lub mmiejsiza sile uderzenia. Mozna tez 'zmienic napre¬ zenie sprezyny 18 pnzez jednoczesne parze- sfuniecile nakretki 31 i pajca 27. Caiy przy¬ rzad uderzajacy jest ruchomy w kierunku zaglebiania sie narzedzia.Na fig. 3 jest przedstla|wiom# odmiana wykonaniai, w której sila napedowa, uru¬ chamiajaca przekladnie slimakowa* jest re¬ gulowana. Przytem, jedna przekladnia slimakowa sluzy do przenoszenia; dwóch — 3 —sil naprzyklad ma hanuulec. Urzadzenie ta¬ kie mozna uwiazac zia odwrotny przyklad pokazany na fig, 1. Na fig. 3 cisnienie dzia¬ lajace na* dzwignie 32 jest picrwoitne, a ci¬ snienie dzialajace na kolo slimiakowe 19 jest wtórne, to znaczy ze, podlug urzadzenia na fig. 1, przez naciskanie dzwigni 2 moze byc ustalona sila dzialajaca na obwodzie tarczy 11. Jednak pirzy takiem urzadzeniu przekladni slimakowej wynikloby to, zle sila regulujaca musialaby byc jednakowa lub wieksza od sily regulowanej. Przy urzadze¬ niu przed stawionemi na fig. 3, nakretka nie obraca sie okolo swej osi!, lecz posuwa sie w kierunku osi, który to ruch jest regulowa¬ ny sila, której wielkosc odpowiada stosun¬ kowi przekladni kól.Urzadzenie takie dizilala w ten sposób, ze róznica pomiedzy naciskiem na slimak w kierunku osiowym a sila regulujaca prze¬ nosi sie nal sprzeglo, umieszczone pomiedzy motorem i przekladnia slimakowa. Motor 1 poruszaj slimak 3, zapomoca sprzegla cier¬ nego 36. Slimak 3 laczy sie z kolem slima- kowem 19^ i opiera sie lozyskiem stopowem 33 o dzwignie regulujaca 32. Na wale 20 kola slimakowego 19 umocowane jest kolo napedowe 34 przyrzadu tlocznego, naprzy- klad dzwigni hamulcowej 35. Motor 1 ob¬ raca sie w kierunku strzalki. Posuniecie dzwigni 32 w kierunku strzalki powoduje przesuniecie slimaka1 w sttrome motoru i zla- azenie tarcz sprzegla ciernego, przez co na slimak zostaje przeniesiona -sila moto¬ ru. Motor porusza przyrzad przez przeklad¬ nie slimakowa w kierunku sitrzalki i wywo¬ luje cisnienie na wrzeciono w kierunku prze¬ ciwnym ruchowi dzwigni regulujacej 32, przez co ta zostaje przesunieta nazad i sprzeglo cierne 36 odciazane. Z chwila, gdy sila cisnienia motoru na wrzeciono przekro¬ czy wielkosc sily wywieranej na dzwignie regulujaca, sprzeglo zostanie rozlaczone.Przekladnia 3 — 19 moze byc urzadzona tak, ze hamuje sie sama.Przy uzyciu przekladni nie! hamujacej sie samoczynnie, mozna zastosowac albo ja¬ kikolwiek hamulec na wrzecionie 3 albo si¬ le potrzebna do wlaczenia sprzegla 36 za¬ stapic odpowiednio silniejszym naciskiem na dzwignie 32.Zamiast pokazanego mechanicznego re¬ gulowania sily napedowej, mozna zastoso¬ wac inny sposób regulowania, naprzyklaiu róznica obydwóch sil, dzialajacych wzdluz osi 'slimaka, reguluje doplyw sily do moto¬ ru elektrycznego i jednoczesnie hamuje wrzeciono. Przyrzad tloczny mozna urzadzic w sposób jak pokazano na fig. 1, z ta rózni¬ ca, ze dzwignia 32 przelacza bieg motoru w dtruga strone. PL