Przedmiotem wynalazku sa krosna tkackie, zaopatrzone w urzadzenie do odwijania nici wat¬ ku ze stalej szpuli oraz w dysze, sluzaca do prze¬ rzucania nitki watku podmuchem sprezonego po¬ wietrza, ewentualnie z domieszka delikatnego proszku, poprzez przesmyk osnowy. Wynalazek dotyczy poza tym urzadzenia do obcinania watku u wejscia do przesmyku, podczas gdy u wyjscia z przesmyku umieszczony jest lej ssacy, otwarty w kierunku przesmyku, w którym to leju utrzy¬ muje sie cisnienie ujemne.W znanych dotychczas krosnach tego rodza¬ ju dysza, przedmuchujaca nic watku poprzez ot¬ warty przesmyk osnowy, umieszczona byla na bidle krosien. Mialo to te niedogodnosc, ze w czasie tkania latwo powstawaly bledy. Szczegól¬ ne trudnosci wynikaly przy tkaniu na tych kros¬ nach tkanin szerokich; Mianowicie dla kazdego skoku watku trzeba wówczas odwijac stosunko¬ wo dlugi kawalek nici watku i nic ta, poruszajac sie wraz z bidlem tam i z powrotem, moze sie latwo zaplatac, o pobliskie czesci warsztatu, zwlaszcza pod wplywem pradu powietrza. Równiez zmiana (kierunku) nici moze nastreczac trudnos¬ ci. Dalsza niedogodnosc znanych dotad konstru¬ kcji polega na koniecznosci stosowania rucho¬ mych przewodów, doprowadzajacych sprezone po¬ wietrze do dyszy; jest to dlatego konieczne, ze dysza ta waha sie wraz z bidlem tam i z powro¬ tem. Przewody te sa malo trwale i ulegaja latwo uszkodzeniu w przegubach. , Wynalazek usuwa te niedogodnosci, przy czym zalówho dysza, jak i urzadzenie do odwija¬ nia nici watku, sa osadzone stale na krosnach i nie biora udzialu w wahliwym ruchu bjdla. Ru¬ chome przewody, prowadzace do dyszy, sa za¬ tem zbedne. Urzadzenie do odwijania nici watku dziala przy tym w ten sposób, ze nic jest nale¬ zycie prowadzona az do momentu, w którym prad powietrza przeprowadza ja przez otwarty przes¬ myk osnowy.Na rysunku przedstawiono schematycznie przedmiot wynalazku. Fig. 1 przedstawia krosna wedlug wynalazku w polozeniu gdy nic watku zostala przeprowadzona przez przesmyk osnowy.Fig. 2 przedstawia równiez krosno w polozeniu gdy grzebien dociska przerzucona nic watku do goto¬ wego juz odcinka tkaniny. Fig. 3 przedstawia w powiekszonej podzialce przekrój poprzeczny przez krosno wzdluz linii III — III na fig. 1. Fig. 4 przedstawia podobny przekrój wzdluz linii IV — IV na fig. 2. Fig. 5 przedstawia inna odmiane wy¬ konania urzadzenia odwijajacego w widoku z gó¬ ry, a fig. 6 — w widoku z boku. Fig. 7 przedsta¬ wia przekrój wzdluz linii VII — VII na fig. 6.Ze wzgledu na lepsza przejrzystosc opuszczo¬ no na rysunku rame krosien. Nici osnowy 1, pro¬ wadzone zasadniczo pionowo poprzez krosno, przechodza w znany sposób poprzez grzebien 2, osadzony przy pomocy sprezystych zacisków 3 na bidle U krosien. Bidlo U osadzone jest wahli- wie w ramie krosien na osi 5 tak, iz w czasie pracy krosna grzebien zatacza poprzeczne pólko¬ la. Cyframi 7 i 8 'oznaczono dwie nicielnice slu¬ zace do uzyskiwania przesmyku 9 miedzy nicmi osnowy 1.Nic watku 10 odwija sie, wedlug wynalazku przedstawionego na fig- 1 — 4, ze stalej szpuli 11, Nic ta pyzechodzi przez urzadzenie oporowe, ha¬ mujace jej przesuwanie sie przy pomocy tarcia.Urzadzenie to sklada sie z dwóch krazków 12,. 13 przy czym krazek 13 osadzony przesuwnie w plaszczyznie .swej osi na sworzniu H, jest doci¬ skany przez sprezyne 15 do krazka 12. Dalej nic watku 10 biegnie poprzez wodzik 16 i w jednym lub kilku zwojach, albo tylko w jego czesci, zo¬ staje nawinieta na obracajacy sie beben 17, za¬ opatrzony w zabierak 18. Zabierak 18 stanowi, w przedstawionym przykladzie, zewnetrzny koniec dwuramiennej dzwigni 19, osadzonej wahliwie na osi 20/Os ta jest zamocowana na wsporniku wy¬ stajacym na zewnatrz z bebna 17. Na fig. 2, górna krawedz tego wspornika jest zaznaczona pozioma linia, widoczna ponad ramieniem 19.Wspornik ten i dzwignia 19 obracaja sie wiec wraz z bebnem 17. Beben 17 osadzony jest na koncu, walu a, obracajacego sie z okreslona szybkoscia. Wal a osadzony jest obrotowo w .wa¬ le b, na którym jest sztywno zamocowana tarcza nastawcza 22. Wal b moze obracac sie z dowolna szybkoscia zarówno w kierunku zgodnym, jak i przeciwnym do obrotów walu a, jak równiez moze pozostawac w spoczynku. Przeciwlegly ko¬ niec 21 dzwigni wchodzi do rowka tarczy na- stawczej 22, która rozrzadza nim w ten sposób, ze w pewnym momencie obrotu bebna 17, za¬ leznie od wzglednych szybkosci obrotowych war- lów a i b, zabierak 18, wystajacy normalnie przez otwór w obwodzie bebna 17 na zewnatrz^ cófa sie do wnetrza tego bebna.W dalszym ciagu nic watku przechodzi przez kanal 23 do dyszy 2U, zwróconej ujsciem w kie¬ runku przesmyku 9. Z kanalem 23 dla watku la¬ czy sie kanal 25', polaczony z nie przedstawio¬ nym na rysunku zródlem sprezonego powietrza Kanal 25 dyszy 2U za posrednictwem odpowied-v niego, nie przedstawionego na rysunku zaworu' zaopatruje dysze w sprezone powietrze, potrzebne dla przerzucenia nici watku przez przesmyk 9. U wejscia do przesmyku umieszczone sa no¬ zyce 26, których nieco krótsze ostrze 27 przy¬ twierdzone jest stale cfo czesci 28 ramy krosna, podczas gdy drugie ostrze 29, zaopatrzone w rolke lub galke 30, pod dzialaniem obracajacego sie mimosrodu 31 jest dociskane do krótszego ostrza 27. Garb mimosrodu naciska rolke 20 ostrza 29 i wówczas nozyce zamykajac sie odci¬ naja wystajaca czesc watku (fig. 3). Sprezyna 3U, przymocowana do sciany krosna i do dluzszej czesci nozyc 29, stale przyciska rolke 31 do ob¬ wodu mimosrodu tak, ze droga rolki po koncen¬ trycznym do osi obwodzie mimosromi utrzymuje nozyce w stanie rozwartym, gotowym do wejscia watku, podlegajacego odcieciu. Nic watku prze¬ chodzi równiez poprzez wodzik 32r przymocowa¬ ny do górnej i dolnej listew grzebienia 2 przy wejsciu watku do przesmyku #? Gdy podczas ru¬ chu naprzód »bidla U. grzebien dociska wprowa¬ dzona w przesmyk nic watku do gotowego juz odcinka tkaniny 33, wówczas wodzik 32 umozli¬ wia wsuniecie watku miedzy ostrza nozyc 27, 29 i nic zostaje odcieta (fig. 4). Ramie (ostrze) 29 nozyc zostaje z powrotem doprowadzane do po¬ lozenia wyjsciowego pod dzialaniem wspomnia¬ nej wyzej sprezyny SA. Przy wyjsciu z przesmy¬ ku 9, naprzeciw dyszy 2\, skierowany swym ot¬ worem ku niej umieszczony jest lej 35, w któ¬ rym -przy pomocy nie przedstawionego na rysun¬ ku urzadzenia wytwarzane jest podcisnienie, tak iz ten lej wsysa otaczajace go powietrze a z nira koniec wolnego watku, przerzuconego poprze? przesmyk. Grzebien-# lub bidlo U zaopatrzone sa poza tym w samozastawiacz 36 o specjalnej bu¬ dowie. Samozastawiacz jest umieszczony przed lejem 35 wówczas, gdy grzebien znajduje sie w polozeniu wyjsciowym (fig. 1). Gdy grzebien pod- chodzi do tkaniny 33 w celu przybicia do nie i watku, a na szpuli 11 nitka watku zostala juz ze-» snuta lub z jakiegos powodu nic watku niex do¬ stala sie do leja 35, wówczas w jakikolwiek badz ze znanych sposobów, a najlepiej na drodze ele¬ ktrycznej, krosno zostaje unieruchomione..Z powyzszego opisu wynika jasno sposób dzialania krosien wedlug wynalazku. Po nawi¬ nieciu przez zabierak 18 na beben 17 odcinka n;- ci watku 10 o dlugosci nieco wiekszej od szero¬ kosci tkanego materialu zabierak zostaje w opi¬ sany wyzej sposób wprowadzony do wnetrza be¬ bna. Zrobiona w ten sposób luzna petla nici zo- — 2staje pod wplywem sprezonego powietrza, doply¬ wajacego kanalem 25 do dyszy 24, wyrzucona ? kanalu poprzez otwarty przesmyk 9, przy czym nic, wyprowadzona z dyszy 2A, przechodzi pod wodzikiem 32* Wolny koniec nici zostaje przy¬ trzymany przez lej 35 w celu ujecia go przez sa- mozastawiacz 36. Lej *ten ma poza tym na celu usuwanie powstajacego kurzu i utrzymywanie czystosci powietrza. Skoro teraz grzebien 2 do¬ ciska nic watku do juz gotowego towaru 33, nic ta zostaje w sposób wyzej opisany i przedstawio¬ ny na fig. 4, doprowadzona miedzy ostrza 27, 29 w nozyc i, obcieta. -Tymczasem zabierak 18 i beben 17 tworza nowa petle. Utworzony wolny koniec nici wraz ze swobodna petla zostaje przerzuco¬ ny pradem powietrza przez nowo utworzony przesmyk za pomoca nicielnic 7, 8, które zajely teraz odwrotne wzgledem siebie polozenie i opi¬ sany zabieg roboczy powtarza sie od poczatku. .Na fig. 5 :— 7 przedstawiono inne urzadzenia c^o sterowania ruchem, dzwigni 19, 21, (fig. 1, 2) i ulepszona odmiane wykonania urzadzenia do odwijania. W tej postaci wykonania os 20 dzwi¬ gni 19 osadzona jest na promieniowo skierowa¬ nym ramieniu, wychodzacym z piasty 37 bebna 17, lub na krazku 38. Ramie to lub*krazek za¬ opatrzony jest w wykrój 39, umozliwiajacy wa¬ hadlowy ruch dzwigni 19. Zarówno piasta 37, jak wal 40 bebna 17, który to* wal osadzony jest %v lozyskach kulkbwych Ul, posiadaja wywiercony kanal wzdluz osi. W czesci kanalu, znajdujacej sie w piascie 37, umieszczony jest przesuwnie maly cylindryczny precik 42, zakonczony stozko- wo i opierajacy sie stozkowym' koncem o dzwi¬ gnie 21) drugim, okraglym koncem opiera sie o sprezyne naciskowa 4.8. Zewnetrzny koniec tej sprezyny naciskany jest sruba nastawcza UU, wkrecona do kanalu z zewnetrznej strony piasty 37. 'W czesci kanalu, znajdujacej sie w wale W, umieszczony jest przesuwny pret cylindryczny 45, który jes#t dluzszy od wspomnianej czesci kana¬ lu i który swym koncem wewnetrznym opiera sie o dzwignie 21. Koniec zewnetrzny pretu 45 opie¬ ra sie o ramie 46 dzwigni 46, 47, wahliwej oko¬ lo osi 489 stale zamocowanej na ramie 49. Na kon¬ cu dzwigni 47 osadzona jest rolka, obracajaca sie okolo osi 50. Rolka ta jest sprzezona z tarcza 53, osadzona na wale. 52. Tarcza 53 posiada na czesci obwodu, opisywanego przez rolke 51, wglebienie 54, w które rolka 51 jest wciskana pod dzialaniem sprezyny 55. Gdy rolka 51 wDarh do wglebienia 54, sprezyna 43 odchyla dzwignie 21 — 19 okolo osi 20 i zabierak 18 zostaje wpro¬ wadzony do wnetrza obwodu bebna 17. Tarcza 53 powinna zatem obracac sie z taka szybkoscia wzgledem bebna 17, aby na beben ten w jednym lub kilku obrotach zostal nawiniety nowy odpo~ wiedni odcinek nici 10.W postaciach wykonania, przedstawionych na fig. 5 — 7, przewidziana jest poza tym sprzezo¬ na z obwodem bebna 17 rolka 57, obracajaca sie okolo osi 56, a wykonana z gumy lub innego materialu elastycznego. Rolka ta dociska nic 10 do bebna 17, zanim zostanie ona na niego nawi¬ nieta. Dzieki zastosowaniu tej rolki gumowej od¬ pada potrzeba urzadzenia hamujacego 12f 13, przewidzianego w odmianie wykonania przedsta¬ wionej na fig. 1 — 4, a sluzyc moze jako przy¬ rzad do kontrolowania, azeby na beben, 17 stale nawijany byl jednakowej dlugosci odcinek nicl 10. Ma to z kolei ten skutek, ze do dyszy 24 do¬ staje sie stale jednakowy kawalek nici i ilosc od¬ padków jest mniejsza. ^ ' Poza tym, w postaci wykonania, przedstawio¬ nej na fig. 5 —7, przewidziana jest okragla,'na obu koncach otwarta oslona 58 beona 17. Oslona ta, która powinna mozliwie scisle przylegac do bebna 17 i której cylindryczna wewnetrzna po¬ wierzchnia musi byc odpolerowana, zapobiega od¬ rzucaniu przez sile odsrodkowa, powstajaca jod wplywem szybkich obrotów bebna, petli nici na zewnatrz. Odrzucanie to mogloby wystepowac w krótkich momentach miedzy sciagnieciem zabie- raka 18 do bebna a wydmuchem nici z dyszy 24 Wreszcie w odmianach wykonania, przedsta¬ wionych na fig. 5 — 7, przewidziane jest w oslo¬ nie 58, otaczajacej beben 17, szczelina 59, przei która .przechodzi odcinek nici 10, znajdujacy sie miedzy rol^a gumowa 57 za zabierakiem 18, Szczelina 59 moze byc z korzyscia przeprowadzo¬ na skosnie do osi 40 bebna 17- w kierunku na¬ wijania nici. Dzieki temu w przypadkach, w któ¬ rych nitke nawija sie w kilku obrotach bebna, nie uklada sie ona nigdy jedna na drugiej, gdyz skosna szczelina 59 uklada zwoje nitki na bebnie spiralnie, jak to przedstawiono na fig. 5.Rozumie sie, ze opisane postacie wykonania wynalazku maja jedynie znaczenie przykladowe i przy budowie krosien tkackich moga ulegac rozmaitym zmianom bez przekroczenia ram niniej¬ szego wynalazku. Tak np. nozyce 26 mozna za¬ stapic jakimkolwiek innym narzedziem tnacym, odpowiednim do obcinania nici watku. To samo rlotyczy równiez urzadzenia tworzacego wolna petle nici watku. Krosna moga Byc w zna¬ ny sposób zaopatrzone w urzadzenie do zwija¬ nia dlugich nici osnowy, tak aby nic watku le¬ piej ?,achowywala swe polozenie i mogla byc poddana silniejszemu naciskowi. Dobrze jest wprowadzic w srtumien powietrza delikatny, drobny proszek, co umozliwia nadanie temu stru- — 3 —mieniowi lepszego kierunku i wiekszej sily w stosunku do nici watku, przerzucanej przez roz¬ warcie osnowy. * - PL