Wykonanie rur ze szwem podluznym droga spawania elektrycznego wymaga wchodzenia do wnetrza rury w celu usuniecia przetopu i nie¬ równosci szwu spawanego z zewnatrz oraz na¬ pawania wewnetrznej warstwy pokrywajacej.Jest to jedyny sposób zapewnienia odpowiedniej wytrzymalosci spoiny i dostatecznej gladkosci wnetrza rury. Sposób ten mozliwy jest do zasto¬ sowania jedynie przy bardzo duzej srednicy rur, np. powyzej 600 mm, przy srednicach od 350 mm do 600 mm jest jeszcze wykonalny, lecz bardzo trudny, a przy mniejszych srednicach wrecz nie¬ mozliwy. Dlatego przy spawaniu rur o malych srednicach poprzestaje sie jedynie na spawaniu z zewnatrz, a powstale nierównosci wewnetrzne pozostawia sie nieusuniete. Znane jest w spa¬ walnictwie podkladanie substancji sproszkowa¬ nej pod powstajaca spoine, majace na celu pod¬ trzymywanie plynnego metalu i niedopuszczenie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalazca jest Alojzy Zawitniewicz w Chorzowie. do tworzenia np. sopli Przy zastosowaniu odpo¬ wiedniej substancji sproszkowanej i przy do* kladnym jej podcisnieciu pod miejsce spawania, otrzymuje sie przy spawaniu z zewnatrz spoiny dostatecznie gladkie od wewnatrz. Podkladania proszku pod spoine jest stosowane zwlaszcza w przypadku automatycznego spawania pod proszkiem elektrodami nieotulonymi. Znane sa rózne sposoby podkladania proszku, które wy¬ magaja skomplikowanych urzadzen. Do nich nalezy miedzy innymi sposób opisany ponizej.Proszek znajduje sie w korytku, w którym umieszczony jest rozciagliwy waz gumowy, oslo¬ niety azbestem. Po docisnieciu korytka pod Spa¬ wana blache waz gumowy napelnia sie sprezo¬ nym powietrzem, które zapewnia docisk proszku.To ostatnie urzadzenie byloby bardzo praktycz¬ ne, gdyby waz gumowy nie ulegal zbyt latwemu przepalaniu, pomimo oslony azbestowej, oraz gdyby mozna bylo latwo wykonac urzadzenie do dociskania korytka, gdzie sila, wywolana rozsze¬ rzajacym sie wezem, jest duza. Poza tym wyma-gania techniczne, stawiane wobec takiego weza, sa bardzo wysokie.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, które umozliwia spawanie rur z zewnatrz, zapewnia¬ jac wymagany przetop i gladkosc powierzchni spoiny od wewnatrz przez wykorzystanie do tego celu znanej zasady podsuwania substancji spro¬ szkowanej pod spoine.Urzadzenie wedlug wynalazku ma postac ko¬ rytka, wypelnionego proszkiem, do którego wklada sie drabinke, odpowiednio dopasowana i wsypuje proszek az do wyrównania z górna powierzchnia drabinki. Przez dociskanie korytka od spodu pod spoine rury, .drabinka opiera sie o scianki rury i zostaje wtloczona w glab ko¬ rytka, przez co wytlacza soba zawarty w nim proszek, który szczelnie przylega do spoiny.Przez uderzenie rury mlotkiem z zewnatrz moz¬ na nawet spowodowac czesciowe wypelnienie proszkiem szczeliny na spoine. W urzadzeniu wedlug wynalazku korytko jest umieszczone na rurze nosnej, która z jednej strony oparta jest na kóleczku lub waleczku w celu latwego wpro¬ wadzenia do rury, a z drugiej strony opiera sie na ukladzie waleczków lub kólek toczacych sie na ze¬ wnatrz spawanej rury. Rura nosna korytka posia¬ da w pewnych odstepach przymocowane lewarki, z których jedne sa pionowe, inne nachylone w jedna strone, a inne w druga, pod jednako¬ wym katem, np. pod katem 45°. Lewarki o róz¬ nych kierunkach umieszczone sa na przemian.Urzadzenie wsuwa sie do spawanej rury poje¬ dynczym waleczkiem naprzód, azeby ten ostatni dobrze toczyl sie po spodzie rury, przy czym jego os pozioma jest umieszczona wahadliwie na osi pionowej. Po wsunieciu urzadzenia w glab rury nastepuje wysuniecie odnosnych narzadów lewarków w celu podniesienia korytka i doci- sciecia drabinki pod spoine. .Lewarki sa nape¬ dzane pneumatycznie i moga byc wykonane w dowolny sposób, jednak najkorzystniejsze okazalo sie wykonanie ich w sposób opisany ni¬ zej. Lewarek stanowi rura, polaczona z glówna rura nosna korytka i posiadajaca membrane gumowa w miejscu rozszerzenia. Tymi rurami dochodzi powietrze sprezone do membrany gu¬ mowej. Membrana, rozciagajac sie, wypycha tloczek, stanowiacy narzad wysuwny lewarka.Przy równoczesnym zadzialaniu lewarków pod wplywem sprezonego powietrza rura nosna wraz z umieszczonym na niej korytkiem, podnosi sie ku górze, zachowujac swe polozenie w pla¬ szczyznie pionowej, przechodzacej przez srodek rury spawanej. Jezeli zatem rura spawana jest polozona spoina ku górze, korytko zostaje pod- cisniete pod spoine i doprowadza tam substan¬ cje sproszkowana, jak opisano wyzej.Substancja sproszkowana, o której mowa, ma za zadanie przede wszystkim mechaniczne pod¬ trzymywanie stopionego metalu, otrzymanie do¬ brego przetopu oraz mozliwie gladkiej po¬ wierzchni od wewnatrz. Do tego celu moze sluzyc zwlaszcza proszek, uzywany przy auto¬ matycznym spawaniu elektrycznym pod prosz¬ kiem o drobnej ziarnistosci wedlug znanej metody.Rysunek ilustruje schematycznie sposób wy¬ konania urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku od tylu wraz z rura spawana, fig. 2 — urzadzenie w przekroju podluznym, a fig. 3 — jeden z ele¬ mentów urzadzenia.Fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju po¬ przecznym, a czesciowo w widoku od tylu urza¬ dzenie wedlug wynalazku wsuniete do rury.Rura 1, zwinieta z blachy, ma byc spawana podluznie w miejscu 2. Pod tym miejscem lezy korytko 5, wypelnione proszkiem, z którego wy¬ staje drabinka 4- Korytko 3 jest umieszczone na pomocniczym korytku 5, zbierajacym rozsypany proszek. Liczba 6 oznaczona jest tylna czesc wózka na kólkach, na którym spoczywa rura 7, niosaca na sobie korytko. Cale urzadzenie oprócz czesci 6 jest wsuniete do rury 1. Polozenie srod¬ kowej rury 1 jest zapewnione przez samosrod- kujacy uklad lewarków 8, a mianowicie, gdy pod wplywem powietrza sprezonego, doprowa¬ dzonego rura 7, dzialaja równoczesnie wszystkie lewarki zarówno pionowe, jak i pochylone, rura 7 unosi sie ku górze nie wychodzac z pla¬ szczyzny pionowej, przeprowadzonej podluznie przez srodek rury 2. Przy tym korytko 3 przy¬ ciska drabinke 4 do scian rury i zapewnia wtlo¬ czenie proszku do dolnego poziomu szczeliny spoiny, lub na pewna jej glebokosc.Fig. 2 przedstawia przekrój podluzny rury J, z uwidocznionym w niej urzadzeniem. Tylna czesc 6 wózka pozostaje poza rura 1, przednie zas kólko 9 znajduje sie wewnatrz rury. Na figurze tej widzimy trzy lewarki 8, z których dwa sa pionowe, a jeden .pochylony. Korytko 3 wraz z drabinka 4 jest widziane z boku i nie wystepuje tu zbyt wyraznie.Fig. 3 przedstawia przekrój korytka 3 w wiek¬ szej podzialce z uwidocznionym przekrojem drabinki 4 poprzez jeden z jej szczebli. Prze¬ kroju ani widoku podluznego drabinki nie po¬ daje sie, gdyz wystarcza stwierdzenie, ze posiada ona takie szczeble mniej wiecej co 20 cm przy czym dolne krawedzie zarówno szczebli, jak i podluznych plaskowników bocznych, z którychsklada sie drabinka, sa zaostrzone, aby latwiej wchodzily do proszku. Drabinka sklada sie z od¬ cinków metrowej dlugosci nie zwiazanych ze soba, a luzno wetknietych do proszku, przy czym scianki pionowe poszczególnych czlonów zachodza za siebie aby zapobiec wysypywaniu sie proszku.Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku nie tylko umozliwia spawanie rur o malej sred¬ nicy w sposób, zapewniajacy gladkosc we¬ wnetrznej powierzchni spoiny, ale równiez czyni zbednym spawanie od wewnatrz rur o wiekszej srednicy, która to operacja jest bardzo meczaca i szkodliwa dla zdrowia spawacza. PL