Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo zaopa¬ trzone w dwa zespoly tarcz sprzeglowych, w szczególnosci do przekladni pojazdów mecha¬ nicznych z urzadzeniem wlaczajacym, umiesz¬ czonym poza sprzeglem.W znanych podwójnych sprzeglach tego ro¬ dzaju urzadzenia przelaczajace umieszczone sa wewnatrz sprzegla, przy czym ich czesci sa male, delikatne i nie sa trwale w trudnych warunkach pracy.Wady te usunieto w sprzegle wedlug wyna¬ lazku, w którym urzadzenie przelaczajace, zamo¬ cowane poza sprzeglem, sklada sie tylko z nie¬ wielu czesci i daje te korzysc, ze przy przela¬ czaniu z jednej tarczy sprzeglowej na druga pozostale narzady przelaczajace sa zupelnie od¬ ciazone. Narzad wywierajacy docisk jest umiesz¬ czony miedzy sprzeglem i noznym pedalem sprze¬ glowym. Czesci przenoszace sile na jeden lub drugi zespól tarcz sprzeglowych sa przestawiane w stanie nie obciazonym recznie za pomoca na¬ rzadów przenosnikowych. Narzadem dociskaja¬ cym moze byc drazek skretny, bedacy pod na¬ prezeniem wstepnym.W znanych przekladniach, stosowanych w wal¬ cach parowych, rolka dociskajaca, bedaca poa dzialaniem sprezyny i dzwigni przelaczajacej, od- dzialywuje na kolowa krzywke, umieszczona na dwuramiennej dzwigni, ulozyskowanej wahadlo¬ wo na stalym czopie, przy czym jej drugie ramie wspólpracuje ze sprzeglem. W tym urzadzeniu rolka przetacza sie czesto na przeciwlegla krzywke, powodujac zahamowanie sprzegla, co nie jest dopuszczalne w sprzegle pojazdu mecha¬ nicznego. Przy uzyskiwaniu polozenia srodko¬ wego przeskoczenie to wystepuje tym silniej, im wiekszy jest skok wymagany do sprzegniecia.W sprzeglach pojazdów mechanicznych uzywa sie przewaznie sprezynujacych tarcz sprzeglo¬ wych w celu uzyskania lagodnego chwytania sprzegla przy wlaczaniu, dlatego skok do sprze¬ gania musi byc tu znacznie wiekszy niz w innych sprzeglach. Przy uzyciu takiego urzadzenia prze¬ skakiwanie wysl^powaioby znacznie silniej.29 jest dociagana linka Bowdena 38 przez spre¬ zyne 37. W czasie przelaczania pedal 19 jest wcisniety, (przeto sprzegla klowe latwo sie zazie¬ biaja.;, Wedlug fig. 6 do 8 na wieloklinie tulei 29, osa¬ dzonej obrotowo na drazku skretnym 25, jest umieszczona przesuwnie dzwignia 27, Tuleja 29 zakonczona jest kolem zebatym 41, przesuwanym za pomoca dzwigni 42. Moment skrecajacy, wy¬ twarzany przez drazek skretny, przenoszony jest przez kola zebate 43, 44, 41 i tuleje 29 na dzwi¬ gnie 27. Przez przesuniecie kola zebatego 41 w prawo (wedlug fig. 7) uzyskuje sie dzieki wla¬ czeniu kola posredniczacego 45, zmiane kierunku obrotu tulei 29 i naped przenosi tarcza' sprzeglowa 1. Przelaczanie obu zespolów tarcz sprzeglowych odbywa sie po wcisnieciu pedialu noznego 19, a wiec w chwili, gdy kly tulei 29, wzglednie uzebienia kól zebatych 41, 43, 44, 45 sa odcia¬ zone.Sposób dzialania sprzegla podwójnego wynika wprost z opisu. Wazne jest to, ze sprezyna, wy¬ wierajaca docisk, umieszczona jest miedzy noz¬ nym pedalem sprzeglowym i urzadzeniem prze¬ laczajacym w taki sposób, ze wcisniecie pedalu pokonuje jej sile, przy czym czesci polozone poza sprezyna sa zupelnie odciazone.Srzeglo wedlug wynalazku stosuje sie naj¬ czesciej w przypadku, gdy nastawia sie najpierw za pomoca dzwigni zadany stopien przelozenia, a samego przelaczenia dokonuje sie tylko przez nacisniecie pedalu Przelaczanie, a wiec wychylenie sprezyny 15, wzglednie przesuniecie tulei 29 (fig, 3, 4, 5) lub przesuniecie kola zebatego 41 (fig. 6, 7, 8), moze byc sterowane mechanicznie, elektoomagnetycz- nie, pneumatycznie lub hydraulicznie.Zastosowanie sprzegla wedlug wynalazku po¬ zwala podwoic ilosc przelozen, mozliwych do uzy¬ skania w normalnej przekladni. Zmiana prze¬ kladni moze wtedy przebiegac na przemian w taki sposób, ze raz nastepuje zmiana stopnia przelozenia w przekladni, a drugi raz przelacze¬ nie z jednej tarczy sprzeglowej na druga.* Na rysunku uwidocznione sa trzy przyklady wykonania przedmiotu wynalazkp, przy czym i|g.^ 1 przedstawia sprzeglo z urzadzeniem prze¬ laczajacym przy uzyciu sprezyny srubowej, cze¬ sciowo w przekroju, fig. 2 — urzadzenie w wi¬ doku z tylu, fig. 3 — widok z tylu i czesciowo przekrój z uwidocznieniem drazka skretnego, fig. 4 — czesciowy przekrój urzadzenia sprzeglo¬ wego, fig. 5 — przekrój osiowy lozyska wycisko¬ wego; fig 6 pokazuje w przekroju inne wykona¬ nie urzadzenia wylaczajacego z drazkiem skret* nym, w którym do przeniesienia nacisku uzyte zostaly kola zebate, fig. 7 — inne polozenie kól zebatych, a fig. 8 — widok boczny kól zebatych w polaczeniu z lozyskiem wyciskowym isprzegla.Wedlug fig. l i 2 tarcza sprzeglowa 1 osadzona jest na pelnym wale 3, a tarcza 2 na wale dra¬ zonym4; Tarcza dociskowa 5 jest:osadzona prze¬ suwnie w obudowie 6, przy czym jest urucha¬ miana tuleja 9 przez dzwigienki 7 i dzwignie 8.Urzadzenie przelaczajace wedlug fig 1, czesciowo urnieszczone w obudowie 13, posiada sprezyne srubowa 15, umocowana wahliwie na osi 14*, która przez wkladke 16 wywiera nacisk na po¬ dwójna dzwignie 12, która z kolei przez walek 11 i dzwignie 10 przesuwa tuleje 9. Sprezyna 15 prowadzona jest na dwóch teleskopowo nasunie¬ tych na siebie rurach J7 118 i jest zwalniana przez pedal nozny 19 i cieglo 20.Przez przechylenie dzwigni 21 w polozenie II sprezyna 15 zostaje przesunieta do polozenia gór¬ nego i dziala na drugi koniec podwójnej dzwigni 12, przez co otrzymujemy przelaczenie napedu z tarczy sprzeglowej 1 na tarcze 2. Wychylanie sprezyny 15 dokonywane jest przy wcisnietym pe¬ dale sprzeglowym, a wiec w chwili gdy sprzeglo i jego czesci sa wolne od docisku sprzegajacego.W przypadku wykonania wedlug fig. 3, 4 i 5 pedal nozny zastapiono drazkiem skretnym 25, który z jednej strony jest sztywno zamocowany za posrednictwem tulei kolnierzowej 26 w obu¬ dowie 13 przekladni. Tuleja 26 mozna regulowac napiecie drazka skretnego 25. Na czesciach 25a i 25b drazka skretnego 25 ulozyskowane sa obro¬ towo duze dzwignie 27 i 28. Tuleja 29 przejmuje przez wpustke 30 moment skrecajacy od napie¬ cia wstepnego drazka i przenosi go na dzwignie 27 lub 28, przy czym przesuniecie w prawo po¬ woduje zazebienie tulei 29 z klami 31 dzwigni 27, a przesuniecie w lewo — z klami 32 dzwigni 28.Tuleja 9 jest przesuwana za pomoca dzwigni 35, osadzonej na czopie 34 w obudowie przekladni, przez namiona 35 i 36, polaczone przebugowo z dzwigniami 27 i 28. Wlaczenie tarczy sprzeglo¬ wej 1 nastepuje w przypadku wspólpracy sprze¬ gla klowego 32 z dzwignia 28, przy czym tuleja PL