Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do dokladnego nastawiania pierscienia nastawczego, przestawianego za pomoca slimaka i kola slimakowego, polaczonego z zderzakiem i znajdujacego sie w glowicy wlaczajacej wiertarki, zwlaszcza wiertarki ramionowej.W znanych urzadzeniach tego rodzaju bylo konieczne do nastawiania z grubsza odlaczac slimak od kola slimakowego i sli¬ mak ponownie wlaczac, gdy mialo byc do¬ konane dokladne nastawienie. Przez wyla- czanie i wlaczanie slimaka moglo latwo na¬ stapic wlasnie uszkodzenie skladowych czesci, sluzacych do dokladnego nastawia¬ nia. Poza tym nie bylo mozna otrzymac dokladnego przylegania zebów w prze¬ kladni nastawczej i usuniecia istniejacego luzu miedzy zebami.Wynalazek usuwa te wady. Zazebiaja¬ cy sie z pierscieniem sprzegajacym, wyko¬ nanym jako kolo simakowe, obrotowy sli¬ mak jest okadzony na stale w pierscieniu nastawczym i na swym walku posiada znaj¬ dujaca sie pod naciskiem sprezyny prze¬ kladnie wyrównujaca, skladajaca sie z przesuwanego na tym walku za pomoca sprezyny slimaka, polaczonego przekladnia krzyzowa z pierscieniem sprzegajacym, wykonanym w postaci kola slimakowego, aprzytrzymujaca go zawsze z odpowiednim przyleganiem zebów w polaczeniu ze sli¬ makiem.Najlepiej, gdy pierscien sprzegajacy z uzebieniem czolowym laczy pierscien na- stawczy z podzialka z glowica wlaczajaca za pomoca znajdujacego sie na niej wla- czalnego i wylaczalnego zabieraka.Gdy wedlug niniejszego wynalazku spowoduje sie za pomoca przekladni wy¬ równujacej przyleganie boków zebów sli¬ maka i kola slimakowego w tym samym kierunku, w którym one przylegaja przy przesuwie w dól wrzeciona wiertla, to pirzy trafieniu ruchomego czopa zderzakowego na nieruchomy zderzak odstep miedzy ze¬ bami slimaka i kola slimakowego zostaje usuniety. Sprezyna przekladni wyrównu¬ jacej jest tak zalozona, ze nacisk zderzaka nigdy jej nie obciaza, a tarczy podzialko- wej nigdy nie przestawia dowolnie.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie nastawcze w przekroju podluznym; fig. 2 — w widoku z przodu; fig. 3 — to samo urzadzenie z przekladnia wyrównujaca w wiekszej podzialce w wi¬ doku i czesciowo w przekroju, a fig. 4 — przekladnie wyrównujaca w widoku z boku.Silnik napedowy przenosi ruch obroto¬ wy w znany sposób za pomoca pedni na przekladnie posuwowa, a dalej przez wal posuwowy na slimak /, zazebiajacy sie z kolem slimakowym 2 (fig. 1). Kolo slimako¬ we 2 jest osadzone luzno na wale 3 i jest z nim sprzegane za pomoca tulei 4. Uze¬ bienie 5 walu 3 wspólpracuje z podluz¬ nym uzebieniem wrzeciona 6 do podluz¬ nego przesuwu wiertla. Ruch walu 3 jest poza tym przenoszony na glowice 7, zaopa¬ trzona w znane ramiona do wlaczania i wylaczania samoczynnego posuwu. Glo¬ wica jest polaczona z pierscieniem po- dzialkowym 8, zaopatrzonym w zderzak 9. Ten zderzak styka sie przy obrocie pierscienia podzialkowego ze stalym zde¬ rzakiem 10, umocowaaym na podstawie maiszyny, i powoduje wskiutek tego wyla¬ czenie samoczynnego przesuwu wrzeciona narzedziowego po osiagnieciu odpowiedniej glebokosci wiercenia.W pierscieniu podzialkowyim 8 znajdu¬ je sie slimak //, osadzony na stale i nie przesuwnie, lecz obrotowo. W tym celu (fig. 2) pierscien 8 jest z jednej strony za¬ opatrzony w oslone 12 z lozyskami do wal¬ ka 13 slimaka. Slimak 11 zazebia sie z pierscieniem sprzegajacym 14, wykonanym na obwodzie jako kolo slimakowe i zaopa¬ trzonym w uzebienie'czolowe 15, przy czym jest on osadzony w wydrazeniu miedzy pierscieniem podzialkowym i glowica. W uzebienie 15 wchodzi znajdujacy sie na glowicy wlaczalny i wylaczalny zabierak 16 i laczy pierscien podzialkowy 8 przez slimak 11 i pierscien sprzegajacy 14 z glo¬ wica 7, a tym samym walem'3.Na walku 13 slimaka 11 jest zalozona przekladnia wyrównujaca, znajdujaca sie pod naciskiem sprezyny, skladajaca sie z przesuwnego na walku 13 za pomoca spre¬ zyny 18 slimaka 19, polaczonego za pomo¬ ca przekladni krzyzowej 20 z pierscieniem sprzegajacym 14, wykonanym jako kolo slimakowe i przytrzymujacym go stale w polaczeniu zazebionym z zebami slimaka 11. Slimak 19 jest polaczony z tuleja 21 wzglednie stanowi z nia calosc. Tuleja po¬ siada pierscien 22, na który naciska spre¬ zyna 18, opierajaca sie o dno 23. Sprezy¬ na naciskowa dazy do przesuniecia slima¬ ka 19 w prawo, wobec czego waskie kólko slimdkowe przekladni krzyzowej 20 dazy do obracania sie w kierunku strzalki ze¬ gara. Ten dodatkowy ruch obrotowy jest przenoszony na slimakowy pierscien sprze¬ gajacy 14, z którym zazebia sie kólko prze- kliaidjni 20. Pierscien sprzegajacy dazy prze¬ to dó obracania sie w kierunku odwrotnym dó wskazówki zegara, a mianowicie tak da¬ leko, az jego zeby przylgna dokladnie do zebów slimaka 11. Dodatkowy obrót wy- — 2 —równawczy nastepuje w tym samym kie¬ runku, w którym jest obracana glowica przy przesuwie w dól wrzeciona. Dzieki temu boki zebów slimaka 11 i slimakowego pier¬ scienia sprzegajacego 14 przylegaja pod dzialaniem przekladni wyrównujacej w tym samym kierunku, w którym one przylegaja do siebie przy posuwie wrzeciona w dól.Dzieki temu nacisk zderzaków nie obciaza sprezyny 18 i nie przestawia niepozadanie tarczy podzialkowej 8.Nastawianie z grulbsza odbywa sie tak: zabierak 16 wylacza sie z uzebienia 15 pier¬ scienia 14, wskutek czego tarcza podzialo¬ wa moze byc przestawiana wzgledem glo¬ wicy przez zwykle obracanie. Dokladne na¬ stawianie odbywa sie za pomoca slimaka 11 przez obracanie galki 24 przy wlaczonym zabieraku 16. Poniewaz slimak nigdy nie zostaje wylaczony ze slimakowego pierscie¬ nia sprzegajacego, przekladnia wyrównuja¬ ca jest zawsze czynna. Dokladnosc dziala¬ nia przyrzadu nastawczego jest znacznie powiekszona mimo bardzo prostej budowy i obslugi. PL