W celu wytwarzania welny zuzlowej wzglednie kamiennej stosuje sie od dawna zuzle, kamienie i róznego rodzaju ziemie w stanie stopionym, przy czym na spada¬ jacy swobodnie stopiony material skiero¬ wujecie strumien czynnika wywierajace¬ go cisnienie, np. strumien pary, który roz¬ dziela material wyjsciowy na cienkie wló¬ kna. Jednakze zuzycie czynnika potrzeb¬ nego do rozdzielenia stopionego materia¬ lu na wlókna stanowi silne obciazenie pod wzgledem kosztów eksploatacyjnych przy stosowaniu znanych sposobów wytwarza¬ nia welny zuzlowej wzglednie kamiennej.Przy zastosowaniu bowiem zwyklej dyszy z poziomo polozonym otworem wy¬ lotowym o przekroju prostokatnym, czesci strumienia zuzli ulegaja rozrzuceniu na boki urzadzenia do rozdmuchiwania, wskutek nieuniknionego tworzenia sie stozka rozpryskuj czesci te nie podlegaja przeto dzialaniu czynnika wywierajacego cisnienie i stanowia pózniej niepozadana domieszke. Aby tego uniknac stosowano juz od dawna dysze w ksztalcie sierpa wzglednie w ksztalcie odcinka pierscienia, dzieki którym strumien zuzli wplywa w uksztaltowany w postaci niecki stru¬ mien czynnika wywierajacego cisnienie.Wskutek tego czynnik rozdzielajacychwyta czesciowo takze i rozpryskujace sie na boki czesci stopionego materialu; jednakze i tutaj straty zuzycia czynnika wywierajacego cisnienie, uchodzacego na boki,* sa duze.Wynalazek niniejszy ma na celu obni¬ zenie strat tego zuzycia czynnika potrzeb¬ nego do rozdzielenia stopionego materia¬ lu na wlókna.Wedlug wynalazku, w przypadku po¬ dzialu strumienia czynnika wywierajacego cisnienie na dwa lub wiecej strumieni cze¬ sciowych, poszczególne strumienie tego czynnika, przeznaczone do chwytania od¬ rzucanego na boki stopionego materialu, posiadaja przekrój mniejszy od przekroju strumienia zasadniczego, oddzialywujace¬ go bezposrednio na podzial tego materia¬ lu. W tym celu mozna podzielic znany w zasadzie strumien czynnika wywieraja¬ cego cisnienie o przekroju w ksztalcie sierpa np. na trzy strumienie czesciowe, z których strumien srodkowy, uderzajacy bezposrednio o strumien stopionego mate¬ rialu, wyplywajacy z pieca, posiada odpo¬ wiednio do wiekszego obciazenia wiekszy przekrój, anizeli strumienie boczne. Po¬ szczególne dysze mozna przy tym regulo¬ wac i nastawiac badz oddzielnie, badz tez wspólnie.D&lsze ulepszenie dysz tego rodzaju mozna osiagnac przy jednoczesnym znacz¬ nym uproszczeniu warsztatowego ich wy¬ konania dzieki temu, ze regulowanie wy¬ plywu potrzebnej ilosci czynnika rozdzie¬ lajacego, odpowiadajacej poszczególnym dyszom czesciowym, osiaga sie — przy ewentualnym jednoczesnym podzieleniu calej dyszy na wiecej niz trzy, np. na piec dysz czesciowych — w drodze odpowied¬ niego, wyznaczonego rachunkiem, uksztal¬ towania przekroju poszczególnych dysz czesciowych, wskutek czego osobne na¬ rzady regulacyjne dla kazdej dyszy cze¬ sciowej staja sie zbedne. W tym celu sto¬ suje sie dysze, których otwór wylotowy dla czynnika wywierajacego cisnienie roz¬ szerza sie zarówno w kierunku wylotu, jak i w kierunku wlotu tego czynnika. Ta¬ kie uksztaltowanie dysz stanowi zarazem dalszy wazny srodek zmniejszenia zuzycia czynnika wywierajacego cisnienie przy rozdzielaniu stopionego materialu, ponie¬ waz rozszerzenie przekroju dysz w kie¬ runku wylotu powoduje znaczny wzrost szybkosci strumienia czynnika wywiera¬ jacego cisnienie, wskutek czego strumien ten posiada bez porównania wieksza ener¬ gie. Przy niezmiennym przekroju wyloto¬ wym dysz mozna, jak wykazaly doswiad¬ czenia, osiagnac szybkosc strumienia czynnika rozdzielajacego najwieksza, rów¬ na w przyblizeniu szybkosci rozchodzenia sie glosu, to znaczy wynoszaca okolo 333 m/sek. Przy odpowiednim rozszerzeniu przekroju dysz w kierunku wylotu mozna jeszcze podwyzszyc te szybkosc az do okolo 1100 m/sek.Na fig. 1 przedstawiono tytulem przy¬ kladu wykonania w przekroju prostopa¬ dlym do osi taka dysze podzielona na piec czesci, a na fig. 2 — jej przekrój równole¬ gly do osi, przy czym otwory wylotowe dla strumienia czynnika wywierajacego cisnienie sa wykonane w plycie przykry- wowej, nasrubowaneij na przewód dopro¬ wadzajacy ten czynnik. Poniewaz stru¬ mien zuzli spotyka sie bezposrednio ze strumieniem tego czynnika wychodzacego z dyszy srodkowej i poniewaz strumien ten wymaga duzej sily do rozdmuchania strumienia zuzli, przeto dysza 1 posiada najwiekszy przekrój. Otwory wylotowe dysz 2 i 3, umieszczonych po bokach tej dyszy glównej, posiadaja juz znacznie mniejsze rozmiary, odpowiednio do mniej¬ szego zapotrzebowania energii strumieni czynnika wywierajacego cisnienie, ucho¬ dzacych z tych dysz i przeznaczonych do pochwycenia strumienia zuzli z boku; otwory wylotowe 4 i 5 sa jeszcze mniejsze.Fig. 2 uwidocznia rozszerzenie swo- - 2 —Todnego przelotu dla czynnika wywiera¬ jacego cisnienie, poczynajac od miejsca najmniejszego przekroju 6 zarówno w kie¬ runku wylotowym 7, jak i wlotowym 8.Dalsza cecha zmniejszenia ilosci zuzy¬ cia tego czynnika polega na tym, ze stru¬ mieniowi zuzli nadaje sie przekrój o naj¬ mniejszym oporze, a wiec np. wyplywa on z korytka w postaci cienkiej wstegi, któ¬ rej szerokosc jest wystawiona na dziala¬ nie czynnika wywierajacego cisnienie.Jezeli rozdzielanie stopionego mate¬ rialu przeprowadza sie wewnatrz bocz¬ nych scian ograniczajacych, to strumienie czynnika wywierajacego cisnienie, prze¬ znaczone do chwytania odrzucanego na ^oki stopionego materialu, sa w ogólje zbedne, wskutek czego mozna osiagnac jeszcze dalsze zmniejszenie ilosci zuzyteia energii potrzebnej do rozdzielenia stopio¬ nego materialu. W praktyce przy zasto¬ sowaniu takiego sposobu pracy strumien czynnika wywierajacego cisnienie moze lyc wprowadzony do samego korytka z zuzlami, wskutek czego strumien zuzli ulega rozdmuchaniu! wewnatrz oslony bocznej, która stanowia scianki korytka.Regulowanie potrzebnej ilosci pary moz¬ na w tym przypadku uskuteczniac przez wlaczanie jednego tylko narzadu regula¬ cyjnego dla calego urzadzenia. Stozek roz¬ rzutu moze sie wówczas tworzyc w jed¬ nym tylko kierunku, a mianowicie w gó¬ re. Azeby zmniejszyc wystepujace jeszcze niewielkie straty z powodu rozproszonych kropelek zuzli, mozna umiescic jeszcze ta¬ ta sama dysze, jako dysze przykrywowa, na górnej powierzchni ograniczajacej ko¬ rytka z zuzlami.Praktyczna postac wykonania tej cze¬ sci urzadzenia wedlug wynalazku jest uwi¬ doczniona schematycznie na fig. 3. Przed¬ stawione tu urzadzenie do rozdmuchiwa¬ nia umozliwia chwytanie materialu zuzli ze wszystkich stron i rozdzielanie go na cienkie wlókna. Stopiony material ucho¬ dzacy z pieea splywa wzdluz silnie nachy¬ lonego korytka w ksztalcie litery U, po¬ siadajacego plaskie dno 9 i nie posiadaja-r cego zwyklego dotychczas ksztaltu niec¬ ki. Dno konczy sie w punkcie 10, boczne zas sciany ograniczajace 11 sa poprowa¬ dzone jeszcze dalej w tym samym kierun¬ ku. Nieco ponizej konca 10 dna znajduje sie dysza 12 z otworem wylotowym, roz¬ szerzajacym sie stozkowo w strone wlotu i wylotu stopionego materialu. Dysza ta posiada przekrój bardzo wydluzony, tak iz wypelnia caly odstep pomiedzy obiema bocznymi sciankami - korytka. Scianki boczne dzialaja jako boczna oslona, zapo¬ biegajaca rozpryskiwaniu sie czastek stru¬ mienia zuzli. Azeby zapobiec rozpylaniu sie zuzli w góre, powyzej glównego stru¬ mienia, wewnatrz korytka z plynacymi zuzlami, umieszczona jest dysza przykry¬ wowa 19 o mniejszej wydajnosci, której otwór wylotowy rozszerza, sie równiez stozkowo w strone wylotu jak i wlotu czynnika rozdzielajacego. Poza tym po¬ miedzy bocznymi sciankami korytka, w dostatecznej odleglosci powyzej urzadze¬ nia rozdmuchujacego, umieszczona jest blacha prowadnicza 14, zapobiegajaca roz¬ praszaniu sie czasteczek zuzli w góre i po¬ wodujaca we wspóldzialaniu z dysza przy¬ krywowa zasysanie otaczajacego powie¬ trza na ksztalt inzektora; przy czym to powietrze z kolei zweza stozek rozprosze¬ nia i dziala oprócz tego jako dodatkowy czynnik wywierajacy cisnienie przy roz¬ dmuchiwaniu, wskutek czego osiaga sie w ten sposób dalsza oszczednosc zuzycia energii wlasciwego czynnika wywieraja¬ cego cisnienie. Poza tym rozdmuchiwanie zuzli wewnatrz korytka daje jeszcze te korzysc, ze zuzle zostaja rozdzielone, za¬ nim ulegna znaczniejszemu ochlodzeniu, dzieki czemu, znajdujac sie w stanie cie¬ klym, stawiaja mniejszy opór przy roz¬ dzielaniu przez czynnik wywierajacy cis¬ nienie. 3 — PL