Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa¬ rzania sadzy w rodzaju „Gas Black" lub „Cadbon Black", stosowanej w przemysle gumowym.Ten gatunek sadzy posiada wlasciwosc nadawania kauczukowi, wulkanizowanemu w mieszaninach gumowych, znacznie po¬ wiekszonej wytrzymalosci na scieranie i polepszenia jego elastycznosci, twardosci i wytrzymalosci przeciw rozciaganiu. Sa¬ dze sa wytwarzane przez niezupelne spala¬ nie weglowodorów nasyconych, zwlaszcza gazu metanowego, i gromadzenie produktu na zimnej powierzchni.Produkt ma doskonala jakosc, lecz ze wzgledu na mala wydajnosc sposób ten moze byc stosowany tylko w krajach po¬ siadajacych bogate zródla gazu ziemnego.Z tego powodu od pewnego czasu, zwlasz¬ cza w krajach posiadajacych ubogie zródla gazu ziemnego lub nie posiadajacych ich wcale, wykonywano próby wytwarzania sadzy o wlasciwosciach takich samych lub przynajmniej podobnych do wlasciwosci sadzy zwanej „Gas Black". Najodpowied¬ niejszym z nich okazal sie sposób polega¬ jacy na tym, ze przeprowadza sie niezu¬ pelne spalanie mieszaniny skladajacej sie z jednej strony z gazów, np. swietlnego, wodnego, metanowego, gazu z koksowni, oraz — z drugiej strony — z materialów o duzej zawartosci wegla, zwlaszcza we¬ glowodorów aromatycznych; takich jak np. naftalen, antracen lub podobne. Taka mie¬ szanine otrzymuje sie przez przepuszcza¬ nie gazów przez kapiel, w której naftalenlub antracen jest ogrzany do temperatury miedzy punktem topnienia i wrzenia. We¬ giel uwalniany przez spalanie zbiera sie na zimnej powierzchni.Dodatek sadzy wytworzonej wedlug tego sposobu do kauczuku wywiera szcze¬ gólne dzialanie utwardzajace w takim stopniu, ze dalsza mechaniczna obróbka przed wulkanizacja jest utrudniona.Z drugiej strony wydajnosc nie jest ta¬ ka, aby sposób ten mógl byc uwazany za ekonomiczny.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest ulepszenie opisanego wyzej sposobu.Sposób wedlug wynalazku zapewnia dobra wydajnosc sadzy. Pod wzgledem jakosci sadza ta jest bardzo podobna do sadzy zwanej ,,Gas Black", a pod pewnymi wzgledami ja przewyzsza, szczególnie w mieszaninach z kauczukiem Wulkanizo¬ wanym. Sadza, w ten sposób wytworzona, nadaje mieszaninie osobliwa wytrzymalosc na scieranie przy jednoczesnym polepsze¬ niu pozostalych wlasciwosci, przy czym nie oddzialywa na zbytnia przydatnosc do mechanicznej przeróbki w porównaniu z mieszaninami ze zwykla sadza ,,Gas Black". Wobec tego mieszaniny zawiera¬ jace sadze, wytworzona wedlug niniejsze¬ go sposobu, moga byc latwo kalandrowane, natryskiwane i w ogóle poddawane wsze¬ lakiej obróbce mechanicznej.Stwierdzono, ze twardosc wytworzonej sadzy, a szczególnie obrabialnosc (pla¬ stycznosc) mieszanin kauczukowych, za¬ wierajacych sadze wytworzona z gazów rmaterialów zawierajacych duzo wegla, sa zalezne znacznie od stosunku miedzy ilo¬ scia gazu i stalymi wyparowanymi weglo¬ wodorami lub podobnymi materialami, wo¬ bec czego przez odpowiednie dobranie sto¬ sunku gazu do pary weglowodorowej moz¬ na ustalic pozadane wlasciwosci mecha¬ niczne sadzy i wytworzonych przy uzyciu jej mieszanin gumowych.Jako wielkosc podstawowa mozna przy¬ jac stosunek miedzy objetoscia gazu pal¬ nego i ciezarem wyparowanego stalego we¬ glowodoru albo stosunek miedzy ciezarem zawartego w gazie weglowodoru i ciezarem wegla w wyparowanym weglowodorze.Najlepsza sadze otrzymuje sie, gdy ten stosunek wynosi w przyblizeniu 1:2.Wedlug wynalazku mozna postepowac w ten sposób, ze stale weglowodory aroma¬ tyczne, np. naftalen, antracen, ogrzewa sie do temperatury znajdujacej sie miedzy punktem ich topnienia i wrzenia i prze¬ puszcza strumien gazu palnego, regulowa¬ ny najlepiej tak, iz powstaje mieszanina gazu i pary, zawierajaca na kazdy kilo¬ gram pary weglowodorowej 1,5—2,5 m3 gazu.Gdy spalana mieszanine z gazu i pary weglowodoru aromatycznego utrzymuje sie w granicach powyzszych, sadza gromadza¬ ca sie na zimnej powierzchni posiada te sa¬ me wlasciwosci co sadza ,,Gas Black" i dziala tak samo na mieszaniny gumowe pod wzgledem ich obrabialnosci. Z drugiej strony wydajnosc tego sposobu jest taka, ze mozna go uwazac za ekonomiczny.Szczególnie dobre wyniki osiaga sie, gdy do przestrzeni spalania doprowadza sie mieszanine gazu swietlnego i pary an¬ tracenowej albo gazu swietlnego i pary naftalenowej o takim skladzie, iz na kazdy kilogram antracenu przypada 1,8 m3 gazu swietlnego. Osiaga sie wydajnosc okolo 1 kg sadzy na 1 m3 gazu swietlnego, czyli okraglo 63% zuzytego antracenu. Wydaj¬ nosc ta moze byc znacznie zwiekszona, gdy zamiast odpadków antracenowych za¬ stosuje sie technicznie czysty antracen.Przyklad. 12,5 kg surowego antracenu wprowadza sie do kotla, polaczonego z jed¬ nej strony z przewodem gazowym, z dru¬ giej zas strony— z palnikiem urzadzenia wytwarzajacego sadze. Antracen ogrzewa sie do temperatury 230°C, a przez kociol przepuszcza sie 25,9 m3 gazu swietlnego.Gaz wzbogacony para antracenowa prze- — 2 —prowadza sie do urzadzenia spalajacego.Wytworzona sadza straca sie na zimnej powierzchni, z której jest okresowo usuwa¬ na i gromadzona. Otrzymuje sie 8,5 kg sadzy o doskonalej jakosci w rodzaju sa¬ dzy zwanej ,,Gas Black". Wydajnosc w stosunku do doprowadzonego do kotla antracenu wynosi okolo 67%. PL