Znany jest sposób usuwania zaklócen za pomoca kompensacji skladowej zakló¬ cajacej, nalozonej na drgania uzyteczne, innym napieciem zmiennym, najlepiej za¬ wierajacym skladowa zaklócajaca. Tak np, znany jest sposób, wedlug którego zakló¬ cenia pochodzenia lokalnego, odbierane przez nieekranowane doprowadzenie ante¬ ny, kompensuje sie napieciami odebranymi przez inny przewód równolegly do dopro¬ wadzenia antenowego, a nie przyla/czony do anteny (antena pomocnicza), W znanych urzadzeniach kompensacja odbywa sie np, w ten sposób, ze oba napiecia doprowadza sie do zacisków skrajnych pierwotnego uzwojenia transformatora, którego srodek jest uziemiony, napiecie zas wtórne trans¬ formatora doprowadza sie do zwyklego wzmacniacza wielkiej czestotliwosci. Ponie¬ waz napiecia zaklócajace w przewodzie po¬ mocniczym i w doprowadzeniu anteny glównej sa w fazie, a napiecia uzyteczne sygnalu sa w alntenie glównej wieksze, to amplitudy obu napiec przylozonych do uzwojenia pierwotnego mozna wyrównac tak, zdby po stronie wtórnej transformatora wystepowaly tylko napiecia uzyteczne.Jednakze z powodu nieuniknionej nie- symetrii transformatora jak równiez róz¬ nych pojemnosci anteny glównej i pomoc¬ niczej calkowita kompensacje skladowej zaklócajacej mozna przeprowadzic tylkodla danej czestotliwosci* Gdy zmienia sie czestotliwosc fali odbieranej, trzeba zmie¬ nic równiez amplitude napiecia kompensu¬ jacego, co jest wada takich urzadzen.Znany jest równiez sposób kompensa¬ cji, niezaleznej od czestotliwosci, wedlug którego oba napiecia doprowadza sie bez¬ posrednio, tj. aperiodycznie, do siatki roz- rzadczej i katody lampy elektronowej, przy czym omowy opornik w przewodzie katodowym nie jest zaboczniikowany jak zwykle dla wielkiej czestotliwosci. Napie¬ cia te, wspólfazowe wzgledem ziemi, roz¬ rzadzaja przeciwfazowo pradem anodo¬ wym, a wiec napieciem rozrzadczym lampy jest wlasciwie tylko róznica tych napiec, dzieki czemu amplitudy obu napiec mozna tak wyregulowac, ze skladowa zaklócajaca nie wystepuje w obwodzie anodowym, z którego pobiera sie napiecie uzyteczne.Urzadzenia takie posiadaja jednak, jak to nizej zostanie wyjasnione, pewne wady, których usuniecie ma za, cel niniejszy wy¬ nalazek.Wedlug wynalazku napiecie uzyteczne z napieciami zaklócajacymi oraz napiecie kompensujace, zawierajace glównie napie¬ cia zaklócajace, doprowadza sie wspólfazo- wo kazde do osobnej elektrody rozrzadczej lampy wieloelektrodowej. Warunki pracy lampy dobiera sie przy tym takie, zeby na¬ piecia obu elektrod rozrzadczych rozrza¬ dzaly przeciwfazowo pradem plynacym do trzeciej elektrody, przy czym napiecia uzy¬ teczne pobiera sie z opornika, wlaczonego w obwód tej trzeciej elektrody.W szczególnosci elektrodami rozrzad- czymi moga byc dwie lezace jedna za dru¬ ga siatki rozrzadcze lampy wielosiatkowej, trzecia zas elektroda —- siatka ekranowa o dodatnim napieciu poczatkowym, lezaca miedzy dwiema pierwszymi.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada, podobnie jak wyzej opisane znane urzadze¬ nie, te zalete, ze kompensacja za-pomoca niego jest niezalezna od czestotliwosci, po¬ niewaz nie potrzeba w nim stosowac trans¬ formatorów do odwracania fazy. Ponadto ma ono jeszcze te zalete, ze potencjal ka¬ tody jest uniezalezniony od napiecia kom¬ pensacji. Mozna np. dla pradu zmiennego katode uziemic, a wiec stosowac lampy o bezposrednio zarzonych katodach. Mozna jednak takze, gdy sie chce uniknac efek¬ tów modulacji skrosnej dwóch sygnalów, stosowac bardzo duze sprzezenie ujemne, wlaczajac w przewód katody calkowity opór uzyteczny i pobierajac z niegp napie¬ cie uzyteczne. Stosowanie takiego ukladu polaczen jest niemozliwe w znanych urza¬ dzeniach, poniewaz w tych urzadzeniach do oporu katodowego doprowadza sie z ante¬ ny pomocniczej napiecia zawierajace za¬ klócenia.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawia fig. 1. Antena N i antena pomocni¬ cza H sa przylaczone do siatek rozrzad¬ czych Gi, G2 lampy poprzez dzielniki na¬ piecia Ri, R2. Dzielniki napiecia sa tak na¬ stawione, aby prad siatki ekranowej S nie zawieral skladowych zaklócajacych. Anoda A zarówno jak i katoda K moga byc dla wielkich czestotliwosci uziemione.Spadek napiecia, wywolany przez prad siatki ekranowej na oporniku zewnetrznym R, mozna pobierac poprzez zacisk P i do¬ prowadzac do wzmacniacza wielkiej cze¬ stotliwosci.W odmianie wykonania wynalazku, uwidocznionej na fig. 2, opór uzyteczny jest wlaczony w przewód katody. Katoda nie moze byc przy tym uziemiona, np. przez pojemnosc. Siatka ekranowa jest natomiast dla wielkich czestotliwosci uziemiona. Ano¬ da jest sprzezona pojemnosciowo z kato¬ da. Z tego powodu poprzez opornik R ply¬ nie tylko prad siatki ekranowej, nie zawie¬ rajacy skladowych zaklócajacych. Opornik R moze byc wiec wykorzystany jako opór uzyteczny. Dzieki powstalemu przy tym sprzezeniu ujemnemu, które w razie potrze- — 2 —by mozna uczynic regulowanym, zmniejsza sie wybitnie modulacje skrosna.Mozna równiez zamiast zwyklej lampy wieloelektrodowej stosowac np. lampe wiazkowa, przykladajac oba napiecia do dwóch przeciwleglych plytek odchylaja¬ cych. Poniewaz przy jednakowych zmia¬ nach napiecia jedna plytka odchylajaca od¬ chyla wiazke katodowa na prawo, druga — na lewo, mozna zastosowac przeciw- fazowe rozrzadzanie pradu wiazki, padaja¬ cego na odpowiednio uksztaltowana elek¬ trode chwytajaca. Mozna zamiast jednej lub obu plytek odchylajacych zastosowac elektrody koncentrujace. Elektrody te po¬ winny miec takie napiecia poczatkowe, ze¬ by przy wspólfazowej zmianie napiec jed¬ na elektroda koncentrujaca skupiala wiaz¬ ke, druga zas rozszerzala ja. PL