PL35613B1 - - Google Patents

Description

Przez dekortykacje rozumie sie obróbke roslin lykowych z wylaczeniem procesu fermentacji (mo¬ czenia lub roszenia).Z uwagi na to, ze koszty moczenia lub rosze¬ nia wynosza okolo polowy ogólnych kosztów wy¬ dobycia wlókna ze slomy, wylaczenie fermentacji z obróbki moze znacznie wplynac na potanienie wy tworów przemyslu lykowego.Wylania sie tu zagadnienie zastosowania wla- sciwego pod wzgledem technologicznym sposobu dekortykacji. Lodyga bowiem surowa, z powo¬ du odrebnosci struktury fizycznej, wymaga zu¬ pelnie ufnych srodków niz lodyga roszona.W warunkach stosunkowo niskiej temperatury fermentacja zabiera lodydze okolo 20°/o wagi in- krustacji, a szczególnie substancji kleistych, nie usuwa zas zupelnie tluszczów i wosków, których zawartosc wzgledna w lodydze roszonej jest prze¬ to znacznie wieksza niz w zielonej. Wskutek tego znacznie latwiejsze jest wydzielanie tkanek wló¬ kiennych ze zmurszalej lodygi roszonej niz z jedrnej lodygi zielonej. Stosunkowo duza za¬ wartosc tluszczów w lodydze roszonej sprzyja pro¬ cesowi wydzielania wlókna, ulatwia jednak równo¬ czesnie rozpad wlókna w procesie mechanicznej obróbki, czyli przy miedleniu i trzepaniu. Nadmiar substancji kleistych w lodydze zielonej zmusza do¬ stosowania nader intensywnej obróbki mechanicz¬ nej, powodujac jeszcze wiekszy udzial pakul w procesie trzepania.Zabieg trzepania, szczególnie na turbinach trze¬ piacych w procesie wydobywania wlókien z lodyg lykowych, zarówno roszonych jak zielonych, daje- znaczny procent wlqlrien krótkich. Totez glównym zalozeniem nowego sposobu dekortykacji jest wylaczenie z niego zabiegu trzepania.Sposobem wedlug wynalazku lodygi t poddaje sie przeróbce w postaci wczesniej przygotowa¬ nych sffiopków lub wiazek odpowiedniej wielko¬ sci. Wiazki rozkladane sa na przenosniktTmaszy- ny warstwami czesciowo pokrywajacymi sie w ten sposób, ze konce lodyg tworza linie ukósna do kierunku ruchu transportera. Stwarza sie w ten sposób" ciagla tasme lodyg, z których w trakcie jest prof. inz. Wladyslaw Bratkowski w Lodzi.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalazcaprzejscia przez dekortykator usuwane sa wszel¬ kie inkrustacjfe i zanieczyszczenia^a z maszyny otrzymuje sie calkowicie oddzielone wlókno w postaci rulonu lub tasmy skladanej do gara.Przed dekortykacja nalezy jednak oczyscic sjome lniana z szypulek i rozgalezien. Konopie i juta wymagaja uprzedniego odciecia korzeni i wierzcholków.Elementami operacyjnymi dekortykacjil lodyg roslin lykowych, wedlug nowego sposobu oddzia¬ lywania technologicznego sa: miedlenie, wygnia¬ tanie, wytrzasanie oraz nakluwanie i rozpruwa¬ nie tasmy lykowej za pomoca walca iglastego.Zasadniczym czynnikiem jest równiez rozcia¬ ganie tasmy lodyg podczas jej obróbki. Wymaga to stosowania kilkuczlonowej (najlepiej trójczlo- nowej) maszyny, w której kazdy czlon obejmuje miedlarke, wytrzasarke i ciagarke skladajaca sie z walca iglastego do polowy objetego ruchomym pasem bez konca, gumowym lub stalowym o na- stawialnym naciagu oraz z pary walków wyciago¬ wych. Kazda nastepna ciagarka oraz miediarka otrzymuja wzrastajaca szybkosc, powodujaca roz¬ ciaganie tasmy lykowej.Zwiazane z rozciaganiem scienieliie tasmy w pierwszym czlonie maszyny umozliwia stosowanie coraz drobniejszego profilowania walców mied¬ lacych w nastepnych jej czlonach.W jednoczlonowym lub kilkuczlonowym dekor- tykatorze bez moznosci stosowania rozciagania uzebrowanie walców moze byc zdelikacone tylko odpowiednio do zmniejszania sie ilosci wypadaja¬ cych z maszyny pazdzierzy, czyli w bardzo ogra¬ niczonych wymiarach. Poniewaz profile zeber mu¬ sza byc scisle dostosowane do grubosci warstwy lodyg, to aby na koncu maszyny stosowac delika¬ tne profile, nalezy grubosc nadawanej na ma¬ szyne warstwy lodyg zmniejszyc, a zatem ogra¬ niczyc jej wydajnosc.Wedlug sposobu dekortykacji lodyg roslin ly¬ kowych zgodnego z wynalazkiem, na pierwsza miedlarke o grubo — profilowanych walcach moz¬ na nakladac gruba ' warstwe lodyg i scieniac ja nastepnie w czasie procesu dekortykacji. Mozna przez to dojsc do korzystnych technologicznie pro¬ filów na koncu maszyny bez^ zmniejszenia jej pro¬ dukcyjnosci.Podkreslic nalezy, ze praca miedlarek dopu¬ szcza stosowanie duzych szybkosci bez szkody dla wlókna. Szkodliwy dla nich moze byc jedynie silny nacisk walców, który, przy znacznej ich liczbie, moze byc zmniejszony z korzyscia dla'' jakosci wlókna.Na dekortykatorze wedlug wynalazku warstwy lodyg nakladane sa nie jedna za druga, lejcz w te nsposób, ze poczatek kazdej warstwy czescio¬ wo pokrywa poprzednia. Ulozenie lodyg skosnymi warstwami w postaci ciaglej tasmy stwarza odpo¬ wiednie warunki do rozciagania jej w ciagarce poslizgowej bezposrednio przed wejsciem tasmy do nastepnej miedlarki. Tasma lodyg zaciskana jest miedzy walcem i elastycznie przylegajacym ruchomym pasem gumowym lub stalowym, z któ¬ rego to zakleszczenia wyciagaja kazda lodyge walce wyciagowe, kierujac ja nastepnie do mie¬ dlarki, skoro tylko przedni koniec lodygi dostanie sie w zasieg jej pierwszych walków. W ten spo¬ sób tasma lodyg wydluza sie w takim samym stopniu, w jakim walce miedlarki poruszaja sie szybciej od walków wyciagowych ciagarki posli¬ zgowej, to znaczy w zaleznosci od szybkosci robo¬ czej miedlarki reguluje sie jej zasilanie. W zwiaz¬ ku z mozliwoscia przejscia bez trudnosci na. zwie¬ kszona szybkosc przelotowa, wydajnosc miedlar¬ ki moze byc oczywiscie zwiekszona.Zharmonizowanie wszystkich wskazanych srod¬ ków technicznych stwarza dogodne warunki do zupelnego oddzielenia wlókna i usuniecia pazdzie¬ rzy z wszystkich lodyg." Urzadzenie do dekortykacji wedlug wynalazku uwidoczniono sia rysunku, na którym fig. 1 i 2 przedstawiaja schematycznie widok z góry i z przodu urzadzenia, fig. 3 — widok z góry odmien¬ nego urzadzenia zasilajacego, fig. 4 — przekrój podluzny trójczlonowego dekortykatora, fig. 5 i 6 — widok z przodu i przekrój poprzeczny walka iglastego do nakluwania i rozpruwania przerabia¬ nego lyka.Na fig. 1 i 2 przedstawiono sposób zasilania dekortykatora przez utworzenie z lodyg ciaglej tasmy jako podstawy do koncowej tasmy z wló¬ kien. ' Cyfra / oznacza przenosnik doprowadzajacy rozpostarta na nim warstwe lodyg do zaznaczo¬ nego na rysunku schematycznie~ kalandra 2, slu¬ zacego do wywierania na lodygi silnego nacisku w celu wyrównania grubosci tasmy przez rozsu¬ wanie równoleglych lodyg z miejsc silnego naci¬ sku w miejsca slabo naciskane. Nie jest to zabieg konieczny wedlug wynalazku, jest on jednak c ty¬ le celowy, ze usprawnia prace znajdujacej sie po kalandrze ciagarki poslizgowej przez wyrównanie grubosci tasmy lodyg. Jako skutek uboczny osia¬ ga sie ponadto nadwyrezenie spoistosci naskórka i zgniecenie czesci drzewiastej lodygi.Cyfra 3 oznaczono dwa boczne stoly przygo¬ towawcze do skladania zapasu wiazek lod^ do przerobienia, a cyfra 4 stanowiska obslugi. Urza¬ dzenie jest zasilane w taki sposób, ze kazdy ro¬ botnik obsluguje polowe przenosnika /, co umoz¬ liwia zwiekszenie wydajnosci urzadzenia. — 2 —W celu ulatwienia zasilania urzadzenia prze¬ dnie, podluzne krawedzie 6 stolów przygotowaw¬ czych 3 tworza z krawedzia przednia 7 przenos¬ nika 1 jedna linie, a krawedzie podluzne 5 tego przenosnika umieszczone sa (fig. 2) ponizej kra¬ wedzi 8 stolów przygotowawczych 3.W ten sposób robotnik moze przygotowane przez- pomocnika wiazki 9, w sposób jak na ry¬ sunku fig. 1, zsuwac latwo ze stolów 3 na prze¬ nosnik /. Na przenosniku wiazki utworza wów¬ czas warstwe.o ksztalcie romboidalnym. Skosny uklad konców lodyg jest konieczny, ^ze wzgledu na rozciaganie tasmy, podczas procesu przerobu* poniewaz prostokatny uklad warstw, przy silniej- szytri wydluzeniu, móglby spowodowac nieregu- larnosc, a nawet rozpadniecie sie tasmy lodyg.Wedlug fig. 1 robotnicy nakladajacy ze stanowi¬ ska 4 ulozyli warstwe jedna a — f i druga g — m, przy czym druga warstwa cofnieta jest wzgledem pierwszej o polowe dlugosci lodygi. Przy podobnym nakladaniu dalszych warstw powstanie ciagla war¬ stwa lodyg podwójnej grubosci o ksztalcie g—h—i —d—e—f. Gdy poszczególne warstwy naklada sie w odstepach K3 dlugosci lodyg, powstaje pasmo trzy- warstwowe. Im dluzsze lodygi, tym dogodniejsze ich nakladanie i tym wieksza moze byc szybkosc zasilania maszyny. ^ Fig. v3 przedstawia odmiane urzadzenia zasilaja¬ cego, którego stoly przygotowawcze 3 umieszczone sa z jednej strony przenosnika, a- przyjmujacy two¬ rzaca sie tasme przenosnik 1 sklada sie z dwóch czesci, co znacznie ulatwia obsluge maszyny. Stoly 3 moga byc w tym przypadku wykonane w postaci ruchomych tasm plótna siegajacych az do dwu odziarniarek, które potrzebne sa do obslugi jednego dekortykatora.Fig. 4 przedstawia schematycznie caloksztalt faz operacyjnych, którym podlega ulozony na przenosni¬ ku surowiec do przeróbki. Tasme z lodyg lykowych z transportera / chwytaja obracajace sie i bedace pod silnym cisnieniem walce kalandra 2, gniotaJa, po czym zsuwa sie ona po pochylni 33 do ciagarki poslizgowej, która rpzciaga ja dwu lub trzykrotnie przed przejsciem na miedlarke. Ciagarka sklada sit z podluznie karbowanego lub gladkiego walca 26 i urnowego lub stalowego pasa 27 obejmujacego ten walec. Miedzy walcem 26 i pasem 27 tasma zgnie¬ cionych lodyg poddawana jest elastycznemu naci¬ skowi za pomoce dwuramiennych dzwigni 28 z pun¬ ktem oporu w poblizu swojego konca, zaopatrzone¬ go w rolke 29, cisnaca na zewnetrzna czesc rucho¬ mego pasa 27. Na dluzszym ramieniu dzwini 28 nasadzony jest przesuwalny ciezarek 30 do regulo¬ wania nacisku rolki 29 na pas 27. Tasma lodyg ha¬ mowana jest w ten sposób miedzy walcem 26 i obej¬ mujaca go czescia pasa 27. Lodyga* której przednf koniec dostaje sie w zasieg zasilajacych miedlarke walków wyciagowych 31, posiadajacych szybkosc dwu lub trykrotnie wieksza od. szybkosci walca 26 ciagarki, wyciagana jest z zespolu lodyg zaklesz~ czonych, co powoduje, iz do miedlarki ddstdje sie dwu lub trzykrotnie scieniona tasma lodyg.Ulozenie lodyg w tasmie grubszymi koncami na* przód ulatwia rozciaganie na ciagarce.* Nastepnie tasma przechodzi miedzy szereg par ^ walców miedlarki 12. Pochyle jej ustawienie pody¬ ktowane jest charakterem stosowanej po miedlarce wytrzasarki wymagajacej swobodnego opadania ta- smy-^po drgajacych stopniach. Stosowane obecnie wytrzasarki usuwaja, za pomoca drgajacych igiel, czesci zdrewniale ze zwichrzonych pakul, natomiast dlugie wlókno oczyszcza* sie wylacznie przez trzepa¬ nie i czesanie. Nowa metoda usuwania pazdzierzy z lodyg roslin lykowych z wyeliminowaniem fazy operacyjnej trzepania, musi te faze zastapic innym nie mniej skutecznym zabiegiem. Takim wlasnie za¬ biegiem jest wytrzasanie wedlug wynalazku.Azeby równolegly i tasmowy uklad lyka uchro¬ nic przed zwichrzeniem, sposób wedlug wynalazku wylacza stosowanie^igiel jako elementu wstrzasaja¬ cego i przenoszacego. Lyko' o równoleglym ukladzie opada swobodnie po drgajacych stopniach, aby je¬ dnak dostac sie do wierzcholka takiej pochylni, mu¬ si przejsc przez ukosnie spietrzona miedlarke: Wy-. trzasarka sklada sie z wykonujacych szybkie drga¬ nia stopni 13 i pokrywy 14. Energiczne wstrzasy i uderzenia miedzy stopniami i pokrywa wytrzasaja pazdzierze* które spadaja na dól. Przez stosowanie 500 — 700 drgan na 1 minute przez kazdy stopien i nieznaczny przekrój kanalu, przez który przesuwa sie tasma, lodyg, wywiera sie na nia pewnego ro¬ dzaju hamowanie, które jest wyzyskane do nie^ znacznego rozciagania tasmy miedzy wytrzasar¬ ka a nastepnym urzadzeniem procesu operacyj¬ nego.Urzadzeniem tym jest walecf iglasty 15 nastep¬ nej ciagarki, do polowy objety pasam gumowym lub . stalowym, w ten sam sposób jak na ciagarce po¬ przedniej i zaopatrzony w taka sama dzwignie 28 z rolka i ciezarkiem na koncach; zastosowa¬ no tu tylko walec iglasty 15 zamiast walca glad¬ kiego 26. W tym przypadku rózne sa tylko roz* ciagi miedzy walcern iglastym 15 i walkami 31 oraz mieazy ciagarka i miedlarka 16.Drugi rozciag stosuje sie bardzo maly, azeby otrzymac nakluwanie i rozpruwanie pochewek lyko¬ wych lodyg za pomoca igiel walca 15. Kazda lo¬ dyga której przedni koniec dostaje sie miedzy sil¬ nie nachylone igly (fig. 5 i 6) walca 15 a pas 27 wyciagana jest z zespolu hamowanych w kanale lodyg, wskutek czego cala tasma lodyg wydluza — 3 —sie, w zaleznosci od róznicy szybkosci walca 15 i w wytrzasarce 14. Wielkosc wydluzenia dosto¬ sowana jest do wymaganej-grubosci tasmy na koncu maszyny. Szerokosc tasmy jest mniejsza od szerokosci uiglonego walca 15. Krawedzie pa¬ sa 27 opieraja sie o pierscieniowe wystepy 32 na sciankach walca iglastego 15, co chroni igly przed nadmiernym naciskiem pasa gdy nie przechodzi tasma.Jezeli tylko przedni koniec poszczególnej, odpo¬ wiadajacej lodydze, tasiemki lyka dostaje sie w za¬ cisk walków 31, wciagana jest ona, pod wplywem wiekszej szybkosci tych walków w stosunku do walca 15, w jego obicie iglaste. W celu ulatwienia przesuwania tasiemek przeciaganych miedzy wal¬ cem a pasem,^ nachylenie igiel musj byc znaczne, natomiast róznica szybkosci obwodowej walków 31 i walca 15 tylko taka, azeby poszczególne igly po przekluciu lyka przesunely sie cokolwiek dla po¬ ruszenia przylegajacych jeszcze do wewnetrznej scianki lyka pazdzierzy.Zarówno naruszanie spoistosci pazdzierzy jak rozszczepianie lyka, za pomoca przenikajacych je igiel, jest zasadniczym elementem sposobu dekor- tykacji wedlug wynalazku. Przez szczeliny wytwo¬ rzone w sciankach pochewek lykowych zluzowane pazdzierze moga w nastepnej miedlarce i wytrzasar¬ ce "latwiej wypadac na zewnatrz, podczas miedlenia i wytrzasania. Igly nie wykonywuja tu procesu cze¬ sania jak w czesarce, doprowadziloby to bowiem do rozrywania wlókien i wytwarzania sie w tasmie skupien wlókien krótkich oraz suplów.Zabiegi dokonywane na lodygach w miedlarce, wytrzasarce oraz ciagarce przez nakluwanie powta¬ rzaj a- sie trzykrotnie na takich samych urzadze-. niach, wsród których tylko dwie miedlarki 16 i IT (fig. 4) odznaczaja sie wzrastajacym zdrobnieniem* wyzlobien. Z ostatniego walca iglastego 15, wycia¬ gana przez walce 31 tasma dostaje sie na przenos¬ nik 18, a z niego do prowadnicy 19, która przeka¬ zuje tasme na kalander 20, skad po zgeszczeniu jej na walcach kalandra zostaje ona zwinieta w zwój 21.Po przejsciu przez wszystkie trzy c lony dekor- tykatora lyko przetworzone zostaje w wlókno do¬ statecznie oczyszczone z czesci zdrewnialych i na¬ skórka. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób dekortykacji lodyg roslin lykowych, zna¬ mienny tym, ze ciagla tasme, skladajaca sie7 z. warstw lodyg, zachodzacych na siebie i ulozo¬ nych skosnie na przenosniku, poddaje sie lama¬ niu na ^spietrzonej ukosnie miedlarce, wytrzasa¬ niu pazdzierzy z lodyg zsuwajacych sie ukosnie- na dól miedzy szybko drgajacymi stopniami a pokrywa oraz rozpruwaniu lyka za pomoca wal¬ ca iglastego ciagarki, po czym tasme, poddana stopniowemu rozciaganiu w ciagarce oraz miedzy ciagarka i miedlarka, uklada sie w znany sposób do gara lub zwija w postacr zwoju. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym^ ze uwarstwiona tasme lodyg przed doprowadze¬ niem jej do pierwszej miedlarki poddaje sie naj¬ pierw sprasowaniu i rozplaszczeniu na kalan¬ drze, a potem rozciaganiu w ciagarce, skladaja¬ cej sie z walca i elastycznego pasa bez koncat oraz pary cylindrów,wyciagowych. Glówny Instytut Wlókiennictwa* Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych* Dltk. zam. nr 1075 zdn. 16. IV 53 r. T-6-2080 Nakl. 150 Pap. 59x84 rodz. pism. ki. 7 gr 60Do opisu patentowego nr 35613 Ark.

1. Fig 2 F=S ./ **4= W ®4 4- ng3 ®4Do opisu patentowego nr 05613 Ark. 2 PL