PL35805B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sprzegla odsrodkowego, sluzacego w szczególnosci do samoczynnego la¬ czenia silnika pojazdu mechanicznego z dowol¬ nym stopniem przekladni skrzynki biegów.W znanych dotychczas konstrukcjach sprzeglo odsrodkowe wlacza sie i wylacza zawsze przy pewnych okreslonych obrotach. Obroty wlacza¬ nia i wylaczania moga róznic sie miedzy soba, jezeli przewidziane sa w konstrukcji odpowie¬ dnie urzadzenia dodatkowe.Celowe jest, aby samoczynne dzialanie sprze¬ gla odsrodkowego nastepowalo w zaleznosci od wielkosci momentu obciazenia w takiej chwili, w której przy normalnej skrzynce biegów bez sprzegla odsrodkowego nalezaloby, majac na uwadze obciazenie, wlaczyc lub wylaczyc pewien stopien przekladni.Wynalazek ma na celu taka konstrukcje sprze¬ gla odsrodkowego, które byloby sterowane w zaleznosci od obciazenia i tak powinno sie ono rozlaczac przy zwiekszonym momencie obciaza¬ jacym wczesniej niz „ normalnie, to jest przy wyzszych obrotach niz normalne, a to w tym celu, aby przy tym obciazeniu nizszy stopien przekladni wczesniej zaczal pracowac.Zadanie to w mysl wynalazku zostalo rozwia¬ zane w ten sposób, ze przy zwiekszonym mo¬ mencie obciazajacym nastepuje przesuniecie obrotowe dwóch elementów sprzegla, przez co masy wirujace zostaja cofniete do polozenia po¬ czatkowego w kierunku przeciwnym do dzia¬ lania sily odsrodkowej.W przypadku malejacego momentu obciaze¬ nia przesuw ciezarów wirujacych powodujacy sprzegniecie nastepuje dopiero przy wiekszych obrotach niz wystarczajace normalnie do wla¬ czenia.W mysl wynalazku sprzeglo odsrodkowe jest tak zbudowane, ze dzwigar utrzymujacy ciezary wirujace sklada sie z dwóch mogacych sie wzgle¬ dem siebie przekrecac i zachodzacych na siebie tarcz, z których wieksza jest zwiazana z czescia sprzegla, odbierajacego naped, a druga z walem napedowym.W tarczach tych prowadzone sa za pomoca kolków ciezary wirujace w taki sposób, ze pospowodowanym prze* nich obrotowy sprzegnie¬ ciu, przy wzroscie momentu obciazajacego, gnia¬ zda kolków pozwala ja na pewne przekrecenie sie wzgledem siebie obu tarcz, przy czym gniazda jednej z tarcz naciskaja na te kolki i cofaja cie¬ zary wirujace, co powoduje wylaczenie sprzegla, wzglednie w razie wlaczenia sprzegla, przy tbyt duzym momencie obciazajacym, hamuja rozsu¬ wanie sie ciezarków i sprzegniecie.Gniazda kolków prowadzacych znajduja lie w zachodzacych na siebie tarczach i skladaja sie z lukowego wybrania na zewnetrznym obwodzie mniejszej tarczy i okraglego otworu o wiekszej srednicy w zewnetrznej wiekszej tarczy. Kolki te prowadzone sa po sciance szczeliny, powsta¬ lej przez czesciowe przykrycie otworu w zewne¬ trznej tarczy przez tarcze mniejsza. Scianka ta w razie wzajemnego przesuniecia tarcz oddzia¬ lywa przez kolki na ciezary wirujace i wstrzy¬ muje je wzglednie je cofa.Na rysunku przedstawiono przykladowe wy¬ konanie wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia sprzeglo w widoku, fig. 2 — przekrój wzdluz linii A — A na fig. 1, fig. 3 i 4 ^-fragmenty sprzegla w widoku i czesciowo w przekroju.Dzwigar niosacy ciezary wirujace 1 sklada sie z dwóch tarcz 2 i 3, przy czym tarcza 2 osadzona jest na wydrazonym wale 4, a zewnetrzna tar¬ cza 3 jest osadzona obrotowo w czesci 5 sprze¬ gla.Czesc 5 obudowy zazebia sie z plytkami 6.Plytki 7 sa osadzone w zlobkach czesci 8 obu¬ dowy sprzegla. Czesc 8 obudowy odbierajaca naped osadzona jest w wale 5.Gdy ciezary wirujace 1, rozlozone wycinkami po jednej stronie sprzegla, pod wplywem sily od¬ srodkowej przesuna sie nazewnatrz, napinajac wspólna sprezyne spiralna 10, to czesc 5 sprze¬ gla przesunie sie na prawo dzieki wzajemnemu przesunieciu sie po powierzchniach stozkowych 11 i 12. iPrzez takie przesuniecie plytki 6 i 7 zo¬ stana scisniete i nastepuje sprzegniecie. Ciezary wirujace 1 osadzone sa na kolkach 13 prowadzo¬ nych w wybraniach tarcz 2 i 3.W podanym przykladzie rozwiazania kon¬ strukcyjnego tarcze 2 i 3 zachodza na siebie, a wybrania sluzace do prowadzenia kolków 13 sa tak umieszczone, ze wypadaja w obszarze podtoczenia 14, w które wchodzi tarcza 2. Wy¬ brania w wewnetrznej tarczy 2 maja ksztalt zlobków 15, utworzonych na zewnetrznym ob¬ wodzie tarczy i obejmujacych kolki 13, przy wy¬ laczonym sprzegle, w polowie ich przekroju Cfig. 3).Wybrania z wewnetrznej tarczy 3 sa otworami okraglymi 16, które sprawiaja, jak to przedsta¬ wiono na fig. 4, ze kolki 13, a z nimi i ciezary wirujace 1, pod wplywem sily odsrodkowej wy¬ suwaja sie nieco ze zlobków 25, aby doprowadzic do sprzegniecia. Zewnetrzna tarcza ma w czasie obrotu stale daznosc, oddzialywujac przez scian¬ ki otworów 16 na kolki 13, ÓO sciagniecia wiru¬ jacych ciezarów do srodka. Temu dzialaniu prze¬ ciwdziala flila odsrodkowa ciezarów 1. Jezeli przy wlaC2onym sprzegle, wzrosnie nagle mo¬ ment obciazajacy, na przyklad wtedy, gdy po¬ jazd podjezdza pod strome wzniesienie nastepuje wzgledny ruch tarcz, tarcza zewnetrzna 3 wy¬ przedza tarcze 2. Nastepuje to dlatego, ze mo¬ ment obciazajacy, dzialajacy na wal 4 bedzie przewyzszal moment obrotowy silnika, dzialaja¬ cy na napedzajacej czesci sprzegla ruch tarczy 2 zostanie zwolniony.O ile moment obciazajacy jest duzy, sila od¬ srodkowa zostanie pokonana i kolki 13 zostana zepchniete z polozenia, przedstawionego na fig. 4, skutkiem dzialania nacisku scianek otworów 16 do polozenia, przedstawionego na fig. 3. W ten sposób zostana cofniete do wewnatrz ciezary wi¬ rujace 1 i nastepuje wylaczenie sprzegla. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sprzeglo odsrodkowe do samoczynnego lacze¬ nia przekladni z silnikiem, szczególnie do po¬ jazdów mechanicznych, którego wlaczanie i wy¬ laczanie jest zalezne od wielkosci obrotów sil¬ nika i momentu obciazajacego, znamienne tym, ze sklada tie z dwóch tarcz (2, 3), umieszczonych Obrotowo w obudowie (5) sprzegla, przy czym tarcza (2) jest osadzona trwale na wale (4), oraz ze tarcze (2, 3) sa zaopatrzone w kolki (13), na których sa umieszczone ciezary wirujace (1). i posiadaja wybrania (IB) w tarczy (2) i otwory (16) w tarczy (3), stanowiace prowadnice do kol¬ ków i umozliwiajace wzgledny obrót tarez (2,3) o pewien kat. Glówny Instytut MeCnailiktDo opisu patentowego nr 35805 Fig.1 Kg-2 6 Jr „Prasa" St-gród, 4680, 18.8.53, R-4-38565, BI bezdrz. 100 g. 150. PL