W celu ulepszania gleby zalecania do¬ tychczas stosowanie srodków otrzymywa¬ nych w ten sposób, ze materialy zawiera¬ jace znaczne ilosci kwasów humusowych, uwodniony kwas krzemowy oraz uwodnio¬ ny tlenek glinowy podgrzewano w stanie wilgotnym tak dlugo, az wytworzyly sie koloidalne zespoly kwasów humusowych, kwasu krzemowego i tlenku glinowego.Zespoly te z zasadami dwuwartosciowymi moga tworzyc zwiazki o bardzo duzej zdolnosci wymieniania swych skladników, dzieki czemu wywieraja bardzo korzystny wplyw na glebe.Stwierdzono obecnie, ze zwiazki ze¬ spolowe kwasów humusowych z tlenkiem glinowym, które zawieraja (najkorzyst¬ niej) nie mniej niz 1% aluminium, przeli¬ czonego jako Al203, w stosunku do suchej substancji organicznej, stanowia bardzo skuteczny srodek ulepszajacy glebe, a w szczególnosci glebe zawierajaca znaczne ilosci gliny. Zdolnosc rozpraszania tych zwiazków mozna jeszcze zwiekszyc przez dodanie do nich zasad jednowartoscio¬ wych np. wodorotlenku sodowego, pota¬ sowego lub amonowego.Do tych zwiazków zespolowych moz¬ na równiez dodac pewne ilosci zwiazków wapnia lub magnezu albo obu tych me¬ tali. Wytwarzanie srodka ulepszajacego glebe staje sie przez to latwiejsze, ponie¬ waz takie zwiazki zespolone, zawierajace wapn lub magnez albo oba te metale moz¬ na latwiej wydzielac przez filtrowanie z zawiesiny wodnej.Doswiadczenia dowiodly, ze zwiazki zespolone io powyzej wspomnianych wlas¬ ciwosciach posiadaja wielka wartosc jako srodki ulepszajace glebe. Dzialaja one ko¬ rzystnie na budowe grudek gleby i po¬ wiekszaja jej czynna powierzchnie przez znaczne zmniejszenie wielkosci tych gru¬ dek. Zwiekszaja one równiez lobjetosc wla¬ sciwa gleby*i wplywaja dodatnio na wza¬ jemny stosunek wody, powietrza i stalych czesci w glebie. Ponadto opózniaja one wyparowywanie wody z gleby, gdyz na powierzchni gleby wytwarzaja cienka su¬ cha warstwe, utrudniajaca szybkie paro¬ wanie wody z warstw polozonych glebiej.Gleba nawieziona srodkiem ulepszaja¬ cym glebe, wytworzonym wedlug wyna¬ lazku niniejszego odznacza sie wieksza odpornoscia na wode, tak ze porowatosc gleby, w szczególnosci po wiekszych opa¬ dach deszczowych pozostaje nadal nie¬ zmieniona.Znany jest sposób wytwarzania sub¬ stancji o duzej zawartosci kwau humuso¬ wego przez poddawanie procesowi utle¬ niania organicznych materialów kopalnych starszej lub mlodszej formacji, np. torfu.Tego rodzaju substancje wykazuja w pew¬ nym stopniu wspomniane powyzej korzyst¬ ne dzialanie na glebe. Przez dodanie zwia¬ zków glinowych do tych substancyj ich wlasciwosci ulepszania gleby zotaja zna¬ cznie spotegowane. Ilosc srodka ulepsza¬ jacego glebe, otrzymanego sposobem wed¬ lug wynalazku niniejszego, potrzebna do osiagniecia wymaganego ulepszania gleby jest dzieki temu bardzo mala, co posia¬ da duze znaczenie ekonomiczne.Aluminium moze byc zastapione cal¬ kowicie lub czesciowo zelazem.Jezeli zastosuje sie przytym jako do¬ datek wodorotlenek potasowy lub amono¬ wy, -wówczas srodek ulepszajacy glebe staje sie jednoczesnie nawozem sztucz¬ nym.Srodki ulepszajace glebe, otrzymane sposobem wedlug wynalazku niniejszego, nie zawieraja w ogólnosci kwasu krzemo¬ wego, poniewaz jego obecnosc w zwiaz¬ kach zlozonych zmniejsza w glebie glinia¬ stej zdolnosc produktów, zawierajacych aluminium, do polepszania gleby. Wynala¬ zek niniejszy dotyczy jednak tez i Wytwo¬ rów, zawierajacych pewna ilosc kwasu krzemowego, z wyjatkiem wytworów, opi¬ sanych w patencie nr 24766.Srodki ulepszajace glebe wytwarza siie wedlug wynalazku w ten sposób, ze sub¬ stancje zawierajace duza ilosc kwasu hu¬ musowego najkorzystniej w wysokiej tem¬ peraturze i w obecnosci wody wprowadza sie w reakcje ze zwiazkami aluminium lub zelaza ewentualnie aluminium i zelaza w takich warunkach, aby zarówno kwasy humusowe, jak i zwiazki aluminium i ze¬ laza znajdowaly sie w roztworze lub w stanie drobnej zawiesiny, poniewaz w ta¬ kich warunakch powstaja zwiazki zespo¬ lowe kwasu humusowego i tlenku glino¬ wego.Kwasy humusowe mozna otrzymywac np. w ten sposób, ze torf poddaje sie utle¬ nianiu przez podgrzewanie go do tempe¬ ratury 120°C i przepuszczanie przez nie¬ go powietrza pod cisnieniem 10 atm oraz doprowadzanie do tego torfu okresowo lub stale amoniaku w stanie gazowym lub cie¬ klym w taki sposób, aby stezenie jonów wodorowych mieszaniny utrzymywalo sie miedzy wartosciami pH równymi 6 i 7. Ta¬ ki sposób totrzymywania kwasów humuso¬ wych zostal opisany w patencie nr 24766.Kwasy humusowe oddziela sie od utlenio¬ nego materialu przez lugowanie mieszani¬ ny roztworem amoniaku, zakwaszanie roz- czynu i wymywanie straconego osadu.Kwasy humusowe, otrzymane w taki sposób, rozprasza sie w wodzie, a nastep¬ nie dodaje sie stopniowo amoniaku, dzieki czemu powstaje bardzo drobna az prawie koloidalna zawiesina o wartosci pH rów¬ nej okolo 7. Te bardzo drobna zawiesine — 2 —zadaje sie powoli roztworem siarczanu gli¬ nowego, najkorzystniej w nieco podwyz¬ szonej temperaturze. Dodana ilosc siar¬ czanu glinowego, liczonego jako AI203 w stosunku do suchej substancji organicznej, wynosi oKolo 2,5%. Dodatek ten zmniej¬ sza wartosc pH z 7 na tokoló 5, przy czym ciecz staje sie zelatynowata.Nastepnie dodaje sie kwasu siarkowe¬ go, az do zmniejszenia wartosci pH do oko¬ lo 4,3, przy czym powstaje zwiazek ze¬ spolowy kwasu humusowego i tlenku gli¬ nowego w postaci platków. Zwiazek ten mozna oddzielic od roztworu przez prze- filtrowanie. Okazalo sie, ze tak otrzyma¬ ny zwiazek zespolowy zawiera w sobie aluminium mocno zwiazane, ze moze ono byc z tego zwiazku wydzielone tylko przez dzialanie bardzo kwasnych roztworów o pH ponizej 2 lub tez przez dzialanie roz¬ tworów silnie zasadowych.Jezeli podczas reakcji kwasów humu¬ sowych z siarczanem glinowym pH roz¬ tworu opadnie ponizej 4, np. w razie do¬ dania wiekszej ilosci siarczanu glinowego (np. 5%, liczac jako A/203), to reagujaca mieszanina staje sie zbyt kwasna aby utrzymywac kwasy humusowe w stanie bardzo drobnej, az prawie koloidalnej za¬ wiesiny, tak iz aluminium w koncowym produkcie zostaje wskutek tego zwiaza¬ ne slabo, z czego wynika, ze wieksza jego czesc rozpusci sie juz wtedy, gdy staly material zostanie wylugowany stosunko¬ wo slabo kwasnymi roztworami, np. po¬ siadajacymi wartosc pH = 2,5—4.Natomiast otrzymuje sie zwiazki ze¬ spolowe, zawierajace aluminium silnie zwiazane, jezeli pe dodaniu np. 2,5% tlen¬ ku glinowego w postaci siarczanu zwiek¬ szy sie wartosc pH do okolo 7 przez do¬ danie amoniaku i nastepnie dopiero dopla sie pozostale 2,5% siarczanu glinowego.Techniczne wytwarzanie srodka ulep¬ szajacego glebe sposobem wedlug wyna¬ lazku niniejszego przedstawia sie nastepu¬ jaco: Zwiazku glinowego dodaje sie prze¬ waznie w postaci rozpuszczalnej soli, np. siarczanu lub chlorku glinowego; mozna równiez zastosowac wodorotlenek glino¬ wy w postaci bardzo drobnej zawiesiny, np. galarety. W takim przypadku jednak nie jest mozliwe przeprowadzenia reakcji w wyzszej temperaturze, poniewaz wodo¬ rotlenek glinowy przy podgrzaniu posiada sklonnosc do tworzenia platków, wskutek czego zatraca sie wymagany do celu ni¬ niejszego duzy stopien*jego rozproszenia.Materialem wyjsciowym, nadajacym sie do celów praktycznych, jest roztwór rud glinowych np. bauksytu lub glinki w kwa¬ sie siarkowym.Kwasy humusowe w ogólnosci bywaja uzywane nie w stanie czystym, lecz w po¬ staci mieszanin otrzymanych przez utle¬ nianie pewnych substancyj organicznych.Kwasy humusowe wytwarza sie sposo¬ bem wedlug wynalazku przed dodawa- nierii zwiazku glinowego, podczas tego za¬ biegu lub po nim, szczególnie korzystnie tak, ze materialy organiczne pochodzace ze starszej lub mlodszej formacji kopalnia¬ nej, utlenia sie przez przedmuchiwanie przez te wilgotne materialy powietrza o temperaturze nieznacznie wyzszej od 130°C. Wydajnosc procesu uzyskiwania kwasów humusowych mozna zwiekszyc przez regulowanie wartosci pH podczas procesu utleniania w taki sposób aby war¬ tosc ta utrzymywala sie ponizej 9, najko¬ rzystniej zas pomiedzy 6 i 7. To regulo¬ wanie wartosci pH posiada bardzo' korzy¬ stny wplyw na procesy utleniania i poli¬ meryzacji substancji zawartych w torfie, dzieki czemu otrzymane kwasy humusowe posiadaja pozadane wlasciwosci.Regulowanie wartosci pH uskutecznia sie w ten sposób, ze w czasie utleniania doprowadza sie okresowo lub tez stale substancje zasadowe, np. amoniak w sta- — 3 —nie gazowym lub cieklym. Regulowanie wartosci pH w powyzszy sposób prowadzi sie najlepiej az do praktycznie biorac za¬ konczonego utleniania, poniewaz produk¬ ty otrzymane w takim przypadku okazu¬ ja sie bardzo odporne na utlenianie przez bakterie w glebie.Materialem wyjsciowym odpowiednim do wytwarzania kwasów humusowych przy pomocy wyzej opisanego procesu utlenia¬ nia jest torf. Jako materialu wyjsciowego mozna jednak uzyc równiez innej substan¬ cji organicznej, np. slomy zbozowej lub ry¬ zowej, odpadków otrzymywanych przy fa¬ brykacji cukru (melasy i wytloków), ligni¬ tu lub wegla drzewnego.Material zawierajacy w sobie znaczne ilosci kwasów humusowych, wytworzony w powyzej opisany sposób, przeprowadza sie nastepnie w stan drobnego rozprosze¬ nia. W tym celu powieksza sie wartosc pH do okolo 7, najkorzystniej przez dodanie amoniaku, i ogrzanie mieszaniny do tem¬ peratury okolo 60°C. Mieszanina moze byc poddawana obróbce w postaci wodnej, bardzo drobnej, az prawie koloidalnej za¬ wiesiny; w tym przypadku zawiera ona mniej wiecej 5 czesci wagowych wody na 1 czesc wagowa organicznych substancji suchych. Moze to jednakze tez byc stala masa stosunkowo sucha, zawierajaca np. 1 czesc wagowa wody na 2 czesci wago¬ we organicznych substancji suchych; Wte¬ dy mieszanine te mozna z latwoscia mie¬ szac.Do materialu zawierajacego W sobie kwasy humusowe w stanie drobnego roz¬ proszenia wprowadza sie nastepnie roz¬ twór soli glinowej, np. roztworu siarcza¬ nu glinowego, przy czym nalezy postepo¬ wac w taki sposób, aby wartosc pH mie¬ szaniny pozostawala w granicach, które sa potrzebne do utrzymywania kwasów hu¬ musowych w stanie drobnego rozprosze¬ nia. Wartosc pH nie powinna byc mniej¬ sza od 4,8.Wedlug jednego z przykladów wyko¬ nania wynalazku niniejszego wartosc p H jest utrzymywana pomiedzy 4 i 8 przez dodawanie na zmiane roztworu soli glino¬ wej i zwiazku zasadowego^ najlepiej amo¬ niaku. Jezeli doda sie np. 2,5% tlenku gli¬ nowego w postaci siarczanu, to wartosc pH obnizy sie na ogól do okolo 5. W razie dodania amioniaku wartosc pH podwyzszy sie do okolo 7. Koloidalne substancje zo¬ stana przytym drobno rozproszone. Moz¬ na wówczas dodac dalsza ilosc roztworu siarczanu glinowego, np. w ilosci odpo¬ wiadajacej 2,5% A/203, przy czym nie za¬ chodzi obawa, aby wartosc pH opadla znacznie ponizej 5.Skoro zadany zwiazek zespolowy juz sie utworzyl, to jest gdy aluminium jest juz mocno zwiazane, wówczas wartosc pH mozna obnizyc az do 2 bez obawy, aby czesc aluminium zostala uwolniona. W ce¬ lu utrzymania produktu, który moze byc z latwoscia oddzielany, lod cieczy przez fil¬ trowanie, wystarcza nastawic wartosc p H na okolo 4,5—5.Po filtrowaniu wartosc p H zostaje naj¬ lepiej nastawiona na 6—8, najkorzystniej —- na 7, poniewaz otrzymuje sie wtedy sro¬ dek ulepszajacy glebe, który daje sie lat¬ wo rozpuszczac w wodzie.Proces utleniania organicznego mate¬ rialu wyjsciowego moze odbywac sie przez traktowanie go zwiazkami glinowymi, pod¬ czas tego zabiegui lub po nim. Najkorzyst¬ niej jednak jest wykonac wpierw proces utlenienia, a nastepnie dodac zwiazku gli¬ nowego.Mozna osiagnac mocne zwiazanie alu¬ minium w zwiazku zespolowym oraz ulep¬ szyc wlasciwosci utleniionego i spolimery- zowanego produktu w taki sposób, ze wyj- soiowy material organiczny przed utlenia¬ niem go poddaje sie dzialaniu wody, naj¬ lepiej w srodowisku kwasnym lub zasa¬ dowym w wyzszej temperaturze. — 4 -Jezeli do tego celu uzyje sie cieczy kwasnej lub zasadowej, to mieszanina przed utlenianiem moze byc wymyta wo¬ da. Traktowanie woda, kwasem rozcien¬ czonym lub zasada rozcienczona maze byc wykonywane równiez po utlenieniu, jed¬ nakze przed dodaniem zwiazku glinowego.Równiez i w tym przypadku nalezy pod¬ wyzszyc temperature, mieszanina zas mo¬ ze byc wymyta woda przed dodaniem zwiazku glinowego. Znaczne' ulepszenie otrzymuje sie np. jezeli mieszanine po utlenieniu ogrzeje sie woda, podczas gdy taka czynnosc przed utlenianiem daje wy¬ niki mniej korzystne.Wedlug drugiej odmiany wykonania sposobu do zespolonych zwiazków glino¬ wych wprowadza sie wapn lub magnez albo oba te metale w taki sposób, ze zwia¬ zki wapnia lub magnezu zostaja dodane przed reakcja materialu zawierajacego du¬ ze ilosci kwasów humusowych ze zwiaz¬ kiem glinowym, podczas tej reakcji lub po niej. Produkt zawierajacy np. wapn otrzy¬ muje sie, jezeli material zawierajacy kwa¬ sy humusowe, po przereagowaniu z siar¬ czanem glinu zostanie zobojetniony czes¬ ciowo przy pomocy wodorotlenku wapnia a czesciowo amoniaku.Wytworzone sposobem wedlug wyna¬ lazku niniejszego srodki ulepszajace glebe daja sie latwo rozpraszac w glebie. Maja one dodatni wplyw na strukture grudek gleby, polepszaja przebieg jej przewietrza¬ nia sie i powstrzymuja parowanie wody z gleby. Dzialanie zespolowych zwiazków glinowych wedlug wynalazku na wielkosc grudek gleby moze zostac stwierdzone przy pomocy doswiadczenia nastepuja¬ cego.Drobno rozproszkowana gline miesza sie odpowiednio do rodzaju gliny z 15— 35% wody w stosownym naczyniu zaopa¬ trzonym w mieszadlo-. Dzieki plastyczno¬ sci mieszaniny czastki gliny tworza grud¬ ki, dajace sie porównac z grudkami gleby, a w warunkach panujacych przy przepro¬ wadzaniu doswiadczenia grudki te osiaga¬ ja pewna wielkosc. Stwierdzono przytym, ze przez dodanie niewielkiej ilosci srodka ulepszajacego glebe, wytworzonego spo¬ sobem wedlug wynalazku niniejszego, zmniejsza sie znacznie wielkosc grudek gleby.Wystarczajaca do tego celu ilosc ze¬ spolowych zwiazków glinowych jest nie¬ znaczna. Stwierdzono doswiadczalnie, ze dodanie np. 0,1% technicznego srodka ulepszajacego glebe (odpowiadajacego 0,07% suchej substancji organicznej) wy¬ starcza, aby otrzymac najkorzystniejsze zmniejszenie wielkosci grudek gleby. Ta¬ kie zmniejszenie grudek podane tylko przykladowo, jest oczywiscie zalezne ró¬ wniez od rodzaju ulepszanej gleby oraz od uzytego srodka ulepszajacego ja.Nastepujace przyklady wyjasniaja przedmiot wynalazku.Przyklad I. 1,5 kg torfu, zawierajace¬ go okolo 20% wody, oraz 0,9 1 wody pod¬ grzewa sie w autoklawie zaopatrzonym w odpowiednie mieszadlo do temperatury 125—130° pod cisnieniem 10 atm. Jedno¬ czesnie do autoklawu doprowadza sie po¬ wietrze i amoniak.Doprowadzana ilosc powietrza wynosi okolo 400 1/godz., ilosc zas amoniaku jest regulowana tak, aby mieszanina pozosta¬ wala praktycznie biorac obojetna lub tez lekko kwasna (pH — 5—7 najkorzystniej 6—7). W tym celu podczas reakcji wy¬ magajacej okolo 8 godzin ilosc doprowa¬ dzanego amoniaku jest stopnipwo zmniej¬ szana. Poczatkowo doprowadza sie amo¬ niak w stanie gazowym w ilosci okolo 75 1/godz., pod koniec zas reakcji dodaje sie amoniaku malymi ilosciami, najlepiej w postaci roztworu za pomoca urzadzenia sluzowego.Produkt otrzymany w sposób powyz¬ szy rozciencza sie woda, przy czym otrzy¬ muje sie mase dajaca sie latwo mieszac. - 5 —Wartosc pHtej masy nastawia sie na oko¬ lo 7. Nastepnie do tej masy wlewa sie po¬ woli rozcienczonego roztworu siarczanu glinowego, mieszajac ja stale i utrzymujac ja w temperaturze 60°C lub tez wyzszej.Czynnosc te mozna wykonac równiez w autoklawie.Ogólna ilosc dodanej soli glinowej wy¬ nosi okolo 5% liczac jako Al203 w stosun¬ ku do suchej substancji organicznej.Doprowadzanie siarczanu glinowego nalezy wykonywac stopniowo, przy czym poczatkowo dodaje sie siarczanu glinowe¬ go tak dlugo, az wartosc pH obnizy sie do okolo 5, co nastepuje, gdy zostala juz do¬ dana mniej wiecej polowa siarczanu gli¬ nowego. Wartosc pH podwyzsza sie zno¬ wu do okolo 7 przez dodanie amoniaku i wówczas dodaje sie druga polowe siar¬ czanu glinowego, mieszajac stale. Po do¬ konaniu tej czynnosci wartosc pH wynosi mniej wiecej 4,5—5. Mieszanine pozosta¬ wia sie na pewien czas w spokoju. Srodek ulepszajacy glebe osiada i daje sie oddzie¬ lic od znajdujacej sie powyzej niego czy¬ stej cieczy. Mozna równiez w razie po¬ trzeby wytwarzac produkt o odczynie nie¬ co bardziej kwasnym. Otrzymany produkt mozna odwodnic w prasie filtrujacej lub w filtrze stalym i nastepnie wysuszyc go.Otrzymany produkt jest zbyt. kwasny, aby mógl z latwoscia tworzyc rozproszy- ne, wiec dodaje sie do niego amoniaku, aby wartosc pH tego produktu wynosila 7.Jezeli chodzi o produkt zawierajacy w so¬ bie wapn, to zobojetnianie przeprowadza sie czesciowo za pomoca amoniaku, a czesciowo za pomoca wodorotlenku wap¬ nia w taki sposób, ze l/$ wolnych kwasów zostaje zobojetniona wodorotlenkiem wap¬ nia a % amoniakiem.Produkt daje sie z latwoscia rozpra¬ szac w glebie, polepsza strukture jej gru¬ dek i warunki przewietrzania. Ma on jed¬ noczesnie dodatni wplyw na utrzymywa¬ ni? sie wody w glebie, Przyklad II. Sposób postepowania jest taki sam, jak w przykladzie I, z ta tylko róznica, ze mieszanine po utlenieniu go¬ tuje sie w wodzie w ciagu mniej wiecej 2 godzin, a nastepnie po wykonaniu czyn¬ nosci opisanych w przykladzie lx przepro¬ wadza sie te mieszanine w zespolowy zwia¬ zek glinowy.Przyklad III. Przyklad ten dotyczy jed^ noczesnego wytwarzania kwasów humuso¬ wych i traktowania ich zwiazkiem glino¬ wym. Utlenianie przeprowadza sie podob¬ nie jak w przykladzie I, jednakze z naste¬ pujaca róznica.Torf gotuje sie w ciagu 6 godzin z 2,5- pnocentowym kwasem solnym, nastepnie filtruje sie go i przemywa. Roztwór siar-' czanu glinowego doprowadza sie za po¬ moca urzadzenia sluzowego podobnie, jak to zostalo opisane w przykladzie I, przy czym dodawanie rozczynu rozpoczyna sie po dwóch godzinach trwania utleniania.Polowe roztworu siarczanu glinowego do¬ daje sie po okolo 15 minutach. Podczas calego tego postepowania miesza sie sil¬ nie mase reagujaca w celu otrzymania mieszaniny jednolitej. Po dodaniu roztwo¬ ru siarczanu glinowego doprowadza sie amoniak tak dlugo, az mieszanina, która wskutek dodania siarczanu glinowego sta¬ la sie kwasna, zostanie praktycznie biorac zobojetniona.Nastepnie utlenianie prowadzi sie da¬ lej. Po 3 godzinach dodaje sie ponownie siarczanu glinowego i roztwór zobojetnia sie amoniakiem, po czym utlenianie pro<- wadzi sie. dalej w sposób podany w przy¬ kladzie L Ogólna ilosc dodanego w tym przykla¬ dzie siarczanu glinowego moze wynosic np. 2,5 czesci wagowych AI203 na 100 cze¬ sci wagowych suchych substancji organicz¬ nych.Przyklad IV. Jako materialu wyjscio¬ wego uzyto torfu, który traktuje sie roz¬ cienczonym kwasem w wyzszej tempera- — 6 -turze w celu zinwertowania i wydzielenia dajacego sie utlenic cukru. Zwykle stoso¬ wany torf daje okolo 13—18% dajacego sie utlenic cukru. Wydzielanie cukru usku¬ tecznia sie przez gotowanie torfu z roz¬ cienczonym (2,5-procentowym) kwasem. 1000 g tak przyrzadzonego torfu, który zawiera w sobie jeszcze 1,9% dajacego sie utlenic cukru miesza sie w autoklawie z 667 -g wody. Autoklaw podgrzewa sie do temperatury 120°C, a jednoczesnie przez mieszanine przedmuchuje sie 340 li- trów/godz. powietrza. Wartosc pH utrzy¬ muje sie pomiedzy 6 i 7 przez dodawanie amoniaku doprowadzanego za pomoca urzadzenia sluzowego.Nastepnie produkt zobojetnia sie do wartosci pH równej 7, po czym dodaje sie wody w stosunku 1 czesci wagowej na dwie czesci wagowe suchej substancji or¬ ganicznej. Wreszcie dodaje sie rozcienczo¬ nego roztworu siarczanu glinowego w ilo¬ sci odpowiadajacej 2,5% Al2Os w stosun¬ ku do suchej substancji organicznej.Produkt koncowy zobojetnia sie do wartosci pH równej' 7.Przyklad V. Utlenianie przeprowadza sie w sposób podany 'w przykladzie I. Po utlenieniu produkt przemywa sie 2,5%- owym kwasem solnym i przefiltrowuje. Po¬ czatkowo przesacz jest zabarwiony. Prze¬ mywanie przeprowadza sie dalej, az prze¬ sacz stanie sie praktycznie biorac bezbar¬ wny. Nastepnie przeprowadza sie otrzy¬ many produkt w zespolowy zwiazek gli¬ nowy sposobem opisanym w przykladzie I.Przyklad VI. Utlenianie przeprowadza sie sposobem opisanym w przykladzie I.Utleniony produkt miesza sie w autokla¬ wie z woda tak, aby otrzymana bardzo drobna zawiesina zawierala 4 czesci wa¬ gowe wody na 1 czesc wagowa suchej sub¬ stancji organicznej. Do mieszaniny dodaje sie amoniaku w ilosci potrzebnej do na¬ dania pH wartosci równej 9 i ogrzewa sie w ciagu 6 godzin do temperatury 120—- 130°C.Produkt otrzymany w powyzszy spo¬ sób traktuje sie roztworem siarczanu gli¬ nowego wedlug jednego z przykladów po¬ przednich; uzyskane przytym zespolowe zwiazki zawieraja aluminium w stanie sci¬ sle zwiazanym, PL