Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu oznaczania chwil czasu na oscylogramie oraz urzadzenia do stosowania tego spo¬ sobu.Przy zdejmowaniu wykresów pomiaro¬ wych zachodzi czesto koniecznosc ozna¬ czenia pewnych okreslonych chwil czasu.Np. przy zapisywaniu przebiegu cisnienia gazów przy strzale trzeba oznaczyc na wykresie chwile uderzenia iglicy w splon¬ ke lub chwile wylotu pocisku z lufy albo obydwie chwile. Podobne potrzeby zacho¬ dza we wszystkich pomiarach, przy któ¬ rych maja byc rejestrowane szybko zmie¬ niajace sie wielkosci, przy czym do zapi¬ sywania tych zmiennych wielkosci stosu¬ je sie znane oscylografy, jak oscylograf pe¬ tlicowy, oscylograf katodowy itd. Spo¬ sród tych róznych oscylografów najczesciej uzywany jest oscylograf katodowy, ponie¬ waz nie posiada bezwladnosci.Przy uzyciu lampy Brauna np. do zapi¬ sywania przebiegu cisnienia przy strzale oznaczenie np. wylotu pocisku z lufy uzy¬ skuje sie dotychczas w ten sposób, ze jed¬ na plytke lampy Brauna laczy sie z dru¬ tem przy wylocie lufy ewentualnie przy zastosowaniu oporów o odpowiedniej wiel¬ kosci, o ile to jest konieczne. Pocisk two¬ rzy wtedy krótkotrwale polaczenie miedzy uziemiona lufa broni i drutem na lufie, a wiec i z jedna z plytek odchylajacych, wskutek czego uzyskuje sie zadane wy¬ chylenie oscylografu.Przy takim postepowaniu powstaja jednakze zawsze trudnosci, spowodowane przez sprzeganie sie obwodu cechujacego z wlasciwym obwodem pomiarowym. We wspomnianym przykladzie powstaja trud¬ nosci wskutek tego, ze gazy prochowe przenosza w sobie pewna ilosc elektrycz¬ nosci i czesc tejze przechodzi w opisany sposób na plytki odchylajace lampy. Przy tym nastepuje w pewnych przypadkach zupelne przykrycie potrzebnych oznaczen, wobec czego wykres nie moze byc wyko¬ rzystany.Te trudnosci zostaja usuniete wedlug wynalazku przez calkowite elektryczne oddzielenie obwodu plytek odchylajacych od obwodu cechujacego. Zadane oznacze¬ nie zapisuje sie przy tym rejestrujac elek¬ tromagnetycznie przebrzmiewajace drga¬ nia elektryczne. Uklad polaczen urzadze¬ nia jest taki, ze obwód wytwarzajacy oznaczenie jest elektrycznie oddzielony od plytek odchylajacych, sluzacych tylko do rejestrowania wlasciwego przebiegu war¬ tosci mierzonych.Szczególne korzystne wykonanie otrzy¬ muje sie wtedy, gdy cewka odchylajaca stanowi jednoczesnie samoindukcje obwo¬ du oscylacyjnego. Dzieki temu nie tylko ze urzadzenie posiada o jedna cewke mniej, lecz wyeliminowane zostaje tez zródlo bledów, oddzialywujacych na wynik po¬ miaru. Prócz tego wedlug wynalazku cew¬ ka odchylajaca jest jednostronnie uzie¬ miona.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia uklad polaczen jednego przykladu wykonania urzadzenia, fig. 2 — uklad po¬ laczen odmiany wykonania, a fig. 3 — wykres wytwarzany za pomoca promieni elektronowych, odchylanych wedlug wy¬ nalazku.Przed pomiarem zasila sie kondensa¬ tor 1 napieciem stalym u zródla pradu po¬ przez lacznik 20. Jedna strona kondensa¬ tora jest polaczona z urzadzeniem kontak¬ towym, np. drutem 2, umieszczonym przed wylotem lufy 3 broni. Drugi biegun 4 urza¬ dzenia kontaktowego jest uziemiony. Dru¬ ga strona kondensatora jest poprzez cew¬ ke 5 (bez rdzenia) takze uziemiona. Przy strzale pocisk 6 tworzy polaczenie mie¬ dzy drutem 2 przy wylocie i uziemiona lu¬ fa 3 broni. Wskutek tego kondensator 1 zostaje wyladowany po wyzej opisanej dro¬ dze. W obwodzie tym powstaje wtedy, przy odpowiedn:m doborze wielkosci jego czesci, przebrzmiewajace drganie elek¬ tryczne, powodujaec elektromagnetyczne odchylenie wiazki promieni elektronowych lampy Brauna 7.Poniewaz cewka odchylajaca 5 jest po¬ laczona z jednej strony z ziemia i sklada sie tylko ze stosunkowo niewielu zwojów grubego drutu, niemozliwe jest powstanie elektromagnetycznego odchylenia wiazki promieni wskutek naladowania sie gazów prochowych. Nastepuje raczej natychmia¬ stowe odprowadzenie do ziemi po opisa¬ nej drodze ladunku gazów niewywolujace- go obecnie niepozadanego odchylenia wia¬ zki promieni.Na fig. 2 uwidocznione jest urzadzenie wedlug wynalazku w . zastosowaniu do oznaczania chwili uderzenia iglicy 8 bro¬ ni o splonke naboju 9, Jedna powierzch¬ nia kondensatora jest przy tym polaczona z folia metalowa 10, pokryta z obu stron warstwa izolacyjna 11. Ta folia jest umie¬ szczona miedzy iglica 8 i nabojem 9, wsku¬ tek czego zostaje przebita przez iglice, co powoduje zadane wygiecie krzywej na wy¬ kresie.Gdy na jednym i tym samym wykresie maja byc jednoczesnie wykonane obydwa oznaczenia mozna laczac te dwa urzadze¬ nia osiagnac uproszczenie przez zastoso¬ wanie niektórych wspólnych dla obu ob¬ wodów czesci skladowych, np. cewki.Wykres cisnienia gazów z dwoma ozna¬ czeniami przedstawia fig. 3. Liczba 12 — 2 —oznacza krzywa wytworzona za pomoca wiazki promieni elektronowych, na której w miejscu oznaczonym liczba 13 uwidocz¬ niona jest chwila uderzenia iglicy o splon¬ ke naboju, w miejscu zas oznaczonym licz¬ ba 14 — chwile wylotu pocisku z lufy broni.Szczególna zaleta oznaczania za pomo¬ ca przebrzmiewajacego drgania elektrycz¬ nego Ijest to, ze przebieg wykresu pozosta¬ je zupelnie nieznieksztalcony przez ozna¬ czenie, co przy uzyciu innych znanych urzadzen do cechowania jest nieuniknione.Mimo to oznaczona chwila jest dokladnie okreslona przez prostopadle wychylenie wiazki promieni.Opisane zalety moga byc wykorzysta¬ ne przy róznych pomiarach, do których stosuje sie lampy Brauna lub oscylografy innego rodzaju do zapisywania zmiennych wartosci pomiarowych, a które wymagaja dokladnego oznaczania pewnych okreslo¬ nych chwil przebiegu pomiaru. PL