Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia wtryskowego do wielocylindrowych silników spalinowych, zwlaszcza pojazdo¬ wych szybkobieznych silników -spalino¬ wych. Urzadzenie to posiada poruszajacy sie ruchem postepowo-zwrotnym oraz ob¬ racajacy sie tloczek pompki wtryskowej, który zarówno tloczy paliwo, jak i laczy kolejno komore tloczna pompki wtrysko¬ wej ze zlaczami tlocznymi, przynaleznymi do poszczególnych cylindrów silnika.W wielocylindrowych silnikach spali¬ nowych znane jest stosowanie tak zwa¬ nych rozdzielczych pompek wtryskowych, w których jeden tylko tloczek napedzan jest walkiem rozrzadczym z kilkoma kciu¬ kami, a paliwo, tloczone tym tloczkiem, doprowadzane jest po kolei do poszczegól¬ nych cylindrów silnika.Znane jest takze stosowanie tloczka wtryskowego do doprowadzania paliwa do poszczególnych cylindrów, przy czym tlo¬ czek ten jest w tym celu tak uksztaltowa¬ ny i umieszczony, ze oprócz swego poiste- powo-zwrotnego ruchu pompujacego wy¬ konywa ruch obrotowy, dzieki któremiu kanal tloczka, prowadzacy z komory tlocz¬ nej pompki do okreslonego punktu bocz¬ nej gladzi tloka, jest po kolei laczony z rzewodami wtryskowymi, prowadzacymido róznych cylindrów silnika. W znanym urzadzeniu tloczek pompki wtryskowej jest wprawiany w postepowo-zwrotny ruch za pomoca tarczy krzywiznowej, u- ¦mieszczonej na walku rozrzadczym. 0- prócz tego tloczkowi udzielony zostaje przez walek rozrzadczy ruch obrotowy za posrednictwem przekladni kól srubowych i czolowych, zaopatrzonej w wal przy-, stawkowy.Celem wynalazku jest uzyskanie szcze¬ gólnie korzystnego ukladu do napedu tlocz¬ ka pompki- wtryskowej. Wynalazek pole¬ ga na tym, ze poruszajacy sie postepowo- zwrotnym ruchem tloczek pompki wtrys¬ kowej obracany jest za pomoca jednej tylko pary zebatych kól stozkowych. Na¬ pedowe stozkowe kolo zebate tej pary kól zamocowane jest na walku rozrzadczym, dzwigajacym tarcze krzywiznowa, powo¬ dujaca ruch poosiowy tloczka pompki wtryskowej, napedzane zas zebate kolo stozkowe tej pary kól posiada postac dzwonu i umieszczone jest nad kciukiem napedowym, przy czym kolo to posiada na swej osi obrotu pryzmatyczne wycie¬ cie, w które wchodzi pryzmatyczna na¬ sadka tloczka pompki wtryskowej, moga¬ ca sie poruszac poosiowe i obracajaca tlo¬ czek wraz z kolem stozkowym. Uklad ten daje te korzysc, ze urzadzenie napedowe pompki wtryskowej, dzialajacej równo¬ czesnie jako rozdzielacz, jest znacznie u- proszczone, gdyz wedlug wynalazku zbe¬ dne sie staje umieszczenie specjalnego walu przystawkowego do obracania tlocz¬ ka.Na rysunku przedstawiony jest sche¬ matycznie przyklad wykonania przedmio¬ tu wynalazku. Fig. 1 przedstawia prze¬ krój pionowy czesci silnika spalinowego, zaopatrzonego w urzadzenie wtryskowe wedlug wynalazku, fig. 2 — przekrój pio¬ nowy iprzez urzadzenie wzdluz linii A — B na fig. 1, fig. 3 — przekrój poziomy wzdluz linii C — Z) na fig. 1 przez oslo¬ ne, zawierajaca zlacza tloczne do poszcze¬ gólnych cylindrów silnika.W przedstawionej na rysunku postaci wykonania urzadzenie wtryskowe sluzy do zasilania czterosuwowego silnika spalino¬ wego o czterech pionowych cylindrach.Tloczek 1 pompki wtryskowej jest u- ksztaltowany w postaci popychacza i mo¬ ze przesuwac sie poosiowo oraz obracac w pionowym cylindrze 2 oslony 3 pomp¬ ki. Oslona 3 pompki przymocowana jest srubami do oslony U urzadzenia napedo¬ wego, umieszczonej na stojaku silnika (nie przedstawionym na rysunku). Tlo¬ czek 1 wystaje z cylindra 2 ku dolowi i wchodzi do wnetrza oslony 4. Na górnym koncu cylinder 2 zamkniety jest oslona 3, tak iz utworzona zostaje komora tloczna 5 dla tloczka 1 pompki. Do komory tej prowadzi z boku zwezony wylot 6 kanalu -7 do doplywu paliwa. W dolnym poloze¬ niu tloczka wylot 6 zostaje odsloniety przez górna krawedz tloczka 1. Do górne¬ go konca komory tlocznej 5 prowadzi ka¬ nal okrezny 8, polaczony z wylotem 6. W kanale tym umieszczona jest iglica dla¬ wiaca 9, nastawiana z zewnatrz za pomo¬ ca dzwigni recznej 10 w celu regulacji ilo¬ sci wtryskiwanego paliwa.Poruszajacy sie w góre i w dól oraz obracajacy sie jednoczesnie tloczek 1 pompki wtryskowej zaopatrzony jest w srodkowy, poosiowy kanal 11, uchodzacy u góry do komory tlocznej 5, oraz w po¬ laczony z nim w dolnym koncu promie¬ niowy kanal 12, którego wylot, znajduja¬ cy sie na bocznej gladzi tloczka 1, w dol¬ nym polozeniu tloczka zasloniety jest scianka cylindra 2. W bocznej gladzi tloczka 1, w poblizu górnego jego konca wykonany jest rowek pierscieniowy 13, który za pomoca poprzecznych promienio¬ wych kanalów polaczony jest z poosiowym kanalem 11. — 2 —W oslonie 3 pompki, w tej samej po¬ ziomej plaszczyznie, umieszczone sa rów¬ nomiernie rozdzielone promieniowo czte¬ ry zlacza tloczne lk (fig. 3), których we¬ wnetrzne wyloty kanalów uchodza do cy¬ lindra 2. Przy ruchu tloczka 1 w góre i w. dól oraz przy jednoczesnym jego obrocie promieniowy kanal 12 tloczka laczy sie po kolei z poszczególnymi wylotami kana¬ lów zlacz tlocznych 11*. Zlacza te polaczo¬ ne sa oddzielnymi przewodami z dyszami wtryskowymi, przynaleznymi do czterech cylindrów (nie przedstawionymi na ry¬ sunku).Wewnatrz oslony k urzadzenia nape¬ dowego na jej plycie podstawowej zamo¬ cowane sa dwie wspornikowe plytki lozy¬ skowe 15, w których w lozyskach kulko¬ wych 16 osadzony jest obrotowo walek rozrzadczy 17. Watek ten ze wzgledu na to, ze dany przyklad wykonania odnosi sie do silnika czterosuwowego, obracany jest z ta sama liczba obrotów co wal sil¬ nika. Miedzy wspornikowymi plytkami lozyskowymi 15 na walku 17 zamocowa¬ na jest tarcza krzywiznowa 18 z dwoma kciukami. Kciuki tej tarczy krzywizno¬ wej oddzialywaja na krazek 19 pionowo przesuwnej ramy 20. Na dolnym koncu tloczka 1 wykonana jest czworokatna pry¬ zmatyczna nasadka 21, a pod nia — czop 22. Naciskowa sprezyna 28, umieszczona na tloczku 1, dociska czop 22 do raimy 20.Obie wspornikowe plytki lozyskowe 15 sa polaczone ze soba u góry tuleja 2i, za¬ opatrzona w czworokatne wydrazenie 25.W wydrazeniu tym moze sie pionowo przesuwac poprzednio wspomniana rama 20. Na tuleje 24 nasadzone jest kolo stoz¬ kowe 27 w ksztalcie dzwonu, obracajace sie na bocznej walcowej powierzchni tulei 24.Za pomoca znanych narzadów, np. sruby nastawczej, umieszczonej w piascie zeba¬ tego kola stozkowego 27 i wchodzacej w pierscieniowy rowek 26 tulei, kolo to za¬ bezpieczone jest przed przesuwem osio¬ wym. Zebate kolo stozkowe 27 zazebia sie z drugim zebatym kolem stozkowym 28, umieszczonym na wewnetrznym koncu walka rozrzadczego 17, wystajacym poza jedna ze wspornikowych plytek lozysko¬ wych 15. Stosunek przekladni zebatych kól stozkowych 27, 28 jest tak dobrany, aby stozkowe kolo zebate 27 bylo nape¬ dzane z dwa razy mniejsza liczba obro¬ tów niz stozkowe kolo zebate 28. Stozko¬ we kolo zebate 27 za pomoca wykonane¬ go w nim czworokatnego wydrazenia 29 uruchamia czworokatna pryzmatyczna na¬ sadke 21 wraz z tloczkiem 1, przesuwana osiowo w tym wydrazeniu.Podczas obrotu walka rozrzadczego 17 tloczek 1 pompki wtryskowej jest na zmiane podnoszony kciukami tarczy krzy¬ wiznowej 18 za posrednictwem ,ramy"#0, dzwigajacej krazek 19, oraz opuszczany za pomoca sprezyny 23. Równoczesnie tlo¬ czek 1 obracany jest przekladnia 27, 28 zebatych kól stozkowych. Przy podnosze¬ niu i przekrecaniu tloczka 1 promieniowy kanal 12 po kolei staje w polozeniach / — IV naprzeciwko zlaczy tlocznych 14, polaczonych z poszczególnymi dyszami wtryskowymi. Podczas podnoszenia sie tloczka, 1 po zaslonieciu przez górna kra¬ wedz tloczka wylotu 6 kanalu 7, sluzace¬ go do doprowadzania paliwa, paliwo tlo¬ czone jest z komory tlocznej 5 pompki wtryskowej do poszczególnych zlaczy tlocznych 14 — /, H — // itd., tak iz pa¬ liwo doplywa do danej dyszy wtryskowej.Gdy tylko przy dalszym ruchu w góre tloczka 1 pierscieniowy rowek 13 pokry¬ je sie z wylotem 6 kanalu 7, doplyw pa¬ liwa do danej dyszy wtryskowej zostaje przerwany.Opisane poprzednio urzadzenie wyróz¬ nia sie zwarta budowa narzadów, sluza¬ cych do wprawiania za pomoca walka roz¬ rzadczego 17 w ruch pionowy i obrotowy — 3 —tloczka 1 pompki wtryskowej. Ruch ob¬ rotowy przekazywany jest z walka 17 na tloczek 1 bez stosowania walka przystaw¬ kowego. Dalej na stojaku, skladajacym sie z plytek lozyskowych 15 i tulei 2U, zmontowane sa razem wszystkie czesci przekladni, konieczne do wprawiania we wlasciwy ruch tloczka pompki, tak iz ca¬ ly zestaw tych czesci mozna umiescic w oslonie U i przymocowac srubami do ply¬ ty podstawowej tej oslony. W ten sposób umozliwiony jest stosunkowo latwy i pro¬ sty montaz tych czesci.W przypadku zastosowania urzadze¬ nia wedlug wynalazku do szesciocylindro- wych silników spalinowych walek rozrzad- czy moze byc zaopatrzony np. w tarcze krzywiznowa z trzema kciukami rozrzad- czymi. Poza, tym w przypadku, gdy ;silnik jest 'czterosuwowy, walek rozrzadczy mu¬ si byc napedzany z ta sama liczba obro¬ tów, co wal korbowy silnika, liczbe obro¬ tów zas tloczka pompki wtryskowej nale¬ zy wówczas zmniejszyc w stosunku 1:2.W cztero lub szesciocylindrowych dwusu¬ wowych silnikach spalinowych, o ile zo¬ stana zastosowane cztery wzglednie szesc kciuków rozrzadczych, tloczek pompki wtryskowej musi obracac sie z ta sama liczba obrotów, co walek kciukowy wzgle¬ dnie wal korbowy silnika. Jesli jednak zostana zastosowane tarcze krzywiznowe z dwoma wzglednie trzema kciukami, to liczbe obrotów walka kciukowego trzeba zwiekszyc dwukrotnie w stosunku do ob¬ rotów walu korbowego, liczba obrotów zas tloczka pompki wtryskowej, tak jak to ma miejsce i w zwyklej pompce wtryskowej do silników spalinowych, musi byc zmniejszona dwukrotnie w stosunku do liczby obrotów walka kciukowego. PL