Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do kruszenia mineralów i innych twardych mate¬ rialów, oparte na znanej zasadzie rozbijania ma¬ terialu kruszonego przez nadawanie mu duzej predkosci, z która uderza ono stala twarda za¬ pore.Znane urzadzenia do kruszenia, jak lamacze szczekowe, dezintegratory, mlyny itp., wymagaja do pokruszenia duzych bryl na drobne ziarno co najmniej dwustopniowej pracy, np. wstepne kruszenie na lamaczu szczekowym i przemial na mlynie tarczowym, a ponadto wytwarzaja zbyt wiele niepozadanego pylu.Natomiast urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia kruszenie duzych bryl, np. o srednicy 400 mm, na drobne ziarno, np. o srednicy 4 mm, w jednym zabiegu. Wielkosc ziarna, otrzymywa¬ nego z urzadzenia wedlug wynalazku, moze byc zmieniana dowolnie w dosc szerokich granicach, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa Wladyslaw Madej, Zygmunt Krot- kiewski i Jerzy Gorys w Gliwicach. a ilosc wytwarzanego pylu jest nieznaczna. Po¬ nadto zastosowanie urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku daje oszczednosc robocizny i energii w po¬ równaniu ze stosowaniem urzadzen znanych.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada beben odrzutowy, zaopatrzony w podluzne karby, wi¬ rujacy dookola poziomej osi, oraz jedna lub wie¬ cej plyt zaporowych, umieszczonych pochylo nad tym bebnem. Material, który ma byc kruszony, wprowadza sie do urzadzenia w dowolny znany ciagly sposób do zetkniecia z ta strona bebna od¬ rzutowego, która podczas obracania posiada ruch ku górze. Karby bebna uderzaja bryly od dolu, rozbijajac je czesciowo, i wyrzucaja po stycznej ku górze do zderzenia z plyta zaporowa. Mate¬ rial mniej lub wiecej pokruszony spada z plyty na beben odrzutowy, ponownie zostaje odrzucony i zderza sie o te sama lub nastepna plyte, a po skruszeniu na skutek parokrotnych zderzen prze¬ dostaje sie na druga strone bebna w kierunku jego obrotów i opuszcza urzadzenie. Aby mate¬ rial przedostal sie na druga strone bebna odrzu¬ towego, musi przejsc przez szczeliny miedzy doi-nymi krawedziami plyt a bebnem. Plyty sa tak zamocowane, aby szczeliny te byly nastawne, gdyz szerokosc ich decyduje o latwosci i szyb¬ kosci przechodzenia materialu przez urzadzenie, a co za tym idzie o sredniej wielkosci otrzyma¬ nego ziarna.Nastawnosc szczelin osiaga sie wedlug wyna¬ lazku w sposób nastepujacy. Plyty sa zawieszone uchylnie, przy czym os obrotu przechodzi w blis¬ kosci górnej krawedzi, przez co maja one sklon¬ nosc do opadania w kierunku bebna odrzuto¬ wego. Temu opadaniu przeciwdzialaja sruby, na- stawcze, odpierajace górna krawedz plyty. Wkre¬ canie lub wykrecanie tych srub zmienia kat polozenia plyty. Plyta utrzymuje sie wlasnym ciezarem w nastawionej pozycji, a uderzenia od¬ rzucanych przez beben materialów staraja sie ja uniesc. W zasadzie podczas kruszenia plyta jest nieruchoma, jednakze w przypadku uderzenia bryly o duzej bezwladnosci lub obcego ciala nie- kruszacego sie, znajdujacego sie przypadkowo w materiale, plyta unosi sie, powiekszajac szcze¬ line, po czym opada na wlasciwe miejsce. Dzieki uchylnosci plyt unika sie uszkodzenia urzadzenia.W razie potrzeby mozna zastosowac sprezyny, zwiekszajace sklonnosc plyty do opadania.Skutecznosc dzialania urzadzenia polega glów¬ nie na tym, ze drobne kawalki latwiej przedo¬ staja sie przez szczeline miedzy dolna krawedzia plyty a bebnem i szybko opuszczaja urzadzenie, wieksze zas, niedostatecznie rozkruszone, beben w dalszym ciagu odrzuca na plyte az do skrusze¬ nia. Ta droga zapewnia sie kruszenie materialu na ziarno, którego wielkosc zawiera sie w wa¬ skich granicach, przy czym ilosc wytworzonego pylu jest niewielka.Do kazdego materialu nalezy dobrac doswiad¬ czalnie najkorzystniejsza predkosc obrotu bebna.Dlatego pozadane jest w przypadkach, gdy urza¬ dzenie ma sluzyc do przemialu róznych mate¬ rialów, zapewnienie zmiennosci obrotów bebna w dowolny znany sposób. Urzadzenie wedlug wynalazku sluzy zarówno do kruszenia materia¬ lów suchych, jak i mokrych.Na rysunku przedstawiono schematycznie przyklad rozwiazania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, przy czym fig. 1 przedstawia pionowy przekrój urzadzenia, prostopadly do osi bebna, a fig. 2 — pionowy przekrój osiowy.W lozyskach 1 umieszczonych w obudowie 2 obraca sie wraz z walem 3 beben 4. Wal jest napedzany przez silnik 5 o nastawianej ilosci obrotów, laczony bezposrednio z walem kru¬ szarki. Na bebnie znajduje sie kilka karbów 6.W przedniej czesci obudowy 2 umieszczony jest ruszt 7, skladajacy sie z oddzielnych sztab, przy czym przestrzenie miedzy nimi maja szerokosc, odpowiadajaca wielkosci kruszonych bryl. Nad bebnem umieszczone sa na przegubach 8 dwie plyty zaporowe 9 i 10, których kat pochylenia, a tym samym i odleglosc ich dolnych krawedzi od bebna, sa nastawiane srubami 11. Obok plyty 9 od strony leja wsypowego 13 nad rusztem znaj¬ duje sie zaslona lancuchowa 12. PL