PL35082B1 - - Google Patents

Description

Chemia rolna od poczatku XX wieku pod okresleniem nawóz pelny rozumiala nawóz, któ¬ ry doprowadza do gleby azot, fosfor, potas, wapn i ewentualnie magnez w potrzebnych ilo¬ sciach, odpowiednio do wlasciwosci gleby. Po¬ zostale potrzebne do wzrostu roslin pierwiast¬ ki znajdowaly sie wedlug dawnego pogladu, o ile ich znaczenie fizjologiczne dla roslin bylo w ogóle uznawane, w wystarczajacej ilosci w roli i w powietrzu. W ostatnich czasach zdo¬ byl sobie uznanie poglad, ze o nawozie pelnym moze byc mowa tylko wtedy, gdy doprowadza sie do gleby równiez tak zwane mikroelemen¬ ty.Jako mikroelementy uwazane sa obecnie wszystkie pierwiastki oprócz gazów szlachet¬ nych, metali grupy platyny, Cd, In, Zr, Nb, Te, Ta, W, Th i U. Wszystkie inne pierwiastki znaj¬ duja eie wedlug Robinson*a, Amer. Fertilitzer 89, 5 (1938), w popiolach roslin, co jednak nie ma znaczyc, ze wszystkie te mikroelementy posia¬ daja jednakowe gospodarcze znaczenie dla wszystkich roslin. Do najwazniejszych mikro¬ elementów naleza: Al, As, B, Br, Co, Cr, Cu,F, J, Li, Mn, Mo, Ni, Pb, Sn, Ti,^n. ~~ Mikroelementy znajduja sie w surowej gle¬ bie przewaznie w niewielkiej lecz do wzrostu roslin wystarczajacej ilosci. Przez intensywna uprawe roslin, zwlaszcza przez okresowa upra¬ we roslin tego samego rodzaju, zasób mikro¬ elementów moze zostac tak dalece zreduko¬ wany, ze nie wystarcza potrzebom roslin. Brak mikroelementów w glebie powoduje rózne cho¬ roby roslin uprawnych, które daja sie uleczyc przez nawozenie brakujacymi mikroelementa¬ mi w minimalnych ilosciach.Stwierdzono np. ze przez nawozenie solami miedziowymi mozna usunac choroby róznych rodzajów zbóz, np. sniec i glownie; kwasem bo¬ rowym lub boranami — zgorzel lisci sercowych buraków cukrowych; solami cynkowymi — roz¬ klad promienisty rdzenia winorosli; solami manganowymi — plamice grochu.Z obliczenia dokonanego przez L. van Der- lingena (Krugel, Heinrich, Superphogphate 1939, str. 145 i nastepne) wynika, ze jedne zniwa wy¬ ciagaja z gruntów Stanów Zjednoczonych Ame¬ ryki nastepujace ilosci mikroelementów: 12000 t chromu, 6000 t olowiu, 6000 t tytanu, 1000 t cynku, 20000 t miedzi, 6000 t manganu, 6000 tglinu (w glebie bardzo-; rozpowszechniono I00Q' t,cirsffiu, 15000 ^t innych mikroelementów.^Szczególowe zestawianie '^potrzeb gospodar¬ skich roslin uprawnych znajduje sie w Kolloid- Zeiti&chrift" 1940, tom II, str. 251.Wazne zadanie przy nawozeniu mikroelemen¬ tami polega na ich równomiernym rozdzieleniu w glebie, poniewaz niektóre pierwiastki w nad¬ miarze moga oddzialywac ujemnie na plon.Kównomierne rozdzielanie minimalnych ilosci mikroelementów na wielkich powierzchniach nie jest latwe. Jednym ze znanych sposobów równomiernego rozdzielania mikroelementów jest rozpryskiwanie tak zwanego roztworu Hoag- landskiego, który jest roztworem bardzo roz¬ cienczonym i zawiera odpowiednie mikroele¬ menty w potrzebnej ilosci, W ten sposób osiaga sie, wprawdzie równomierne rozdzielenie mi¬ kroelementów w glebie, sposób ten jest jednak klopotliwy i kosztowny ze wzgledu na koniecz¬ nosc uzycia specjalnych aparatów rozpryskuja¬ cych oraz znacznej ilosci wody. Oprócz tego sposób ten obciaza dodatkowa praca w czasie intensywnych robót polnych.Iriny sposób rozdzielania mikroelementów polega na tym, ze dodaje sie je do zaprawy materialu siewnego. Ten sposób zawodzi przy tych gatunkach zbóz, przy których nie stosuje sie zaprawy.Obecnie stwierdzono, ze równomierne roz¬ dzielenie mikroelementów w glebie mozna osiagnac w prosty i tani sposób we wszystkich tyen przypadkach, w których stosuje sie jako substancje wyjsciowe przy wytwarzaniu nawo¬ zów sztucznych jakakolwiek substancje ciekla.Mikroelementów dodaje sie do cieklego sklad¬ nika w postaci roztworu lub w drobno rozdzie¬ lonej po&taci ich zwiazJków lub isoili, w stosunku 10-3 — 10^8 kazdego pierwiastka do gotowego nawozu sztucznego, i miesza dokladnie.Mozna np. do kwasu siarkowego, uzywanego do wytwarzania siarczanu amonu lub super- fosfatu, dodac roztworu lub zawiesiny mikro¬ elementów.Najwieksza zaleta tego sposobu polega na tym, ze sa potrzebne tylko minimalne urzadze¬ nia maszynowe, aby przestawic sie z tradycyj¬ nego wytwarzania nawozów sztucznych na wy¬ twarzanie nawozu sztucznego z dozowana za¬ wartoscia mikroelementów.Sposobem wedlug wynalazku mozna wytwa¬ rzac nawóz mieszany zawierajacy mikroelemen¬ ty, przez uzycie jako skladnika np. superfo¬ sfatu, do którego wprowadzono mikroelementy w opisany sposób. Sposób umozliwia zatem wy¬ twarzanie najprostszymi srodkami nawozu pel¬ nego w fizjologicznie scislym znaczeniu tego slowa.Przyklad I. Do 100 kg kwasu siarkowe¬ go (obliczonego na kwas 100%) uzytego do wy¬ tworzenia siarczanu amonu dodaje sie nastepu¬ jacych ilosci róznych isoli: 2 g Al2(S04)3 1 g. Li2S04 20 g H3BO3 15 g MnSO* 1 gKBr 1 g (NH4hMo04 1 g C0SO4 Ig NiSOi 1 g Cr2(S04h 1 g Pb(NOz)2 10 g CUSO4 1 g Ti(SO±)2 1 gKJ . 10 g ZnSO* 1 gKF Ig SnCte Wszystkie te sole rozpuszcza sie w 1 litrze mniej wiecej 20%-ego kwasu siarkowego i bez wzgledu na powstaly osad roztwór ten dodaje sie do kwasu siarkowego, który moze zawie¬ rac AS2O3. Jezeli kwas siarkowy jest rozcien¬ czony, dodaje sie stosunkowo mniejszej ilosci wspomnianego roztworu. Zamiast podanych zwiazków mozna stosowac inne materialy lub mieszaniny, zawierajace mikroelementy w ilo¬ sciach równowaznych. Roztwór miesza sie z glówna czescia kwasu siarkowego przez prze¬ pompowanie. Lugi macierzyste, pozostajace po wykrystalizowaniu i odwirowaniu siarczanu amonu, zuzywa sie po dodaniu swiezego, zawie¬ rajacego mikroelementy kwasu siarkowego z powrotem do dalszego nasycania amoniakiem.Tym sposobem nie przepadaja nawet najmniej¬ sze ilosci mikroelementów.Przyklad II. Do 100 kg kwasu siarko¬ wego (obliczonego na kwas 100%) dodaje sie przy wytwarzaniu superfosfatu nastepujacych ilosci soli: 40 g NazBiO? 2 g SnCU "X: 2 gKBr 20 g CuSO* 2 g C0SO4 2 g KJ 2 g Cr26SQ4)3 2 g L12SO4 2 g (NH4)2Mo04 30 g MnSO* 2 g NiSO* 2 g Ti(S04J2 2 g Pb(NOs)2 20 g ZnSO* Wszystkie te sole rozpuszcza sie w 1 litrze mniej wiecej 20%-ego kwasu siarkowego i bez wzgledu na ewentualnie powstaly osad roztwór ten dodaje sie do glównej czesci kwa¬ su siarkowego, przeznaczonego do wytworzenia superfosfatu. Jezeli kwas siarkowy jest rozcien¬ czony, to dodaje sie stosunkowo mniejszej ilo¬ sci roztworu. Zamiast podanych zwiazków moz¬ na dodawac innych materialów lub mieszanin, zawierajacych mikroelementy w ilosciach rów¬ nowaznych. Jako* tekie materialy moga sluzycrózne zmielone mineraly, materialy odpadko¬ we lub ich mieszaniny. Np. zamiast MnS04 mozna zastosowac równowazna ilosc prazonej rudy cynkowej. Te drobno zmielone materialy zawiesza sie lub rozpuszcza wraz z innymi so¬ lami zawierajacymi mikroelementy w rozcien¬ czonym kwasie siarkowym, nastepnie dodaje do glównej czesci kwasu siarkowego, przy czym zawiesina zostaje jeszcze raz przemieszana.Przyklad III. Z zawierajacego mikro¬ elementy superfosfatu i ze zwyklego siarczanu amonu wytwarza sie nawóz mieszany. Oba skladniki miesza sie w stosunku 1:1 — 1:5 lub z dodatkiem 2% surowej maczki fosfatowej.Mieszanine magazynuje sie, a przed uzyciem jeszcze raz miesza.Przyklad IV. Pelny nawóz zawierajacy mikroelementy wytwarza sie przez stopienie za¬ wierajacego mikroelementy- azotanu amonu, do którego dodano chlorku potasu i fosforanu dwu- amonowego. Stop zawierajacy wszystkie czesci skladowe zostaje debrze przemieszany, ochlo¬ dzony, a nastepnie jeszcze raz zmielony. 'Azo¬ tan amonu wytwarza sie w tym celu z kwasu azotowego przez nasycenie gazowym amonia¬ kiem. Do 100 kg kwasu azotowego (obliczone¬ go na kwas 100%) dodaje sie nastepujacych zwiazków mikroelementów: 10 g Al2(S04)3 5 g As2 100 g HsBO^ 5 g KBr 5 g KJ 5 g LiN03 80 g MnSOi 5 g SnCl2 5 g Ti(S04)2 5 g Co(NOs)2 5 g Cr(NOsh 50 g CuSO* 5 g KF 5 g (NH4)2Mo04 5 g Ni(N03)2 5 g Pb(N03)2 50 g Zn(N03)2 Wszystkie te zwiazki rozpuszcza sie w 5 li¬ trach rozcienczonego kwasu azotowego i bez wzgledu na ewentualnie powstajacy osad roz¬ twór dodaje sie do glównej czesci kwasu azo¬ towego i miesza sie z nim przez przepompowa¬ nie. Lugi macierzyste pozostale po wykrysta¬ lizowaniu i odwirowaniu azotanu amonu po do¬ daniu swiezego zawierajacego mikroelementy kwasu azotowego uzywa sie ponownie do na¬ sycania amoniakiem. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób wytwarzania nawozów sztucznych zawierajacych mikroelementy, przy wytwa¬ rzaniu których stosuje sie skladnik ciekly, zwlaszcza kwas, znamienny tym, ze mie¬ szanine, zawierajaca zwiazki Al, As, B, Br, Co, Cr, Cu, F, J, Li, Mn, Ni, Pb, Sn; Ti, Zn w rozpuszczonej lub innej drobno rozdzielo¬ nej postaci, dodaje sie do cieklego skladnika w ilosci 10"3 — 10 -8 kazdego oddzielnego mikroelementu w stosunku do gotowego na¬ wozu i miesza sie z tym skladnikiem. Sposób wedlug zastrz. 1 w zastosowaniu do wytwarzania superfosfatu, znamienny tym, ze mieszanine materialów.- zawierajacych mikroelementy dodaje sie do kwasu siarko¬ wego, którym rozklada sie fosforany surowe. Spolek pro chemickou a h u t n i v y r o b* u, narodni podnik Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL