Wynalazek niniejszy dotyczy zespolu u- rzadzenia do wyrobu srutu metalowego, u- rzadzenia do jego segregowania oraz urza¬ dzenia do jego kalibrowania, przy czym w pierwszym urzadzeniu zastosowano krótsza droge spadku kropel stopionego metalu, niz w dotychczas stosowanych urzadzeniach, drugie urzadzenie daje moznosc dokladnego oddzielenia ziarn zdeformowanych, a trze¬ cie urzadzenie sluzy do kalibrowania srutu wedlug wielkosci kulek z zupelnym pomi¬ nieciem przesiewania. Skrócenie drogi spad¬ ku kropel stopionego metalu otrzymuje sie przez wprowadzenie w kierunku przeciw¬ nym do spadku kropel pradu gazu, np. po¬ wietrza, z taka szybkoscia, by stworzyc ta¬ kie same warunki chlodzenia, jak przy do¬ tychczas uzywanej wysokosci spadku (oko¬ lo 100 m). Gaz ten, celem zwiekszenia efek¬ tu chlodzenia, moze zawierac wode w sta¬ nie rozpylonym. By wykorzystac dzialanie napiecia powierzchniowego, stosuje sie zna¬ ne stopy, np. dla srutu olowianego — stop zawierajacy Sb 0,5 — 5%, As 0,2 — 1%, reszta olów, umozliwiajac tworzenie sie kro¬ pel stopionego metalu pod sitem w atmosfe¬ rze gazu nieaktywnego, np. Na lub CO2.Z uzyskanego ta droga srutu surowego od¬ dziela sie kulki zdeformowane i zlaczone ze soba przy pomocy pochylych plyt (np.szklanych), wykorzystujac rozmaita szyb¬ kosc toczenia sie po plaszczyznach pochy¬ lych ziarn kulistych i. zdeformowanych.Ziarna dokladnie kuliste nabieraja duzej szybkosci przy staczaniu sie w dól i prze¬ skakuja odstepy pomiedzy plytami, ziarna zas zdeformowane i zlaczone ze soba, posia¬ dajac jedynie nieznaczna szybkosc toczenia sie, wpadaja w odstepy miedzy plytami po¬ chylymi i kierowane sa do przetopu.Na zalaczonym rysunku fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie do otrzymywania srutu su¬ rowego, skladajace sie z kotla 3 do topienia metalu, sita' 1, przez które stopiony metal przeciekajac tworzy najpierw krople a na¬ stepnie ziarna srutu, przestrzeni podsito- wej 2 wypelnionej gazem nieaktywnym lub oczyszczajacym powierzchnie ziarna w mo¬ mencie jego powstawania, rury spadowej lub pionowego kanalu zaopatrzonego w dol¬ nej czesci w otwory 4, przez które w kie¬ runku ku górze — zatem w przeciwpradzie do spadajacych ziarn srutu — przepuszcza¬ ne jest powietrze pedzone np. dmuchawa 5, ewentualnie zawierajace dla powiekszenia efektu chlodzenia rozpylona przez dysze 6 wode. Pod wylotem rury spadowej 8 umie¬ szczone jest naczynie 7 zawierajace wode, do którego spadaja ziarna srutu, ulegajac ostatecznemu ochlodzeniu. Urzadzenie po¬ wyzsze umozliwia stosowanie znacznie mniejszej wysokosci spadku ziarn stopione¬ go metalu, regulacje chlcdzenia opadajace¬ go srutu, jak równiez uzyskanie duzej wy¬ dajnosci dobrych ziarn przez zastosowanie gazu nieaktywnego wzglednie oczyszczaja¬ cego powierzchnie kropel stopionego metalu w momencie ich powstawania.Fig. 2 przedstawia urzadzenie do kalibro¬ wania srutu w przekroju prostopadlym do jego osi napedowej, fig. 3 zas — widok z gó¬ ry tego urzadzenia. Urzadzenie to zawiera poziomy wal, napedzany np. z transmisji, na, którym znajduje sie szereg zamocowa¬ nych parami tarcz 14, posiadajacych kazde dwie miedzy soba szczeline, której wielkosc regulowana jest narzadem nastawczym 12, Do pierwszej szczeliny znajdujacej sie mie¬ dzy pierwsza para tarcz doprowadza sie srut przez zabierak 15 zamocowany na ze¬ wnetrznej stronie tarczy. Koncentrycznie do walu znajduje sie szereg komór 16, la¬ czacych dwie sasiednie szczeliny dwoma otworami na ich zewnetrznej stronie, - je-* den — 9, przez który wpada srut kierowa¬ ny do niej przegroda poprzeczna promie¬ niowa wygieta w kierunku obrotu wirnika, drugi otwór wylotowy 17, z którego srut dostaje sie do nastepnej sasiedniej szczeli¬ ny. Miedzy obu tymi otworami komory sa przedzielone sciana idaca w kierunku walu obrotowego urzadzenia do kalibrowania a bedaca przedluzeniem przegrody 18 za- bieraka. Srut przeznaczony do kalibrowania wedlug wielkosci ziarn wsypywany jest do zbiornika 19, po uprzednim oddzieleniu ku¬ lek zdeformowanych i zlaczonych ze soba przy pomocy urzadzenia wedlug fig. 4 i 5, i wprowadzany do urzadzenia do kalibrowa¬ nia samoczynnie zabierakiem 15 do pierw¬ szej szczeliny. Z kazdej szczeliny miedzy tarczami 14, odpowiadajacej dokladnie za¬ danej srednicy kulki srutu, odprowadzany jest gotowy produkt rynnami 20 przymoco¬ wanymi do zewnetrznej oslony. Urzadzenie to pozwala na uzyskanie rozdzialu srutu na rózne wielkosci kulek, dzieki latwemu na¬ stawieniu wielkosci szczelin, powieksza znacznie wydajnosc i polepsza warunki zdrowotne pracowników przy równoczesnym zmniejszeniu ich liczby do drobnej zaledwie czesci. x Fig. 4 przedstawia schematycznie urza¬ dzenie rozdzielcze w widoku z boku, fig. 5 zas — w widoku z góry. Urzadzenie to ma za zadanie wydzielenie ze srutu surowego srucinek zdeformowanych i zlaczonych ze soba i sklada sie z dwóch lub wiecej plyt 2\ pochylo ustawionych, miedzy którymi znaj¬ duje sie szczelina 13, przez, która spadaja do naczynia 10 ziarna nie posiadajace for¬ my dokladnie kulistej. Gotowy produktskladajacy sie z dokladnych kulek spada do zbiornika umieszczonego pod krawedzia dolna ostatniej pochylej plyty. Zasada wy¬ dzielania przy pomocy opisanego urzadze¬ nia polega na znanym fakcie, iz przedmioty posiadajace ksztalt dokladnie kulisty nabie¬ raja na plaszczyznie pochylej znacznie wie¬ kszego przyspieszenia, niz posiadajace ksztalt odmienny od kuli. W tym przypadku zde¬ formowane ziarna o ksztalcie np. elipsoidu obrotowego, kropel lub zlaczone kulki sru¬ tu, posiadajac nieznaczna szybkosc toczenia sie po plaszczyznie pochylej, wpadaja przez szczeline 13 pomiedzy plytami do naczynia 10, dajac odpadki srutu idace do przetopie¬ nia, natomiast srut dokladnie kulisty, na¬ brawszy duzej szybkosci staczania sie, prze¬ latuje nad szczelina 13 pomiedzy plytami, gromadzac sie jako gotowy produkt w zbior¬ niku 11: PL