Wynalazek dotyczy sposobu tworze¬ nia cieplych inspektów i ogrzewania ich przy zalsitosoiwatniilu smieci) jako materialu wytwarzajacego cieplo oraz sposobu wy- twarziania takiego materialu.Wiadomo, ze rosliny hoduje sie w in¬ spektach cieplych w ten sposób, ze mate¬ rial wytwarzajacy cieplo uimiesizcza sie pod gruntem, w którym rosna rosliny. Ja¬ ko taikiii material isluzyl jiuz od dawna zwy¬ kly nawóz konski.Glównym zadaniem materialu wytwar rzajaaego cieplo jest nagrzewanie grzadek sluzacych do hodowli roslin. Cieplo jest wytwarzane przez biologiczny rozklad skladników materialów, zawierajacych weglowodany, wywolany drobnoustroja^ mi, zyjacymi w cieple, a dzieki wydziela¬ niu ciepla w gruncie stwarza sie najko^ rzystinlilejisfce warunki klimatyczne dla zy¬ cia roslin. Przy biologicznym procesie rozkladu tworzy sie dwutlenek wegla i in¬ ne gazowe produkty rozkladu, które z po¬ zywki wydostaja sie do góry przez pory w Warstwie zienii Te gazowe produkty rozkladu wywieraja korzystny wplyw na roziroist roslin Orate czesciowo tworza ga¬ zowy nawóz dla roslin. Oprócz wytwa¬ rzania ciepla w gruncie material ten sta¬ nowi do pewnego stopnia równiez nawóz.Przy wzrastajacym ciagle zapotrzefco^ waniu swiezych jarzyn takze i poza okre¬ sem ich maturalnego hodowania, nawet przez caly (rok w krajiach umiarkowanejstrefy, coraz czesciej stosuje sie hodowle roslin w inspektach cieplych zarówno w inspektach na gnoju jak i w cieplarniach.Przyczynilo sie do tego równiez stwierdze- mile, ze swieze jiarzyny isa o wiele bardziej wartosciowe od jarzyn z puszek (konserw), gdyz jarzyna przy gotowaniu tracil zarów¬ no na smaku, jak i na zawartosci wysoko- wartosciowych substancyj i witamin od¬ zywczych.Jak juz wspomniano, jako nawóz do inspektów stosiowiano dawniej gnój stajen¬ ny (konski). Poniewaz ilosc gnoju stajen¬ nego stale maleje wskutek zastapienia ko¬ ni przez silniki, wiec coraz trudniej jest o potrzebny gnój stajenny zwlaszcza w ogrodnictwie w poblizu duzych miast.Równoczesnie cena takiego nawozu talk wzrosla, ze jego zastosowanie jako nawo¬ zu inspektowego zaczyna sie juz nie opla¬ cac.Nalezalo wiec znalezc inne srodki do koniecznego ogrzewania inspektów cie¬ plych. W tym celu proponowano np. ogrzewac ziemie za pomoca energii elek¬ trycznej lub przez spalanie paliw w pola¬ czeniu z przewodami do cieplej wody, pa¬ ry lub powietrza. Tego rodzaju sposoby ogrzewania wymagaja jednak w ogólnosci wysokich kosztów zalozenia urzadzenia i znacznych kosztów jego utrzymania. Po¬ nadto wyprodukowane w ten sposób ro¬ sliny dawaly plon, zupelnie nie odpowia¬ dajacy roslinom, otrzymanym przy zasto¬ sowaniu gnoju stajennego, przy czym tak¬ ze i jakoisc jarzyn byla gorsza. Przyczyne tego nalezy przypisac temu, ze sztuczne nagrzewanie wysusza grunt, a wiec staje sie konieczne stosunkowo czeste podle- watiie, co jest zwiazane z ochladzaniem sie gruntu, wypromieniowywaniem ciepla i wymywaniem soli nawozu, oraz temu, ze dawniej stosowany gnój stajenny wydzie¬ lal przy fermentacji w cieple dwutlenek wegla i1 podobne gazy, co mialo; duze zna¬ czenie dla roslin, a czego nie ma przy sztucznym ogrzewaniu. Wadzie tej moz¬ na wprawdzie zapobiec przez ustawienie urzadzen wydzielajacych dwutlenek we¬ gla, ale urzadzenia te miedzy innymi jesz¬ cze bardziej zwiekszaja koszty zalozenia urzadzenia. .Wskutek powyzszych wad natury eko¬ nomicznej i technicznej próbowano zna¬ lezc ilnne substancje wydzielajace cieplo, które by mogly zastapic gnój stajenny.Substancje te znaleziono w swiezych od¬ padkach domowych i miejskich (smie¬ ciach), które stosuje sie w takim stanie, w jakim znajdowaly sie one przy wyrzu¬ caniu do smietników. Pomimo ze stoso¬ wanie tych odpadków pociaga za soba pewne trudnosci i nieprzyjemnosci, to je¬ dnak uzycie nieprzerobionych odpadków domowych i miejskich rozpowszechnilo sie w pewnym stopniu.Gdy ogrodnik dostaje jednak te od¬ padki i to w takim stanie, to ma przed so¬ ba trudna i nieprzyjemna robote. Juz przy nagromadzeniu i przejsciowym przecho¬ wywaniu tych odpadków w ogrodzie wiatr moze powodowac rozpraszanie po¬ piolu i kawalków papieru. To samo za¬ chodzi przy koniecznym przekladaniu na¬ gromadzonego stosu odpadków i wresz¬ cie przy wprowadzaniu ich do inspektów.Takze i sasiedzi musza znosic skutki roz¬ wiewania czesci nieprzerobionych odpad¬ ków oraz zapachy, powstajace wskutek rozkladu odpadków w nagromaidzonych stosach. Wreszcie nieprzerobione odpad¬ ki przyciagaja takze czesto szczury i ro¬ bactwo.Nawet jesli nie uwzgledniac tych wad pod wzgledem higienicznym, to nieprzero¬ bione odpadki znajduja sie w stanie tak niejednolitym, ze tylko w bardzo nie¬ znacznym stopniu nadaja sie one .do za¬ stosowania jako nawóz do inspektów.Niejedtaolity sklad tych materialów powo¬ duje takze i nierównomiernosc oraz nie¬ równy rozdzial drobnoustrojowej fermen- — 2 —tacji w cieple. W pewnych miejscach be¬ dzie nadmiar substancyj zdolnych do fer¬ mentacji, a w innych substancyj tych be¬ dzie za malo lub nie bedzie wcale. Wsku¬ tek niejednakowo w róznych miejscach nastepujacej fermentacji cieplnej powsta¬ je takze nierównomierny roizdzial ciepla w inspekcie. Wreszcie wytwarzanie ga¬ zowych produktów rozkladu, zwlaszcza dwutlenku wegla, w niektórych miejscach bedzie silniejsze niz w innych.Jak wiadomo, wspomniana fermentacja cieplna wymaga równiez pewnej ilosci wilgoci. Przy nieprzerobionych odpad¬ kach^ domowych oraz miejskich równiez i wilgoc jest rozdzielona bardzo nierów¬ nomiernie. Wskutek tego w niektórych miejscach grzadki bedzie sie znajdowala dostateczna ilosc substancyj do wywola¬ nia fermentacji cieplnej, ale niedostatecz¬ na ilosc wilgoci, a w innych miejscach sto¬ sunek ten bedzie odwrotny.Przy stlaczaniu substancyj tak nieje¬ dnolitych jak odpadki domowe i miejskie, które to stlaczanie jest konieczne dla otrzymania dobrej fermentacji, z natury rzeczy otrzymuje sie takze nierówna ge¬ stosc materialu. Tworza sile niedopusz¬ czalne koniórki powietrzne oraz mozliwo¬ sci bardzo duzych strat ciepla przez wy- promieniowanie, a takze i zmienne steze- nial tlenu.Wreszcie ponowne usuwanie nieprze¬ robionych w grzadkach odpadków jest nie¬ przyjemne oraz kosztowne po pierwsze wskutek wiekszych ilosci nieprzerobio¬ nych skladników organicznych, jak resztki jarzyn i miesa, a po drugie zwlaszcza wskutek istnienia w gnoju skladników nie¬ organicznych, zwlaszcza czesci metalo¬ wych.Wynalazek niiniejisizy opiera sie wpraw¬ dzie równiez na stosowaniu odjpadków do¬ mowych i miejskich jako nawozu do iin- spektów cieplych, lecz usuwa wady, zwia¬ zane z zastosowaniem tych materialów w stanie swfiezym lub nieprzerobionym.Osiaga sie to dzieki temu, ze jako mate¬ rial, wytWairizajacy cieplo, stosuje sie smiecie, które przy pomoicy rozdrabnia¬ nia maszynowego i przetz jednoczesne lub nastepujace pto tym wymieszanie zostaly przeprowadzone w zasadiniicizo jednolita, ziarnista i spulchniona mase. Kazda prób¬ ka, pobrania z tej masy, np. kilka litrów, odjpowiiada zajsiadiUiczo sredniej próbce tej masy zarówno pod wzgledem stosunkowej zaWairtosci róznych rozdrobnionych sklad¬ ników, jak i pod wzgledem stopnia wilgot¬ nosci.Stosowania smieci, przeksztalconych przez rozdrobnienie malszynowe i prze- miesziajnie na dosc jednolita, pulchna i ziarnista mase, podobna do ziemi, jako wytwarzajacego' cieplo materialu, stoso¬ wanego do inspektów cieplych, posiada caly szereg znacznych zalet. Mase te mozna bezposrednio stosowac bez usypy¬ wania w kupy w celu zapoczatkowania fermentacji, dzieki czemu ziaoszczedza sie na pracy i na pomieszczeniu. Zbyteczne jest dodawanie wody, jiaik to mlialo zwykle miejsce pnzy stosowaniu surowych smieci! gdyz masiai zawiera wystarczajaco duzo wdigoici, równomiernie doprowadzanej.Masa, wprowadzona do gruntu, fermentu¬ je w stanic zimnym, a wiec nawet podczas mrozów mozliwe jest uzyskanie w ciagu krótkiego czasu dobrej fermentacji ciepl¬ nej. Ponadto fermenta!cj,a zaczyna sie wczesniej niz przy stasowaniu surowych smieci, a nawet niz przy stosowaniu na¬ wozu konskiego, a we wszystkich miej¬ scach grzadki wywiazuje sie cieplo zupel¬ nie równomiernie. Dzieki jednolitosci ma¬ sy wszedzie w niej ma miejsce oprócz te¬ go równomierny rozklad, a wi^c wywia¬ zywana jest mozliwiie najwieksza ilosc cie¬ pla (ilosc kaloryj). Wywiazywanie sie dwutlenku wegla jest równomiernie, tak iz wszystkie rosliny w grzadce otrzymuja mniej wiecej te sama ilosc tego nawozu — 3 —gazowego. Masa jest wreszcie higienicz¬ na oraz daje sie latwo przerabiac w prze¬ ciwienstwie do nawozu kanskiego, a zrwlaiszcza do surowych smieci, z których stosowaniem sa zwiazane duze wady pod wzgledem zdrowotnym, np. rozlatywanie sie popiolu i papierów, wydzielanie sie przykrych zapachów, wabienie szczurów i robactwa. Wynalazek umozliwia wiec ekonomiczne i niezawodne wykorzysty¬ wanie smieci, których usuwanie i wyko¬ rzystywanie stanowi dotychczas, zwlasz¬ cza w duzych miastach, trudne zagadnie¬ nie techniczne i ekonomiczne.Do wytwarzania wspomnianej masy stosuje sie znane urzadzienia do rozdrab¬ niania i mieszania, przy czym jednak na¬ lezy zwrócic uwage na to, aby nastapilo równiez scisle i gruntowne przemieszanie sie smieci, gdyz jest to warunkiem po¬ wstawania stosunikowo jednolitej masy co do rozdzialu skladników, a zwlaszcza równiez i co do zawartosci wilgoci. Je* zeli podczas rozdrabniania nie zachodzi talkie scisle wymieszanie sie, wówczas musi byc ono osobno uskutecznione. Od¬ powiednimi urzadzeniami, P^y pomocy których mozna uskuteczniac jednoczesne rozdrabnianie i mieszanie stosunikowo du¬ zej ilosci smieci, sa np. mlynki kulowe, natomiast odpowiednimi urzadzeniami, które moga przerabiac jednoczesnie tylko stosunkowo male ilosci smieci i wskutek tego wymagaja z reguly nastepnego mie¬ szania, sa np. deizyntegratory lub mlynki mlotelczkowe. Konieczne, w tym przypad¬ ku nastepujace po tym przemieszanie mozna Uskuteczniac w kazdym urzadze - nilu miesizialnym, którego wnetrze moglo¬ by pomiescic stosunkowo duza ilosc roz¬ drobnionych smieci. Stopien rozdrobnie¬ nia smieci1 ma duze znaczenie dla sposobu wedlug wynalaizku. Tak np. smiecie nie powinny byc rozdrobnione az do stalnu, przypominajacego proszek, gdyz wówczas w masie nie bedfeie wystarczajacej ilosci powietrza. Praktycznie wystarcza, aby litr rozdrobnionej i ujednoliconej masy wazyl najlepiej od okolo- 0,6 do okolo 0,8 kg. W tym stanie maisa jest tak pulch¬ na, iz zawiera w stoisunlkbwo równomier¬ nym rozdzieleniu ilosc powietrza, niezbed¬ na do wzrostu drobnoustrojów, zyjacych w cieple.Nieuzyteczne skladniki smieci, które nie daja sie zemlec zupelnie lub z trudem, zostaja oddzielane w zaleznosci od zasto¬ sowanego urzadzenia rozdrabniajacego przed, podczas lub po rozdrobnieniu i praemiieszaniii.Hodowle roslin w inspektach cieplych stosuje sie glównie w zimie i na wiosne.Zwlaszcza pod koniec roku dostarczanie potrzebnych ilosci swiezych niesfermieri- towanych odpadków domowych i miej¬ skich sprawia pewne trudnosci. Wsku¬ tek tego z 'odjpadków zebranych w lecie nalezy odlozyc czesc do dalszego uzytku.Nie jest to jednak mozliwe bezposrednio, gdyz zarówno nie przerobione, jak. i uje- dinoroidinione odpadki nie daja sie prze¬ chowywac bez rozkladu.Jesli jednak odpadki domowe i miej¬ skie podczas lub po przeróbce zostaja wy¬ suszone, to otrzymuje sie substancje daja¬ ca sie przechowywac, gdyz przy suszeniu usunieta zostaje wilgoc, potrzebna do wtzirostu drobnoustrojów zyjacych w cie¬ ple. Suszenie nalezy najlepiej przepro¬ wadzac mozliwie szybko dla zapobiezenia fermentacji cieplnej podczas samego prze¬ biegu suszenia. Taka wysuszona substan¬ cja przy przechowywaniu w zbiornikach^ workach itd. zachowuje swa zdolnosc wy- twarziania ciepla. Jesli nastepnie substan¬ cje ma sie uzyc, to doprowadza sie po¬ trzebna ilosc wilgoci w postaci wody swiezej lub odpadkowej, gnojówki, sziatmu kloiacznego itd.Zwykle odpadki miejiskie zawieraja substancje, bogate w weglowodany, które rozkladajac sie wydzielaja cieplo. Jezeli — 4 —jednak odjpaldiki nile zawieralyby w dosta¬ tecznej ilosci takich substancji, wówczas mozna dodac do tych odpadków innych odpadków, zawierajacych weglowodiany, jak odjpadki papierowe, sloma, opilki PL