Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do tylnego oswietlenia pojazdów, zwlaszcza pojazdów mechanicznych, i pole¬ ga na tym, ze urzadzenie to posiada rucho¬ ma przyslone, która w jednym polozeniu pozwala na wychodzenie swiatla bez prze¬ szkód, a w drugim polozeniu przyslania swiatlo. Za pomoca tej przyslony mozna w prosty sposób zakrywac tylne swiatla pojazdów tak, by staly sie niewidoczne dla samolotów. By mimo zaciemnienia umozli¬ wic nastepnemu pojazdowi, poruszajacemu sie np. w kolumnie pojazdów, ocene od¬ leglosci od pojazdu, znajdujacego sie przed nim, w celu unikniecia zderzenia, urzadze¬ nie do oswietlenia tylnego posiada przynaj¬ mniej dwie powierzchnie swietlne, umiesz¬ czone w takiej odleglosci od siebie, ze z pewnej odleglosci, np. z odleglosci 60 m, te dwie powierzchnie wygladaja jak jedna tylko powierzchnia swietlna.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok urzadzenia do tylnego oswietlenia, fig. 2 — jego widok perspektywiczny, fig. 3 — widok perspek¬ tywiczny urzadzenia do tylnego oswietlenia z przyrzadem do oceny odleglosci, fig. 4 — przekrój przyrzadu do oceny odleglosci w urzadzeniu wedlug fig. 3, fig. 5 i 6 — przekrój dwóch postaci wykonania przy¬ rzadu do oswietlenia tylnego, fig. 7 — widok przyslony przyrzadu do oswietlenia tylne¬ go wedlug fig. 6, fig. 8 — widok z doluprzyrzadu da tylnego oswietlenia wedlug fig. 6, fig. 9 — widok innej postaci wyko¬ nania przyrzadu do tylnego oswietlenia, fig. 10 — przekrój wzdluz osi przyrzadu wedlug fig. 9, wreszcie fig. 11 — widok przyslony przyrzadu do tylnego oswietle¬ nia wedlug fig. 9 i 10.Wedlug fig. 1 nad tablica numerowa 5 umieszczona jest oslona 1, zawierajaca zródlo swiatla dla tak zwanego swiatla koncowego i zatrzymowego. Promienie swiatla zatrzymowego wychodza na ze¬ wnatrz przez otwór 2 w sciance oslony, zwróconej ku tylowi, podczas gdy promie¬ nie swiatla koncowego wychodza przez otwór 3. Na zwróconej ku dolowi stronie oslony 1 przewidziany jest otwór z soczew¬ ka 4, przez który promienie swiatla konco¬ wego do oswietlania tablicy numerowej 5 wychodza takze i ku dolowi. U góry oslo¬ ny przewidziana jest klapa 6, przechylna okolo osi 7, która, j*ak uwidoczniono na fig. 2, jest zaopatrzona w otwory 8 i 9, przykryte barwnymi filtrami. Jesli wiec klape 6, sluzaca jako przyslona, przechyli sie ku dolowi z przedstawionego na fig. 1 polozenia spoczynkowego, w którym lezy ona na górnej stronie oslony, to przed otworami 2 i 3 oslony 1 zostaja umieszczo¬ ne filtry barwne 8 i 9, tak ze swiatlo wy¬ chodzace przez otwory 2 i 3 ulega stlu¬ mieniu i staje sie niewidoczne z odleglosci okolo 100 m.By takze przyslonic oswietlenie 4 tabli¬ cy numerowej 5, klapa 6 jest zaopatrzona na swym swobodnym koncu w wystep 11, stojacy pod katem wzgledem klapy (fig. 2); wystep ten przy klapie przechylonej w dól wchodzi pod dolna czesc oslony 1, a wraz z tym zakrywa oswietlenie tablicy numero¬ wej 5. W tej okolicy wystep 11 jest za¬ opatrzony w otwór 10, równiez przykryty barwnym filtrem. Na fig. 2 klapa jest za¬ znaczona liniami pelnymi w polozeniu opuszczania, a liniami kreskowano-kropko- wanymi w polozeniu opuszczonym.Zagiety pod katem wystep 11 przyslo¬ ny 6 nie musi byc z nia polaczony na stale.Móglby on byc takze umieszczony prze¬ chylnie okolo krawedzi 12 klapy 6, przy czym oczywiscie wtedy w polozeniu uzyt¬ kowym musialby byc zabezpieczony w po¬ lozeniu pod katem za pomoca dowolnego urzadzenia przytrzymujacego.W postaci wykonania wedlug fig. 3, oprócz, zwyklego swiatla zatrzymowego poprzez otwór 2 i swiatla koncowego po¬ przez otwór 3 tablicy oraz swiatla do oswietlenia tablicy numerowej poprzez otwór dolny, przewidziany jest przy¬ rzad 13, umozliwiajacy, by przy zaciemnie- niu mozna bylo od razu ocenic odleglosc od pojazdu, jadacego z przodu. Przyslona 6 jest tak umieszczona przy oslonie 1, ze w polozeniu spoczynkowym zakrywa przy¬ rzad 13, a w polozeniu roboczym otwo¬ ry 2, 3 oraz otwór dolny 4 (fig. 1) oswietle¬ nia tylnego w celu zaciemnienia. W tym przypadku tylko wystep 11 klapy 6 jest za¬ opatrzony jedynie w otwór 10, oczywiscie przykryty barwnym filtrem. Przyrzad 13, sluzacy do oceny odleglosci, posiada czte¬ ry powierzchnie swiecace 14, otrzymujace swiatlo bezposrednio ze wspólnego zródla swiatla 16. W tym celu przed zródlem swiatla 16 (fig. 4) umieszczona jest przy¬ slona 17, podczas gdy czesc 18 oslony 1, lezaca za zródlem swiatla, jest uksztalto¬ wana w postaci walca parabolicznego i wy¬ lozona materialem tlumiacym swiatlo. Dzie¬ ki temu powierzchnie 14 sa oswietlane je¬ dynie posrednio, a mianowicie swiatlem stlumionym. Miedzy powierzchniami swietl¬ nymi 14 umieszczone sa pola 15 o róznej szerokosci.Jesli znajdowac sie w odleglosci 100 m lub wiecej od pojazdu, to wskutek tlumie¬ nia swiatla w ogóle nie mozna rozpoznac powierzchni swietlnych. Jesli zblizyc sie do pojazdu, to cztery powierzchnie 14 zo¬ baczy sie jako jedna tylko powierzchnie swietlna. Przy coraz wiekszym zblizaniu — 2 —do pojazdu, np. na odleglosc okolo 50 — 60 m, mozna ,rozpoznac. dwie po- wierzchnie swietlne, a mianowicie obie le¬ we powierzchnie 14 jako jedna, a obie pra¬ we powierzchnie jako druga. Dzieje sie to dlatego, ze pole srodkowe 15 posiada wieksza szerokosc niz oba pozostale pola.Przy dalszym zblizaniu sie do pojazdu, np. na odleglosc 30 m, mozna w koncu rozpo¬ znac oddzielnie wszystkie cztery po¬ wierzchnie swiecace 14. W ten sposób w kazdym nastepnym pojezdzie, porusza¬ jacym sie np. w kolumnie pojazdów, mozna od razu ocenic odstep od pojazdu poprze¬ dzajacego. Uksztaltowanie reflektora 18 w postaci walca parabolicznego, na którego linii ogniskowej lezy zródlo swiatla, ma na celu mozliwie równomierne oswietlenie okienek 14. By majac na uwadze ten wa¬ runek uwzglednic takze i rózne odleglosci okienek 14 od zródla swiatla 16, reflektor posiada na swej powierzchni rózne zabar¬ wienie lub tez rózne odcienie jednej barwy.W obrebie okienka, lezacego najblizej zró¬ dla swiatla, zabarwienie lub odcien sa ciemniejsze niz w obrebie sasiedniego okienka. W ten sposób uwzglednia sie nie¬ jednakowa jasnosc oswietlenia okienek, spowodowana nie jednakowa odlegloscia okienek od zródla swiatla, Przyslona 6 moglaby byc równiez oczy¬ wiscie umieszczona przesuwnie. Równiez mozna by od razu dla kazdego swiatlai a mianowicie dla swiatla koncowego, swia¬ tla zatrzymowego i tablicy numerowej przewidziec oddzielna przyslone. Poszcze¬ gólne swiatla koncowe, swiatla zatrzymo- we i takze oswietlenie tablicy numerowej moglyby byc umieszczone z tylu pojazdu w rózny sposób, stosownie do przepisów.Na przyklad w pewnym odstepie od siebie, wynoszacym okolo 1 m, moga byc przewi¬ dziane dwa swiatla tylne, oswietlajace od boku lezaca miedzy nimi tablice numerowa.Urzadzenie moze byc jednak wykonane takze iw ten sposób, ze z dwóch swiatel tylnych, umieszczonych np. we wspomnia¬ nym odstepie od siebie, tylko jedno oswietla znajdujaca sie miedzy nimi tabli¬ ce numerowa, podczas gdy drugie w ogóle nie ma za zadanie oswietlania dodatkowego lub tez oswietla znak przynaleznosci do jakiegos kraju.Na fig, 5 przedstawiony jest inny przy¬ klad wykonania przyrzadu do tylnego oswietlenia. Na nosniku 20 umieszczona jest obraealnie kulista oslona 21, w której znajduje sie zródlo swiatla, zasilane kon¬ taktem slizgowym 25. Oslona 21 posiada po obu stronach os obrotu oraz przeciw¬ legle otwory 22,r 23, z których otwór 22 pozwala na wychodzenie bez przeszkód promieni swietlnych, podczas gdy otwór 23 jest przykryty odpowiednim filtrem. Gu¬ zik obrotowy 24 umozliwia przekrecanie oslony 21.W przedstawionym na rysunku poloze¬ niu oslony promienie zródla swiatla moga bez przeszkód wychodzic na zewnatrz otworem 22. Jesli ma sie swiatlo za¬ ciemnic, to oslone 21 przekreca sie o 180° tak, ze otwór 22 znajduje sie we wnetrzu pólkolistego wydrazenia ramienia 20, pod¬ czas gdy otwór 23 z filtrem znajduje sie w polozeniu roboczym/ W postaci wykonania wedlug fig. 6 — 8 oslona 26 przyrzadu do tylnego oswietle¬ nia, zawierajaca wewnatrz zródlo swiatla 30, jest uksztaltowana w postaci bebna i zaopatrzona na zwróconej ku tylowi stro¬ nie w otwór 29\ We wnetrzu oslony 26 umieszczona jest obraealnie przyslona 27, równiez w postaci bebna; oslone te mozna przekrecac za pomoca guzika 28. Beben 27 posiada na zwróconej ku tylowi stronie czolowej dwa otwory 31, 32; z których je¬ den, a mianowicie otwór 31, pozwala na wychodzenie swiatla bez przeszkód, pod¬ czas gdy w obrebie drugiego otworu 32 umieszczony jest filtr, Na swym obwodzie beben jest ponadto zaopatrzony w otwory 34 i 35, z których jeden, a mianowicie — 3 —otwór 35, jest równiez przykryty barwnym filtrem.Jesli przyslona 27 przyjmuje polozenie uwidocznione na fig. 6, to promienie swiatla moga bez przeszkód wychodzic otworami 31 i 29 oraz 34 i 33. Jesli ma sie swiatlo przy¬ slonic, to przyslone 27 przekreca sie o 180**.W obreb otworu 29 dostaje sie wtedy otwór 32 przyslony, zakryty filtrem, w obrebie zas otworu 33 znajduje sie otwór 35 przyslony, zaopatrzony w filtr, dzieki czemu nastepuje przyciemnienie.Inna postac wykonania przyrzadu do oswietlenia tylnego jest przedstawiona na fig. 9 — 11. W oslonie 36 swiatla tylnego znajduja si^ oba zródla swiatla 37 i 38, z których jedno jest uksztaltowane jako swiatlo zatrzymowe, a drugie— jako swia¬ tlo koncowe. Przed obu zródlami swiatla 37 i 38 pokrywa 43 oslony 36 jest zaopa¬ trzona w okienka 39 i 40, pomiedzy nimi zas na obwodzie pokrywy znajduja sie dwa dalsze okienka 41 i 42. Pokrywa 43 oslony, posiadajaca okienka 39 — 42, jest wypu¬ kla na zewnatrz i zaopatrzona w przecho¬ dzacy przez nia wal obrotowy 44, posiada¬ jacy na zewnatrz guzik obrotowy 45, a we¬ wnatrz przyslone 46 w postaci bebna. Oslo¬ na jest podzielona scianka 47 na dwie ko¬ mory w ten sposób, ze oba otwory 39 i 41 leza przed jedna komora, a oba otwory 40 — 42 — przed druga komora.Na swej stronie czolowej, zwróconej ku tylowi, przyslona 46 jest zaopatrzona w dwa otwory 48 i 49.Jesli przyslona przyjmie polozenie, uwidocznione na fig. 10, to otwory 48 i 49 przyslony 46 calkowicie pokryja sie z otwo¬ rami 39 i 40 skierowanej ku tylowi scianki oslony, tak ze promienie obu zródel swia¬ tla 37 i 38 moga bez przeszkód wychodzic na zewnatrz. Jesli jednak przyslone 46 przekrecic o 90°, to otwory 48 i 49 przyslo¬ ny 46 dojda do polozenia zaznaczonego na fig. 11 liniami kreskowanymi i wskutek te¬ go pokryja sie z otworami 41 i 42 -w po¬ krywie oslony; w ten sposób przez otwory 41 i 42 promienie zródel swiatla 37 i 38 moga wychodzic na zewnatrz jedynie po¬ srednio, a mianowicie po silnym stlumieniu, dzieki czemu nastepuje przyciemnienie.Oczywiscie swiatlo zatrzymowe i swia¬ tlo koncowe nie musza byc umieszczone w tym samym urzadzeniu. Jesli by urzadze¬ nie zaopatrzyc tylko w swiatlo koncowe lub tylko zatrzymowe, to pokrywa 43 oslo¬ ny moglaby miec tylko dwa otwory, a przyslona 46 — tylko jeden otwór. W tym przypadku zbedny jest podzial wnetrza oslony na dwie komory. By specjalnie tlu¬ mic promienie, wychodzace posrednio przez jeden otwór oslony, wnetrze oslony moze byc pomalowane barwnikiem pochla¬ niajacym promienie swietlne.We wszystkich przypadkach otwory przyslon lub oslony, mieszczacej zródla swiatla, sa zaopatrzone w przepuszczajace swiatlo zakrycia, zabarwione wedlug kaz¬ dorazowo obowiazujacych przepisów.Przyrzad 13 mozna takze stosowac od¬ dzielnie, to jest bez klapy 6 oraz bez przy¬ rzadu do swiatla zatrzymowego, swiatla koncowego i oswietlenia tablicy nume¬ rowej. PL