W maszynach do wyrobu cygaretek sto¬ suje sie zwykle pusty lany korpus z wy¬ krzywiona przednia powierzchnia w postaci stolu ze zlobkiem lub wglebieniem dla tyto¬ niu i szeregiem otworów wpoblizu zlobka.Pas ze skóry lub innego odpowiedniego ma- terjalu, rozciagniety nad wygieta powierzch¬ nia i przechodzacy miedzy zestawem rolek, porusza sie wzdluz stolu tam i zpowrotem i jest zaopatrzony takze w otwory, wspól¬ pracujace z otworami stolu.Wierzchni lisc tytoniowy dla owiniecia zwitka tytoniu po ulozeniu na pasie zostaje przytrzymany na nim przez cisnienie powie¬ trza, wywolane próznia w pustym korpusie.Po ulozeniu tytoniu na pasie przed zlob¬ kiem stolu i wtloczeniu go wraz z podluzo- nym pasem do tego zlobka, rolki, po których biegnie pas, poruszaja sie wzdluz stolu, przez co tytoii zostaje podniesiony ze zlob¬ ka i owiniety lisciem wierzchnim, którego jedna krawedz jest pociagnieta klejem.Proponowano juz stosowac w maszynach powyzszego typu drugi korpus pusty od¬ bierajacy, oraz trzeci pusty korpus, przeno¬ szacy; wierzchy i dna tych korpusów sa dziurkowane i zaopatrzone w urzadzenia dla wytwarzania prózni. Korpus transpor¬ tujacy porusza sie przytem miedzy stolem zwitkowym i odbiornikiem. W takich ma¬ szynach wierzchni lisc po ulozeniu na dziur¬ kowanej pokrywie odbiornika przenosi sie zapomoca przenosnika do stolu zwitkowego, przyczem kolejno stosuje sie próznie w od¬ biorniku, przenosniku i pustym korpusie, stanowiacym stól zwitkowy.Wynalazek dotyczy ulepszenia takich maszyn i polega przedewszystkiem naurzadzeniu; pociagajacem automatycznie wierzchni lisc klejem i ucinajacem go, skut¬ kiem czego po ulozeniu liscia na odbiorniku pracownik nie potrzebuje wykonywac zad¬ nych dalszych rekoczynów, a wyrób cyga¬ retki jest zupelnie automatyczny.W tym celu na ramie umieszczono prze¬ nosnik, rolke odcinajaca oraz szczotke do pociagania klejem. Rama z jednej strony jest oparta na ramieniu, wspólpracuj acem z kulakami^ poruszajacemi pas dziurkowa¬ ny, z drugiej strony spoczywa na drukiem odpowiednio poruszanem ramieniu.RatóafVftóldziala z nieruchomym od- Wornikienrf zkJófpatrzonym w nóz z ostrzem slderowainem do góry. Podczas ruchu ramy naprzód w strone odbiornika,, rolka odcina¬ jaca przesuwa sie po ostrzu noza, a prze¬ nosnik przechodzi we wlasciwe polozenie na odbiorniku.Pociaganie wierzchniego liscia klejem powoduje naogól znaczne trudnosci, spowo-. dowane miedzy innemit nieregularnym ksztaltem liscia oraz przepisem, zeby szczotka nie dotykala noza. Z tej przyczy¬ ny dziurkowane wieko odbiornika jest za¬ opatrzone w skosnie do góry wzniesiona czesc, której zewnetrzna krawedz znajduje sie stale w pewnej odleglosci ponad ostrzem noza. Wieko po przeciwnej stronie osadzo¬ ne w zawiasach, jest elastycznie przytrzy¬ mane w normalnem polozeniu na miejscu i skutkiem tego, gdy -szczotka porusza sie w zetknieciu z skosna czescia,, wieko nie poddaje sie, a nóz nie zanieczyszcza sie klejetn, natomiast podczas ruchu rolki tna¬ cej po odbieraczu wieko jest opuszczone i odslania nóz.Obecnosc otworów w lisciu moze spowo¬ dowac przyczepienie sie kleju do zewnetrz¬ nej skosnej czesci wieka odbiornika. Azeby rolka tnaca nie zebrala tego kleju, rama tej rolki jest zaopatrzona w oporek, który, wspóldzialajac z wystepem wieka, dosta¬ tecznie obniza go podczas ruchu rolki po niem.W maszynach dotychczas uzywanych klejem pociagniety brzeg liscia zwijal sie zwykle, i nie zajmowal wlasciwego poloze¬ nia na stole. Celem usuniecia tej niedogod¬ nosci stosuje sie w mysl wynalazku ruchoma czesc o plaskiej powierzchni, która, pod¬ czas przesuwania sie liscia z odbieracza do stolu zwitkowego, styka sie na calej dlugo¬ sci z krawedzia liscia, pociagnieta klejem; powyzszy ochraniacz liscia odsuwa sie od niego z chwila zlozenia na stole zwitkowym i przytrzymania go na miejscu przez nacisk powietrza. Odsuniecie ochraniacza od liscia jest spowodowane przez ramie, przymoco¬ wane do stempla, wtlaczajacego tyton do zlobka w stole zwitkowym. Staly oporek nia odbieraczu sluzy do skierowania ochra¬ niacza zpowrotem do polozenia wyjscio¬ wego.Na rysunkach przedstawiono tylko nie¬ które urzadzenia wedlug wynalazku niniej¬ szego. Fig. 1 wyobraza maszyne w rzucie bocznym i czesciowym przekroju, fig. 2 i 3 — przenosnik i odbiornik w rzucie bocz¬ nym oraz w przekroju poprzecznym; na fig. 4 i 5 podano w rzutach bocznych od¬ mienne wykonanie przenosnika w dwóch po¬ lozeniach niektórych czesci. Fig. 6 wyobra¬ za w rzucie bocznym urzadzenie dla dopro¬ wadzania tytoniu do stolu zwitkowego, fig. 7 i 9 — w rzucie poziomym dwa rózne na¬ pedy dla urzadzenia, podanego na fig. 6, fig. 8 podaje przekrój po linji ///—Ul fig. 6, fig. 10 wreszcie — w rzucie bocznym maszyne do robienia cygaretek, wraz z u- rzadzeniem dla doprowadzania tytoniu.Wedlug fig. 1—3 wygieta powierzchnia korpusu 2, osadzonego na nieruchomej ra¬ mie 1 sluzy jako stól do zwijania1 zwitków cygaretkowych. Wpoblizu wglebienia 3 dla tytoniu stól zwitkowy jest zaopatrzony w otwory 4. Nad stolem rozciagniety pas skórzany 5 przechodzi miedzy rolkami 6 i 7 — 2 —na zakonczeniu ramienia 8, ulozyskowanego na ramie 1 w miejscu 9. Pas z prawej stro¬ ny jest przymocowany w miejscu 10 do kor¬ pusu 2, a z lewej strony za posrednictwem sprezyny 5a do ramy 1. Stempel 11, osa¬ dzony na koncu ramienia 12, wtlacza tyton do wglebienia 3.Nieruchomy odbiornik 13, przenosnik 14 oraz pusty korpus 2 sa przylaczone do prózni.Wierzchni lisc dla owiniecia zwitka cy- garetkowego, ulozony na pokrywie odbior¬ nika 13, zostaje przeniesiony przez przeno¬ snik 14 do dziurkowanej czesci stolu zwit- kowego. Przenosnik 14tl uzbrojony w nasa¬ de 16 dla polaczenia z gietkim przewodem* prózniowym, jest osadzony na ramie 15, za posrednictwem stale nierównoleglych ra¬ mion 17, 18. Rolka cierna 20 wysiegu 19, przymocowanego db ramienia 18 posuwa sie w krzywym zlobku 211 ramy /. Urzadzenie powyzsze pozwala przesuwac przenosnik 14 mai praiwo i lewo dla wspólpracy ze stolem zwitkowym 2 oraz z odbiornikiem 13.Szczotka 22 na rannie 15 styka sie pod¬ czas przesuwania ramy z cylindrem 23, za¬ nurzonym w kleju w naczyniu 23a, i pociaga klejem prawy brzeg liscia wierzchniego, znaijdajacego sie na odbiorniku 13.Rolka. 24 na ramie 15 wspóldziala z no¬ zem opisanym ponizej szczególowo.Rama 15 jest osadzona z lewej strony w miejscu 25 na ramieniu 8, a z prawej stro¬ ny w miejscu 26 na ramieniu 27. Koniec ra^ mienia 8 jest ulozyskowany na drazku 28, którego wolny koniec jest zawieszony na drazku 29, ulozyskowanym w ramie /. Rolka 30 drazka 29 styka sie z tarcza kulakowa 31 pod wplywem sprezyny 29a.Ramie 27 jest polaczone ruchomo z dzwignia kolankowa 32, 33, osadzona w lo¬ zysku 32a ramy 1 i uzbrojona na wolnym koncu w rolke 34, stykajaca sie z tarcza kulakowa 35.Ramie 12 jest przymocowane do ramie¬ nia 37, osadzonego w lozysku 37q ramy 1 i zaopatrzonego w rolke 38, stykajaca sie z powierzchnia obwodowa kulaka 39.Tarcze kulakowe 31, 35, 39 sa umoco¬ wane na wspólnym wale 40.Przenosnik 14 (fig. 2) jest zbudowany w postaci skrzynki z dziurkowanym dnem 41 i otworami 42, 43 dla czopów Tamion 17, 18. Na sworzniu 44 jest osadzony ochra¬ niacz 45, którego dolna krawedz lezy w plaszczyznie dna przenosnika. Ochraniacz 45 jest uzbrojony w wystep 46 oraz obcia¬ zony przez sprezyne 47, przymocowana do czopa 47b, ochraniacza i do stalego czopa 47a przenosnika. Sprezyna przytrzymuje ochraniacz, albo w polozeniu, podanem na rysunku, albo tez w polozetniu, odsumiatem od skrzynki przenosnika w zaleznosci od tego, czy czop 47a znajduje sie po prawej, czy lewej stronie.Odbiornik 13 (fig. 3) jest zbudowany w postaci! skrzynki z dziurkowana pokrywa 48. Nóz przysrubowany do prawego boku skrzynki wspóldziala z rolka 24 (fig. 1).Powierzchnia 50 wydluzenia pokrywy 48 jest podwyzszona, a jej zewnetrzna kra¬ wedz znajduje sie zwykle w pewnej odle¬ glosci pionowo nad ostrzem noza 49. Z przeciwnej strony pokrywa jest osadzona w zawiasach 51. Sprezyna 48a przyciska1 sta¬ le pokrywe 48 do nieruchomego oporka 48b. Jezeli natomiast wystep 52 ramy 15 (fig. 1) naciska na rolke 53, osadzona zboku na wystajacej czesci pokrywy 47, pokrywa ulega obnizeniu po przezwyciezeniu oporu sprezyny 48a.Palec 54 odbiornika wspóldziala z wy¬ stepem 46, który ze swej strony oddzialy- wuje na palec 36 rawiietnia 12.Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób: Wierzchni lisc po ulozeniu na pokrywie 48 odbiornika zostaje z prawej strony ob¬ ciety przez rolke 24, posuwajaca sie poo- strzu noza 49. Szczotka 22 pociaga klejem prawa krawedz liscia, podtrzymywana — 3 —prz^s wygieta powierzchnie 50. Wreszcie przenosnik 14 chwyta lisc i przesuwa go do stolu zwitkowego.Oczywiscie podczas tych opjeracyj w od¬ biorniku 13, przenosniku 14 i pustej skrzyn¬ ce 2 wywoluje sie próznie zapomoca odpo¬ wiedniego urzadzenia.Podczas posuwania sie rolki 24 ponad ostrzem noza 13 pokrywa 48 zniza sie pod dzialaniem oporka 52 i rolki 53, azeby rolka 24 nie mogla zetknac sie z klejem, znajdu¬ jacym sie w danym razie na wygietej po¬ wierzchni 50. Po zwolnieniu rolki 53 przez oporek 52, a przed dojsciem szczotki 22 do powierzchni 50, pokrywa 48 wraca do po¬ lozenia pierwotnego pod wplywem sprezy¬ ny 48a; skutkiem tego szczotka rozciera klej tylko na tej czesci liscia, która znajduje sie na wygietej powierzchni 50.Po posmarowaniu liscia klejem przeno¬ snik 14 przechodzi nad pokrywe 48, wyste¬ py 46 zblizaja sie do palców 54, a ochra¬ niacz 45 ulega przekreceniu w polozenie, podane na fig, 2. Spód ochraniacza styka sie wtedy z klejem pociagnieta czescia li¬ scia, W tym momencie powstaje próznia w przenosniku, a zanika w odbiorniku, aze¬ by przytloczyc lisc do spodu przenosnika.Natychmiast po ustawieniu sie przeno¬ snika wraz z lisciem nad stolem zwitko- wym, stempel 11 posuwa sie wdól i wtlacza tyton, znajdujacy sie na pasie 5 do zlobka 3. Równoczesnie skutkiem oparcia sie pal¬ ca 36 o wystep 46, ochraniacz 45 obraca sie i odsuwa od liscia. Skutkiem zaniku prózni w przenosniku, a ujawnieniu sie jej w skrzynce 2, lisc przyczepia sie do stolu zwitkowego.Wreszcie porusza sie ramie 15 wraz z przymocowanemi czesciami na prawo, dla przygotowania i uchwycenia nastepnego li¬ scia wierzchniego. Cygaretke zwija sie na stole zwitkowym, jal* zwykle.Przenosnik wedlug fig. 4 i 5 jest uzbro- j^py, w. ochraniacz, dzialajacy równocze¬ snie, jako szczotka do smarowania kleju.Poniewaz w tym wypadku nie potrzeba od¬ dzielnie smarowac klejem liscia, znajduja¬ cego sie na zbiorniku, konstrukcja odbiorni¬ ka jest uproszczona. Poza tern mozna prze¬ nosnik na stale przymocowac db ramy 15, nie potrzebujac powiekszac skoku tejze.Poniewaz podczas smarowania klejem o- chraniacz na przenosniku naciska na lisc, zaleca sie zastosowac srodki, zapobiegajace przesunieciu sie liscia z wlasciwego poloze¬ nia wzgledem zlobka 3.Przenosnik 14 jest wedlug fig. 4, 5 za¬ opatrzony z prawej strony w szczotke lub ochraniacz, obracajacy sie na wale 44.Szczotka sklada sie z trzech promieniowo osadzonych gumek 45, wspóldzialajacych z cylindrem 54, zanurzonym w kleju w zbiorniku 55. Szczotka i cylinder porusza¬ ja sie skokami zapomoca odpowiedniego napedu. Na rysunku podano tylko kolo zapadkowe 56 i zapadke 57, osadzona na koncu ramienia 58 dzwigni trójramiennej 58, 59, 60.Zwijajaca czesc 61 przenosnika 14, obracajaca sie na czopie 62, posuwa sie gór¬ na krawedzia podczas przechylania sie przenosnika po cylindrycznej powierzchni 63, tworzac szczelne zamkniecie, Dno 65 komory 64, przeznaczonej dla krajanego tytoniu, jest osadzone na zawia¬ sach.Opisany przenosnik przymocowany do ramy 15 (fig. 1), porusza sie wahadlowo miedzy odbiornikiem i stolem zwitkowym.W polozeniu pionowem nad odbiornikiem w przenosniku powstaje próznia, a w od¬ biorniku pewne cisnienie i skutkiem tego lisc przechodzi z odbiornika na przenosnik.Przenosnik przesuwa sie teraz nad stól zwitkowy, stempel 11 posuwa sie nadól i wtlacza tyton z komory 64 do zlobka 3.Równoczesnie palec 36, uderzajac o ramie 60 dzwigni, powoduje obrót szczotki o 60° w kierunku strzalki. Gumka, która w tym — 4 —momencie znajdowala sie na dnie, azeby zapobiec zwinieciu sie krawedzi liscia 66, oddala sie od liscia, a nastepnie tasma gu¬ mowa styka sie z cylindrem 54, obracaja¬ cym sie w tym czasie takze o pewien nie¬ wielki kat.Przesuwajaca sie czesc 61 przenosnika przycisnela uprzednio lewa krawedz liscia 6(k do prawej sciany zlobka 3. Natych¬ miast po ukonczeniu ruchu czesci 61 w przenosniku powstaje cisnienie, a w skrzyn¬ ce 2 próznia i skutkiem tego lisc przylega silnie do stolu zwitkowego.Po cofnieciu sie stempla czesci 61 i dno 65 wracaja do polozenia pierwotnego pod dzialaniem (nienarysowanych) sprezyn, a przenosnik przesuwa sie na prawo. Opo- rek wpoblizu przenosnika, uderzajac a ra¬ mie 59 trójramiennej dzwigni, powoduje przesuniecie sie szczotki o 60° i skutkiem tego nastepna gumka (która wlasnie zgar¬ nela klej z cylindra) przesuwa sie pionowo nadól, ochraniajac równoczesnie krawedz swiezego liscia na odbiorniku.Szczotka przenosnika moze takze wyko¬ nywac ruchy oscylacyjne lub wahadlowe, wspóldzialajac z cylindrem, umieszczonym na ramie maszyny.Na fig. 6—10 przedstawiono urzadzenie dla samoczynnego doprowadzania tytoniu do stolu zwitkowego.Na ramie maszyny znajduje sie krótka ia&ma transportowa 102 wraz z rolka naci¬ skowa 103, która doprowadza tyton na dro¬ ge, wahadlowo poruszaljacego sie, noza 104.Pociety tyton dostaje sie do leja 105, ai stad do kanalu 106. Stempel 107, 113 sluzy do przepchania tytoniu z kanalu 106 na prawo do kanalu 108, gdzie tyton zostaje pochwy¬ cony przez urzadzenie zasilajace, opisane szczególowo ponizej. Tyton dostaje sie do komory 109, przyczem nóz 110 sluzy do oddzielenia tytoniu w komorze 109 od dna.Komora 109, zawieszona na ramie 108, jest zaopatrzona w dno na zawiasach. Skutkiem tego, w razie przekrecenia o 90°, tyton mozna wtloczyc zapomoca stempla 110 bez¬ posrednio do zlobka 112 stolu zwitkowego lub do komory 64 przenosnika, podanego na fig. 4, 5.Urzadzenie dla zasilania maszyny ty¬ toniem (fig. 6, 7) sklada sie z szeregu, obok siebie ulozonych, pretów 107 w skrzynce 113, które pod naciskiem sprezy¬ ny 114 przesuwaja sie na prawo. W u- chach 15 skrzynki 113 znajduje sie drazek 116, przechodzacy przez podluzna szczeli¬ ne ramienia 117 (fig. 10). Ramie 117 po¬ suwa sie w lewo i w prawo pod wplywem kulaka 119 i rolki 118 oraz sprezyny 120.Koniec posuwu na lewo jest okreslony przez najwieksza srednice tarczy kulakowej 119, a dlugosc posuwu zalezy od ilosci tytoniu w kanale 6 i sily sprezyny 120.Na fig. 9 przedstawiono inna konstruk¬ cje urzadzenia dla posuwania tytoniu. Pre¬ ty 121 §a osadzone ruchomo parami w trój¬ katnych plytach 122), które znów zlaczone sa ruchomo parami w wiekszych plytach 123, zawieszonych na dlugiej plycie zawia¬ sowej 124. Plyta 124 jest przyczepiona ruchomo do podstawy 125 w skrzynce 113.Skrzynka zapomoca gwintu 125 jest przy¬ mocowana do czesci napedowej, wywoluja¬ cej jej ruch w jedna i druga strone.Prety 107 lub 121 cisna równomiernie na tyton i przesuwaja go w równych ilo¬ sciach do przenosnika.Równomiernosc posuwania tytoniu moz¬ na jeszcze spotegowac, jezeli cale urzadze¬ nie popychajace przesuwa sie po kazdym skoku lub po pewnej ilosci skoków, po¬ przecznie w jednym i drugim kierunku o polowe szerokosci jednego preta, przyczem szerokosc koncowych pretów równac sie musi polowie szerokosci jednego z pozo¬ stalych pretów. Calkowita szerokosc ka¬ nalu, przez który przechodzi tyton pod wplywem stempli, musi byc mniejsza o cala szerokosc jednego preta. Srodek kazdego - 5 -preta 107 lub 121 po kazdem przesunieciu whpk oddzialywa przytem na tyton, który przedtem znajdowal sie naprzeciwko wol¬ nej przestrzeni miedzy pretami.Urzadzenie transportowe dla zasilania maszyny tytoniem zapomoca powyzszego napychacza sklada sie z szeregu górnych drazków 127, 131 i dolnych drazków 128, 132. Czynne powierzchnie tych drazków sa zaopatrzone w naprzód pochylone zeby 129 i 130. Czynne powierzchnie drazków 131 i 132 sa waskie.Drazki grupy 131, 132 poruszaja sie na- przemian pionowo ku sobie i od siebie, na¬ tomiast drazki grupy 127, 128 poruszaja sie pionowo ku sobie i od siel)ie oraz oprócz tego poziomo. Gdy drazki 127, 128 poru- sziaija siie do wewnatrz, drazki 131, 132 po¬ suwaja sie odwrotnie. Po uchwyceniu ty¬ toniu przez uzebione drazki 127, 128 tyton spada z drazków 131, 132. Natychmiast drazki! 127, 128 poruszaja sie w prawo wraz z tytoniem, i pod koniec posuwu pozosta¬ wiaja tyton, który chwytaja drazki 131, 132. Teraiz di-azldi 127, 128 cofaja sie w le¬ wo i chwytaja znów tyton, który równo¬ miernie przeniesiony zostaje na prawo i wtloczony w danym razie do komory 109.W praktyce przy uzyciu powyzszego urza¬ dzenia waga tytoniu, dostarczona za kaz¬ dym! posuwem noza 110, jest stale ta sama.Mechanizm, sluzacy do napedki opisa¬ nego urzadzenia, oraz noze nie sa podane na rysunku, poniewaz budowa tych mecha¬ nizmów jest zwykla.Na zyczenie drazki 131, 132 moga byc tez uzebione i poruszac sie w kierunku po¬ dluznym odwrotnie do drazków 127, 128.W tym wypadku jednak tyton lamie sie zbytnio.Zwraca sie uwage na to, ze drazek gru¬ py 127, 128 jest umieszczony pionowo na¬ przeciwko drazka grupy 131, 132, azeby tyton nie rozposcieral sie zbyt szeroko pod¬ czas oddalania sie drazków jednej grupy od drazków drugiej grupy. PL