PL31537B1 - Sposób otrzymywania czarno-bialych obrazów fotograficznych, niezawierajacych srebra, np, na blonach do zapisu dzwieku, oraz material fotograficzny do wykonywania tego sposobu - Google Patents

Description

Wiadomo, ze barwne obrazy fotogra¬ ficzne, niezawierajace srebra, otrzymuje sie przez przeprowadzanie w odpowiedni spo¬ sób obrazów srebrowych w obrazy barw¬ nikowe. Proponowano zwlaszcza, aby w emulsjach chlorowcosrebrowycb, które za¬ wieraja skladniki barwników, wytwarzac obraz barwnikowy przez wywolywanie chromogeniczne, albo przez azo-sprzega- nie. Przy otrzymywaniu obrazów przez wywolywanie chromogeniczne skladnik barwnika byl dodawany równiez do wy¬ wolywacza. Jezeli obraz srebrowy nie zo¬ stal juz uprzednio usuniety przy wytwa¬ rzaniu obrazu barwnikowego, jak to za¬ chodzi np, w tak zwanym sposobie lugo¬ wania, wówczas usuwa sie go dodatkowo pózniej za pomoca znanych rozpuszczalni¬ ków srebra.Stwierdzono, ze mozna otrzymywac czarno-biale obrazy niezawierajace sre¬ bra, jezeli do emulsji chlorowcosrebrowej albo do wywolywacza dodaje sie produk¬ tów tworzacych barwniki i dajacych sie przeprowadzac w czarne barwniki. Rodzaj traktowania emulsji chlorowcosrebrowych w celu wytworzenia czarnego obrazu barwnikowego dobiera sie w zaleznosci od rodzaju uzytych produktów tworzacych barwniki.W przypadku stosowania skladników barwników do wywolywania chromoge-nicznego przeprowadza sie je za pomoca odpowiednich wywolywaczy bezposrednio w obrazy barwnikowe. Skladnik barwni¬ ka moze przy tym znajdowac sie w emulsji lub w wywolywaczu.Jako skladniki barwników szczególnie korzystnymi sa wedlug wynalazku niniej¬ szego te, w których grupa sprzegajaca jest polaczona z reszta wielordzeniowa, np. 1, 2-oksynaftoyloaminokarbazol albo kwas aminofenylooksynaftotiazolosulfonowy o wzorze nastepujacym: OH HOsS- \/\/\N I II 5—C—< NHi Nastepnie mozna równiez otrzymywac skladniki, nadajace sie do niniejszego celu, przez skondensowanie wielu skladników barwników, które, stosowane oddzielnie, daja przy barwnym wywolywaniu rozmai¬ te barwy. Na przyklad mozna kondenso- wac skladniki, które tworza niebieskie, zielone, czerwone barwniki, albo tez skladniki, które przy barwnym wywoly¬ waniu daja barwy uzupelniajace, np. ble¬ kit i zólcien. Czasteczki tych skladników barwników moga byc polaczone w znany sposób, np. za pomoca wiazania, uzyska¬ nego poprzez grupy karboksylowe, amino¬ we, wodorotlenowe lub sulfonowe, przy czym otrzymuje sie amidy kwasów lub estry.W celu zwiekszenia zawartosci czerni w otrzymanym barwniku mozna nastepnie do czasteczki wzmiankowanych skladni¬ ków barwników wprowadzac odpowiednie podstawniki, np. grupy nitrowe lub chlo¬ rowcowe; odpowiednim skladnikiem barw¬ nika jest np. p-nitrobenzoyloaceto-5-oksy- naftyloaimid o wzorze nastepujacym: OH I NH—CO—CH2-CO-< -NO2 Te skladniki barwników mozna wywoly¬ wac za pomoca zwyklych wywolywaczy barwnych, np. p-dwuetyloamino aniliny.Absorpcje otrzymanych barwników mozna nastepnie jeszcze bardziej powiekszyc przez zastosowanie wyzej wymienionych podstawników, np. grup nitrowych i chlo¬ rowców.Przy dodawaniu skladników barwni¬ ków do emulsji chlorowcosrebrowych ce¬ lowe jest stosowanie takich skladników, jakie w razie wprowadzenia okreslonych reszt czasteczek staja sie w znany sposób odpornymi na dyfuzje wzgledem srodka wiazacego. Takie grupy sa opisane w pa¬ tentach polskich nr 28 202, nr 29 854, nr 29 424, nr 29 857. Nastepnie skladniki barwników mozna uczynic odpornymi na dyfuzje, jezeli sie do nich wprowadza lan¬ cuchy weglowe o wiecej niz pieciu ato¬ mach wegla lub reszty wielopeptydowe (wedlug patentów wloskich nr nr 344 648 i 344 649) albo reszty weglowodanowe (wedlug patentu polskiego nr 29 858).Skladniki barwników odporne na dyfuzje otrzymuje sie równiez przez wprowadza¬ nie skladników lub produktów przemiany zywic naturalnych. Skladniki lub produk¬ ty przemiany zywic naturalnych, wchodza¬ ce w danym przypadku w gre jako pod¬ stawniki, musza zawierac zdolna do reak¬ cji grupe, np, grupe karboksylowa lub wo¬ dorotlenowa, za pomoca której moga one byc zwiazane chemicznie z produktem tworzacym barwnik. Tego rodzaju produk- — 2 —tami zywicowymi sa np. kwas a-pimaro- abietynowy, kwas /y-pimaroabietynowy, kwas pinoabietynowy, kwas abietynowy, kwas dwuhydropinoabietynowy, kwas sia- rezynolowy, kwas sumarezynolowy, a-amy- ryna, /?-amyryna, jak równiez rozmaite re- zinole, nastepnie zas substancje gorzkie, jak np. humulon chmielu.Laczenie tych produktów zywicowych z produktem tworzacym barwnik usku¬ tecznia sie w znany sposób badz przez wy¬ twarzanie wiazania estrowego wzglednie amido-kwasowego pomiedzy grupami oksy wzglednie aminowymi produktu two¬ rzacego barwnik i grupami kwasowymi kwasu zywicowego, badz tez przez wy¬ twarzanie wiazania o charakterze etero¬ wym, np. pomiedzy grupami wodorotleno¬ wymi rezinoli i grupami wodorotlenowymi produktu tworzacego barwnik.Skladniki barwników odporne na dyfu¬ zje mozna równiez otrzymywac przez wprowadzanie w charakterze podstawni¬ ków reszt sterynowych lub reszt produktu przemiany steryn, powstajacego podczas procesu chemicznego lub biologicznego.Tego rodzaju zwiazkami sa np. cholestery- na lub inne steryny, kwas cholesteryno- dwukarbonowy, chlorek cholesterylu, cho- lesteryloamina i odpowiednie zwiazki in¬ nych steryn, nastepnie kwasy zólciowe, np. kwas cholowy, kwas cholanowy, kwas etiobilianowy, kwas litocholowy, kwas de¬ zoksycholowy. Wymienione zwiazki znaj¬ duja sie czesciowo w przyrodzie, po czesci zas otrzymuje sie je przez utleniajace roz¬ szczepianie lub inne chemiczne dzialanie, któremu poddaje sie steryny.Wiazanie tych steryn i produktów ich przemiany ze skladnikami barwników uskutecznia sie zawsze za pomoca zdol¬ nych do reakcji atomów lub grup atomów laczacych sie ze sterynami lub produkta¬ mi ich przemiany. Tego rodzaju grupami sa np. grupy aminowe, karboksylowe, grupy oksy i chlorowce.Nastepnie skladniki barwników od¬ porne na dyfuzje otrzymuje sie wedlug patentu polskiego nr 30 340 przez laczenie grup, wywolujacych zabarwienie, w cza¬ steczke lancuchowa.Jako skladniki barwników, odporne na dyfuzje, nalezy wymienic np. iV-dode- cylo-i,2-oksynaftoyloaminokarbazol, kwas dodecyloaminofenylooksynaftotiazolosulfo- nowy, 4-a-oksynaftoylo-4'-p-nitrobenzoylo- acetylodwuchlorobenzydyd.Jezeli skladnik barwnika nie daje przy chromogenicznym wywolywaniu dosta¬ tecznie ciemnego odcienia zabarwienia, to mozna obraz barwnikowy, otrzymany przez wywolywanie chromogeniczne, przeprowadzic w ciemniejszy barwnik przez dodatkowe traktowanie; np, mozna stosowac skladnik barwnika, dajacy przy wywolaniu chromogenicznym barwnik, za¬ wierajacy jeszcze jedna lub wieksza liczbe wolnych grup aminowych, które po zdwu- azowaniu mozna sprzegac z azoskladnika- mi, albo tez mozna ewentualnie wytwa¬ rzac glebsze odcienie przez dzialanie dwuazozwiazkami ma skladniki, zawiera¬ jace zdolne do sprzegania grupy, jak NH2, OH lub podobne. W przypadku stosowa¬ nia skladników barwników do wywoly¬ wania chromogenicznego obrazy mozna wytwarzac przez wywolywanie zwykle lub odwracalne, np. wedlug sposobu opi¬ sanego w patencie polskim nr 30 031 i pa¬ tencie francuskim nr 823 600. Po wywola¬ niu srebro usuwa sie z warstwy w znany sposób, np. za pomoca oslabiacza Far¬ mera.Mozna stosowac odporne na dyfuzje skladniki barwników wedlug patentu francuskiego nr 787 388. Do tego celu na¬ daja sie równiez czule na swiatlo warstwy wedlug patentu polskiego nr 29 855.Otrzymywanie obrazów czarno-bialych wedlug sposobu niniejszego jest szczegól¬ nie korzystne, poniewaz srebro stosowane do wytwarzania warstw emulsji zostaje — 3 -calkowicie odzyskane w zakladach zaj¬ mujacych sie wywolywaniem. Ma to oczy¬ wiscie wielkie znaczenie gospodarcze ze wzgledu na wartosc srebra.Sposób niniejszy daje sie zastosowac we wszystkich przypadkach, w których dotychczas stosowano czarno-biale obra¬ zy srebrowe, zwlaszcza zas do filmów dzwiekowych. Przez odpowiedni dobór skladników barwników mozna w szerokich granicach zmieniac odcien obrazu. Mozna tez ewentualnie stosowac mieszanine kil¬ ku skladników barwników. Skladniki barwników mozna umieszczac w jednej lub kilku warstwach, które z kolei moga byc umieszczone po jednej lub po obydwóch stronach nosnika warstw. Wedlug sposo¬ bu niniejszego mozna wytwarzac zarówno obrazy do ogladania w swietle przecho¬ dzacym, jak i obrazy do ogladania w swie¬ tle odbitym. Otrzymywane obrazy wyróz¬ niaja sie szczególnie drobnoziarnistoscia i z tego powodu nadaja sie do uzyskiwa¬ nia powiekszen. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób otrzymywania czarno-bia¬ lych obrazów fotograficznych, niezawie- rajacych srebra, np. na blonach do zapisu dzwieku, znamienny tym, ze do emulsji chlorowcosrebrowych dodaje sie skladni¬ ków barwników, dajacych sie przeprowa¬ dzac w czarne barwniki, i nastepnie emul¬ sje te wywoluje sie chromogenicznie. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze warstwy emulsji chlo- rowcosrebrowej wywoluje sie chromoge- nicznie stosujac do tego celu wywolywacz zawierajacy skladnik barwnika. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze skladnik barwnika, dajacy czarny barwnik w warstwach emulsji chlorowcosrebrowej, czyni sie w znany sposób odpornym na dyfuzje. 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1^ znamienna tym, ze barwnik wytwarza sie przez azo-sprzeganie. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, zna¬ mienny tym, ze w warstwach emulsji chlo¬ rowcosrebrowej lub w wywolywaczu sto¬ suje sie mieszanine kilku skladników barwników. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, zna¬ mienny tym, ze odcien barwy w utworzo¬ nym barwniku polepsza sie przez wpro¬ wadzanie don odpowiednich podstawni¬ ków. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze utworzony barwnik, zawierajacy jeszcze wolna grupe aminowa, po uprzed¬ nim zdwuazowaniu sprzega sie z azo- skladnikiem w celu poprawienia odcienia barwy. 8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamien¬ ny tym, ze utworzony barwnik, zawiera¬ jacy jeszcze wolna grupe NHt lub OH, sprzega sie ze zwiazkiem dwuazowym w celu poprawienia odcienia barwy. 9. Material fotograficzny do wykony¬ wania sposobu wedlug zastrz. 1 oraz 3—8, znamienjiy tym, ze posiada umieszczona na nosniku warstw jedna lub wieksza licz¬ be emulsji chlorowcosrebrowych, zawiera¬ jacych jeden lub wieksza liczbe odpor¬ nych na dyfuzje skladników barwników, które daja sie przeprowadzac w czarne barwniki.

1. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warsciiau — Nr. 12005/43. PL