Wynalazek niniejszy dotyczy wyrobu rur z azbestocementu.Rury tego rodzaju sa wykonywane przez walcowanie surowej masy azbestowo- cementowej w formach, po przepuszczeniu jej przez odpowiednia maszyne, w której z masy tej znaczna ilosc wody zostaje usu¬ nieta przez zasysanie. Tak uksztaltowane rury byly poddawane cisnieniu, a nastep¬ nie utwardzaniu. Sposób ten jest dosc ko¬ sztowny, wymaga instalacji urzadzenia nie¬ zbednego do wytwarzania plyt azbestowo- cementowych, a poza tym nieprzenikliwosc scianek i powierzchni tak wykonanych rur nie jest dostateczna.Wytwarzano równiez rury przez dopro¬ wadzanie plynnej masy azbestowo-cemen¬ towej na zewnetrzna powierzchnie obroto¬ wego walca formujacego, zaopatrzonego w scianki przepuszczajace wode, przy czym wewnatrz walca wywierane bylo dzialanie ssace, wskutek czego nadmiar wody byl usuwany z masy w miare postepowania for¬ mowania rur. Formowanie odbywalo sie za pomoca walca dociskowego, lekko dociska¬ nego do walca formujacego i obracajacego sie z ta sama szybkoscia co i ten walec.Sposób ten jest znacznie prostszy od spo¬ sobu wymienionego wyzej, lecz posiada te niedogodnosc, ze wskutek ssania, wytwa¬ rzanego wewnatrz walca formujacego w ce¬ lu usuniecia wody z surowej masy azbesto¬ wo-cementowej, moga sie czesto utworzyc w tej masie otwory przepuszczajace po-wietrze, które wyrównywa spadek cisnie¬ nia w walcu, przez co odprowadzenie wody z rury bedzie niedostateczne, grubosc jej scianki nierównomierna i jej powierzchnia nie bedzie nieprzepuszczalna.Celem wynalazku niniejszego jest ulep¬ szony sposób ekonomicznego wyrobu rur azbestowo-cementowych, których powierz¬ chnia jest dostatecznie nieprzepuszczalna i równomierna.Sposób wyrobu rur azbestowo-cemento^ wych wedlug wynalazku, wedlug którego masa azbestowo-cementcMa jest nakladana na obrotowy walec formujacy, posiadajacy powierzchnie przepuszczajaca wode, przy czym z wewnatrz walca odprowadzane jest powietrze na skutek dzialania ssacego, po¬ lega na tym, ze masa jest rozprowadzona na walcu formujacym, którego powierzch¬ nia jest pocierana przez walec kalandrowy, posiadajacy szybkosc obwodowa inna od szybkosci obwodowej walca formujacego, wskutek czego podczas formowania rury grubosc jej scianki stopniowo wzrasta.W celu zapewnienia równego i równo¬ miernego rozprowadzenia masy na calej dlugosci rury walec kalandrujacy, na ogól gladki, moze posiadac male zeberka i row- ki pierscieniowe na swej powierzchni. Przy pewneij zwartosci masy zupelnie gladki wa¬ lec móglby popychac przed soba naklada¬ ny material w postaci fali, natomiast walec ze zlobkami naklada równomiernie gruba warstwe masy na walec formujacy.Najlepiej, gdy walec formujacy ma po¬ stac dziurkowanej rury, pokrytej plótnem lub podobna tkanina filtrujaca.Po uformowaniu rury na walcu formu¬ jacym moze byc potrzebne dla pewnych ce¬ lów poddanie jej dalszemu scisnieciu przez zwiekszenie nacisku walca kalandrowego na walec formujacy przed stwardnieniem rury i przed jej zdjeciem z walca formu¬ jacego dla ostatecznego stwardnienia.Przed stwardnieniem rura azbestowo- cementowa moze byc w pewnych przypad¬ kach poddana nasycaniu mydlem, w celu zwiekszenia spoistosci i nieprzenikliwosci jej powierzchni. Taki zabieg powoduje stra¬ cenie mydla wapiennego, które wypelnia drobne pory powierzchniowe, jakie mogly¬ by pozostac po skalandrowaniu i scisnieciu rury.Sposób wedlug wynalazku moze byc przeprowadzony w rozmaity sposób. Jeden z przykladów jego wykonania jest uwi¬ doczniony schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry na pare walców, a fig. 2 — widok boczny.Walec formujacy 1 moze miec postac rury Mannesmana, zawierajacej dziurki.Na jednym koncu walec posiada rozszerze¬ nie 2, odpowiadajace kolnierzowi wykon¬ czonej rury azbestowo-cementowej, przy czym walec na koncach jest zamkniety i osadzony na wale w lozyskach 3 i 4. Z kon¬ ca czopa 5 walu wystaje przewód 6, przez który nastepuje zasysanie powietrza z we¬ wnatrz walca za pomoca pompy próznio¬ wej. W miejscu gdzie przewód ssawczy wchodzi do czopa zastosowane sa dlawice 7 w celu przeciwdzialania przedostawaniu sie powietrza do walca. Walec kalandrowy 9 posiada na ogól gladka powierzchnie i jest zaopatrzony na obwodzie w male rowki o glebokosci np. 1 mm, rozmieszczo¬ ne co 2 mm. Walec ten jest osadzony w lo¬ zyskach 10 i 11, przesuwanych poziomo, w celu umozliwienia dosuwania tegoz walca do wallca formujacego lub odsuwania od niego. Walec formujacy i walec kalandro¬ wy sa napedzane za pomoca walów 8 i 12, przy czym urzadzenie napedowe jest tego rodzaju, ze szybkosci obwodowe walców sa rózne.Jak uwidoczniono na fig. 2 lej zasila¬ jacy 13 jest osadzony na kolach 14 i 15, które tocza sie po szynach 16 i 17 ponad walcami. Lej ten posiada nastawny otwór wyladowczy 18, przez który masa azbesto- wo-cementowa jest doprowadzana na po¬ wierzchnie walca formujacego. Wskutek — 2 —stalego ruchu posuwisto-zwrotnego urza¬ dzenia zasilajacego wzdluz osi walców ma¬ sa jest równomiernie nakladana na cala dlugosc walców formujacych.Wykonywanie rur za pomoca tego urza¬ dzenia odbywa sie w sposób nastepujacy: Walec kalandrujacy 9 zostaje dosunie- ty do walca formujacego az do lekkiego zetkniecia sie z tym walcem, przy czym walce obracaja sie w kierunkach przeciw¬ nych (np. jeden w kierunku wskazówek ze¬ gara, a drugi w kierunku przeciwnym) z róznymi szybkosciami obwodowymi, Wówczas masa jest doprowadzana z leja w podany wyzej sposób, przy czym z we¬ wnatrz b^bna formujacego jest wysysane powietrze. W ten sposób na walec formu¬ jacy zostaje nalozona cienka warstwa ma¬ sy azbestowo-cementowej i nastepnie wy¬ gladzona za pomoca walca kalandrujacego, przy czym zbyteczna ilosc wody zawarta w masie zostaje wessana przez tkanine filtru¬ jaca na walcu formujacym i dziurki w tym wcdlcu do jego wnetrza i odprowadzona przez przewód 6 na zewnatrz. W miare zwiekszania sie grubosci rury azbestowo- cementowej walec kalandrowy jest stop¬ niowo odsuwany od walca formujacego, do¬ póki nie zostanie nalozona odpowiednia ilosc materialu, po czym doprowadzanie masy zostaje wstrzymane. Nastepnie wa¬ lec kalandrowy zostaje lekko docisniety do walca formujacego, dopóki grubosc scianki nie zmniejszy sie w przyblizeniu o 10%.W ten sposób formowanie rury azbestowo- cementowej zostaje zakonczone. Nastepnie powierzchnia rury moze byc nasycona roz¬ tworem mydla, jak powiedziano wyzej, i wreszcie poddana dalszemu sciskaniu przed zdjeciem z walca formujacego w ce¬ lu utwardzenia. PL