KI. 4&<\ 0- *f3/* Wynalazek niniejszy dotyczy tloka z lekkiego metalu do silników spalinowych, posiadajacego dwie pracujace powierzchnie plaszczowe, polaczone z glowica tloka za pomoca zeber, które rozpoczynaja sie przy dolnej pierscieniowej czesci i ciagna sie ku górze, a których rozszerzanie sie pod dzia¬ laniem ciepla w kierunku promieniowym jest utrudnione przy pomocy wkladek wla¬ nych i umieszczonych pomiedzy pracujacy¬ mi powierzchniami plaszczowymi, wykona¬ nymi z 'materialu odznaczajacego sie w po¬ równaniu z metalem lekkim nieznacznym wspólczynnikiem rozszerzalnosci cieplnej.W tlokach tego rodzaju, znanych do¬ tychczas, stosowane bywaja wtopione wkladki, posiadajace ksztalt plytek, umiesz¬ czone zasadniczo prostopadle do osi sworz¬ nia, a polaczone z piastami sworznia lub tez z ich zebrami. Tego rodzaju plytki po¬ wiekszaja ciezar tloka i poza tym wplywa¬ ja na zmniejszanie rozszerzania sie tloka pod dzialaniem ciepla skutkiem tego, ze rozszerzanie sie pod wplywem ciepla, wy¬ stepujace szczególnie silnie w poblizu piast ze wzgledu na sztywnosc plytek, dziala równiez i na ich koncach umocowanych w powierzchniach pracujacych tloka. Poza tym plaszcz takiego tloka jest zbyt sztyw¬ ny, uniemozliwiajacy w szczególnosci w przypadku ciezkich warunków pracy silni¬ ka, elastyczne dostosowanie sie tloka do cylindra.Proponowano tez wlewac dwumetalowe wkladki z drutu w taki sposób, aby wraz z zeberkami wsporczymi, znajdujacymi siepomiedzy oddzielonymi od siebie czesciami powierzchni pracujacych i piastami, tworzy¬ ly one narzady, wygnajace sie tak pod wplywem podwyzszenia sie temperatury, powstajacego w czasie pracy silnika, ze cze¬ sci powierzchni pracujacych zblizaja sie do siebie do tego stopnia, ze przerwa pomie¬ dzy niani zanika, a sredlnica powierzchni plaszczowej zmniejsza sie odpowiednio.Odwrotnie zas, aby niezawodnie umozliwic ponowne utworzenie sie przerwy w tloku przy ostygnieciu tego ostatniego i tym spo¬ sobem zapobiec stykaniu sie powierzchni pracujacych, konieczne jest zastosowanie drutu o takiej mocy, która równiez i w te¬ go rodzaju budowie nie daje osiagnac ela¬ stycznosci, koniecznej do unikniecia wspom¬ nianych powyzej wad. Jezeli zas, jak to bywa w znanych dotychczas wykonaniach, zastosowac tylko jedna pare wkladek, umieszczonych w plaszczyznie poprzecznej do osi sworznia, zachodzi wówczas równiez obawa znieksztalcenia sie plaszcza tloka.Tlok, wykonany zgodnie z niniejszym wynalazkiem, posiada moznosc dostosowy¬ wania sie pod Wzgledem rozszerzania sie do warunków pracy silnika i jest przy tym zaopatrzony w podatne plaslzcze pracujace, a mianowicie w taki sposób, ze wkladki w ksztalcie litery U lub ramki sa wykonane z drutu, np. stalowego, i ze odleglosc po¬ miedzy ramionami wkladki, wlanymi ^rów- nolegle lub tez prawie równolegle do osi tloka, i plaszczyzna symetrii tloka, prosto^ padla do osi sworznia, jest mniejsza, ani¬ zeli odleglosc pomiedzy czesciami srodko¬ wych odcinków wkladek, stykajacych sie z piastami wzglednie z podpórkami piast lub tez z zeberkami. Nieskrepowane cze¬ sci-wkladek miedzy miejscami umocowa¬ nia znajduja niu nie prostopadlym, lecz ukonsym do osi sworznia tloka.Poniewaz wkladki z drutu nie sa nara¬ zone na sciskanie i wyginanie, rozszerzanie sie plaszczowych powierzchni pracujacych w kierunku stycznym nie zwieksza sie, a dzialanie wkladek pod wizgiedem zmniej¬ szenia rozszerzania sie nie zostaje tez osla¬ bione. Korzystne dzialanie ukosnego umie¬ szczenia wkladek polega na tym, ze w ta¬ kim przypadku przy rozgrzewaniu sie od- bywajaee sie równolegle do osi sworznia przesuwanie sie miejsc umocowania jest mniejsze, anizeli ruchy czesci wkladek, które stykaja sie z piastami. Z tego powo¬ du na miejsca umocowania w powierzch¬ niach pracujacych dziala dodatkowa sila naciagu, skutkiem czego ich rozciaganie sie w kierunku promieniowym zostaje w dosta¬ tecznym stopniu zahamowane nawet wów¬ czas, gdy wkladki zostana wykonane ze zwyklego stalowego drutu bez dodania srodków specjalnych, zmniejszajacych moz¬ nosc rozsizerzania sie.Jako szczególnie dobre okazalo sie ukla¬ danie majacych polozenie poprzeczne czesci wkladek przy zewnetrznej sciance podpórek piast wzglednie zeberek, a co za tym idzie przy odlewaniu przy sciance formy, tak ze jest zbedne stosowanie specjalnych rdzeni, skladajacych sie z wielu czesci.W przypadku zastosowania wkladki, posiadajacej ksztalt litery U, jej srodkowa czesc zostaje umieszczona najlepiej ponad piastami sworznia, czyli w tym miejscu plaszcza tloka, które podlega w czasie ru¬ chu silnika temperaturze najwyzszej. W ten sposób osiagnieta zostaje zaleta polegajaca na tym, ze dzialanie zmniejszajace rozcia¬ ganie, liczac w kierunku otwartego konca tloka, stopniowo zmniejsza sie, co odpo- wiedinio do stopniowo obnizajacej sie rów¬ niez ku dolowi temperatury podczas pracy silnika jest pozadane.Celem zwiekszenia podatnosci tloka, wykonanego zgodnie z niniejszym wynalaz¬ kiem, powierzchnie pracujace mozna za¬ opatrzyc w znany sposób w podluzna szcze¬ line, nie siegajaca otwartego konca tloka.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad wykonania przedmiotu wyna- - 2 -lazku, przy czym fig. 1 przedstawia polo¬ wa tloka w przekroju podluznym, przepros wadzoirym przez obsade sworznia, lig. 2 przedstawia'tlok czesciowo w przekroju, w polozeniu prostopadlym do polozenia tlo¬ ka na fig. 1, fig. 3 przedstawia w górnej po¬ lowie przekrój wzdluz linii A—A, w dol¬ nej zas polowie — przekrój1 wzdluz linii B—B na fig. 1, fig. 4 przedstawia tlok w przekroju wzdluz osi sworznia, zaopatrzo¬ ny we wkladke z drutu, wygieta w ksztal¬ cie ramki, fig. 5 przedstawia taki sam tlok obrócony o 90° wzgledem polozenia na fig. 4, w polowie w przekroju, a w polowie w widoku z boku, fig. 6 przedstawia przekrój tloka wzdluz linii C—C na fig. 4f Glowica 1 tloka jest polaczona z piasta¬ mi 3 sworznia za posrednictwem szyjki 2.Zeberfca 9 sa poprowadzone od piast 3 do pracujacych plaszczowych powierzchni 4 i do posiadajacej ksztalt pierscienia cze¬ sci 5, która przy otwartym koncu tloka sta¬ nowi zakonczenie tych powierzchni. W po¬ siadajace ksztalt zeberek zgrubienia, znaj¬ dujace sie na krawedziach plasizczowych powierzchni pracujacych, sa wlane konco¬ we ramiona 7 palaków 6, wykonanych z ze¬ laznego drutu, które w przykladzie wyko¬ nania, przedstawionym na fig. 1—3, sa umieszczone ponad piastami sworznia w ta¬ ki spoisób, ze przylegaja one do zewnetrz¬ nej scianki szyjki 2.W przykladzie, przedstawionym na fig, 4 i 5, jedno z koncowych ramion 7 jest przedluzone i pod piastami sworznia zagie¬ te w taki sposób, ze w miejscu tym prze¬ biega ona równiez poprzecznie do osi sworz¬ nia. Koniec tego przedluzonego ramienia jest zmocowany wspólosiowo z drugim nie przedluzonym ramieniem, skutkiem czego drut tworzy zamknieta ramke. PL