Jak wiadomo, przy drukowaniu za pomoca ma¬ szyn litograficznych stosuje sie zwilzanie, któ¬ rego zadaniem jest uniemozliwienie pokrywania sie farba nie drukujacych plaszczyzn cylindra drukujacego. Do tego celu stosuje sie przewaz¬ nie wode lub inna ciecz zwilzajaca, doprowadza¬ na w rózny sposób do cylindra drukarskiego, np. za pomoca tak zwanego urzadzenia zwilza¬ jacego, to znaczy zespolu walców, za pomoca których doprowadzenie wilgoci moze byc regu¬ lowane. Zastosowanie cieczy jako substancji zwilzajacej posiada szereg braków, polegajacych na przedostawaniu sie cieczy poprzez walce w dól maszyny.To tez oddawna juz. starano sie unikac uzywa¬ nia cieczy do tego celu i próbowano uzyskac tak zwany suchy ofset litograficzny. Dokonano wielu prób produkowania specjalnych farb drukarskich, w których do zwyklej farby drukarskiej doda¬ wano substancji zwilzajacej, co powodowalo osadzanie sie farby podczas jej nakladania tylko na znajdujacym sie na kliszy obrazie drukar¬ skim. Jako substancji zwilzajacej uzywano róz¬ nych zwiazków chemicznych, np. chlorku wap¬ nia. Te specjalne mieszaniny nie dawaly jednak spodziewanych rezultatów. Konieczne jest np., by substancja zwilzajaca posiadala zdolnosc mie¬ szania sie calkowicie z farba tak, zeby wydzie¬ lenie jej nie moglo nastapic nawet po dluzszym magazynowaniu. Jest to warunek trudny do spel¬ nienia tym bardziej, ze procentowa zawartosc substancji zwilzajacej w farbie zalezy równiez od charakteru drukowanego obrazu. Obraz drukar¬ ski, zawierajacy duze powierzchnie nie pokryte rysunkiem, np. bardzo maly tekst na wielkim arkuszu papieru, wymaga wiekszej zawartosci substancji zwilzajacej w farbie niz geste obrazy lub wielkie czarne powierzchnie. Wobec tego stosowanie gotowej mieszaniny specjalnej farby drukarskiej, natrafilo na duze trudnosci ze wzgle- maszynie planograficznej.GZlem. -wynalazku jest usuniecie trudnosci i umozliwienie kazdorazowo doprowadzanie nie¬ zbednej ilosci substancji zwilzajacej bez przedo¬ stawania sie substancji do maszyny.Sposób wedlug wynalazku pozwala na dopro¬ wadzanie substancji zwilzajacej oddzielnie w po¬ staci pasty o konsystencji ges*tej cieczy lub zelu przez zmieszanie substancji zwilzajacej ze srod¬ kami zageszczajacymi lub zelatynujacymi, jak gliceryna i tragakanta.Sklad mieszaniny moze ulegac zmianom w.sze- Tokich granicach. Dla przykladu podaje sie na¬ stepujaca mieszanine odpowiednia do rozpatry¬ wanego powyzej celu 50 czesci wag. gliceryny 8 ,, ,, chlorku wapnia 5 ,, ,, fosforanu potasu 2 ,f ,, kwasu karbolowego 5 ' „ ,, tragakanty Inna mieszanina odpowiednia do wykonywa¬ nia sposobu wedlug wynalazku posiada sklad: 50 czesci wag. gliceryny 6 ,, ,, fosforanu potasu 6 r, ,, krzemianu wapnia 8 ,, „ tragakanty lub innej sub¬ stancji zelatynujacej 130 rr „ wody Dzieki oddzielnemu doprowadzaniu zwilzajacej pasty do cylindra drukujacego, przez zastosowa¬ nie, np. specjalnego mechanizmu pastujacego lub za pomoca mechanizmu smarujacego farbe, mozna doprowadzac potrzebna ilosc pasty, która wówczas utworzy zupelnie cienka warstwe ochron¬ na miedzy nie drukujacymi czesciami powierz¬ chni cylindra drukujacego i farba. Warstwa ta jest tak cienka, ze nie stwierdzono zadnego osa¬ dzania sie pasty na papierze, nie mniej jednak daje ona skuteczna ochrone.Wedlug wynalazku doprowadzanie pasty zwil¬ zajacej mozna regulowac w zaleznosci od cha¬ rakteru obrazu drukowanego w ten sam sposób, jak reguluje sie doprowadzanie farby.Wedlug wynalazku mozna równiez regulowac ilosc pasty potrzebnej dla róznych czesci po¬ wierzchni cylindra drukujacego w jego kierunku osiowym. Ma to istotne znaczenie przy obrazach posiadajacych np. po bokach biale pole, lub zaj¬ mujacych w miejscach polozonych wewnatrz wlasciwego obrazu drukowanego duze powierz¬ chnie nie zadrukowane, wymagajace doprowa¬ dzenia stosunkowo duzych ilosci pasty, podczas gdy reszta obrazu drukowanego wymaga jej mniej. Wedlug wynalazku zmienia sie zatem do¬ prowadzanie pasty w kierunku osi cylindra dru¬ kujacego w zaleznosci od charakteru drukowane¬ go obrazu.Urzadzenie wedlug wynalazku polega na tym, ze mechanizm smarujacy maszyny oprócz nor¬ malnego doprowadzania farby posiada specjalne urzadzenie do doprowadzania pasty zwilzajacej.Ten specjalny przyrzad doprowadzajacy paste moze byc zbudowany na wzór znanych urzadzen doprowadzajacych farbe, moze jednak miec i inna postac w przypadku, gdy doprowadzanie pasty odbywa sie w róznych miejscach mecha¬ nizmu smarujacego. Jako przyklad jednej z po¬ staci urzadzenia wedlug wynalazku doprowadza¬ jacego paste jest urzadzenie skladajace sie z pewnej liczby par walców umieszczonych obok siebie w kierunku równoleglym do osi cylindra maszyny, miedzy które doprowadza sie paste, oraz walca przenoszacego paste z jednego walca mechanizmu zwilzajacego na walec w mecha¬ nizmie smarujacym. Walce kazdej pary walców moga wedlug wynalazku byc osadzone w ramie, zaopatrzonej w sruby, za pomoca której walce moga byc przyciskane mniej lub wiecej szczelnie do siebie, regulujac ilosc pasty, przeprowadzanej z powierzchni walców do mechanizmu smaruja¬ cego. Oddzielne pary walców pozwalaja w ten sposób na indywidualne doprowadzanie, pasty w róznych punktach wzdluz cylindra drukujacego.Poniewaz czesci obrazu drukowanego, wyma¬ gajace duzej ilosci farby, wymagaja tylko nie¬ wiele substancji zwilzajacej i na odwrót, istnieje zatem zaleznosc miedzy iloscia farby i substancji zwilzajacej doprowadzanej kazdorazowo do cy¬ lindra drukujacego. Wedlug wynalazku urzadze¬ nia regulujace doprowadzanie farby i substancji zwilzajacej powinny byc sprzegniete ze soba tak, ze zmniejszenie ilosci jednej substancji pociaga za soba zwiekszenie ilosci drugiego i na odwrót.W celu wyjasnienia wynalazku przedstawiona jest schematycznie na rysunku maszyna drukar¬ ska z urzadzeniem zwilzajacym wedlug wyna¬ lazku, przy czym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie przekrój ukladu barwiacego wraz z przyla¬ czonym don urzadzeniem doprowadzajacym* fig. 2 — postac wykonania urzadzenia doprowa¬ dzajacego w widoku z góry.Cylinder drukarski 1 jest zaopatrywany w far¬ be przez mechanizm smarujacy, skladajacy sie z kompletu walców, majacych za zadanie równo¬ mierne przeprowadzanie farby drukarskiej do cylindra drukujacego. Mechanizm smarujacy za¬ wiera cztery walce 2, wykonane z gumy lub ¦— 2 —obciagniete guma, przylegajace do cylindra dru¬ kujacego 1. Walce zaopatrywane sa w farbe przez dwa walce metalowe 3, posiadajace oprócz ruchu obrotowego równiez ruch tam i z powro¬ tem wzdluz osi. Za pomoca walców 4 farba zo¬ staje przeprowadzona na walce 3 z walca bar¬ wiacego 5, do którego doprowadza sie ja przez urzadzenie, skladajace sie z walca 6, stykajacego sie z walcem 5, i walca przenoszacego 7, który z jednego polozenia, w którym styka sie z wal¬ cem 6, moze sie poruszac w polozenie, w którym styka sie z walcem 8, otrzymujacym farbe wprost z zapasu 11. Zapas farby zamykany jest za po¬ moca szyny 9, której odleglosc od obwodu wal¬ ca 8 daje sie regulowac za pomoca sruby 10 w ten sposób, ze na powierzchnie walca 8 na¬ klada sie odpowiednia ilosc farby w celu prze¬ prowadzenia jej za pomoca walca 7 na walec 6.Wedlug wynalazku do, mechanizmu smaruja¬ cego przylaczone jest specjalne urzadzenie do¬ prowadzajace paste zwilzajaca. Sklada sie ono z walca 12, przylegajacego do walca 5, i z wal¬ ca 13, mogacego poruszac sie od zetkniecia z walcem 12 do zetkniecia z walcem 14, otrzymu¬ jacym paste z zapasu 17, zamknietego szyna 15.Doprowadzenie pasty reguluje sie za pomoca sze¬ regu srub 16, regulujacych odleglosc szyny 15 od powierzchni walca 14.Inna postac wykonania przyrzadu doprowadzaja¬ cego paste pokazana jest po prawej stronie na fig. 1 i fig. 2. W tej postaci wykonania przyrzad doprowadzajacy sklada sie z szeregu zespolów walców, zlozonych z dwóch walców 18 i 19, mie¬ dzy które doprowadza sie paste z zapasu 23.Kazda z par walców umieszczona jest oddzielnie w obramowaniu 20, a sruby 21 sluza, do regulo¬ wania odleglosci miedzy walcami. Za pomoca walca 22, poruszajacego sie miedzy walcami 18 i walcem 3, pasta jest przenoszona z walców 18 na walec 3. Przez odpowiednie ustawienie srub 21 mozna dozowac paste odpowiednio w danym miejscu walca 3, aby przez to uzyskac regulacje doprowadzenia pasty w zaleznosci od charakte¬ ru drukowanego obrazu.Zamiast wprowadzania pasty, jak tu podano, najpierw na walec 3 lub inny walec ukladu bar¬ wiacego mozna równiez nakladac paste wprost na cylinder drukujacy 1. Przy takim bezpo¬ srednim nakladaniu moze byc zastosowany uklad pastujacy podobny do ukladu barwiacego.Opisane urzadzenie jest podane jako przyklad, mozna Je zmieniac w ramach wynalazku. Na przyklad szyny 9 i 15 moga byc nastawiane sa¬ moczynnie przez przyrzad, regulujacy jedno¬ czesnie doplyw farby i pasty. PL