nad ir/<,(, Wynalazek niniejszy dotyczy plyty podstawowej do wlewnic, zaopatrzonej w wymienna wkladke denna, przeznaczona do zabezpieczania plyty podstawowej przed dzialaniem strumienia odlewanego metalu.Jest rzecza znana, ze szybkosc zuzy¬ wania sie plyt podstawowych przy odle¬ waniu bloków we wlewnicach posiada du¬ ze znaczenie. Czyniono zatem juz liczne próby w celu zmniejszenia stopnia zuzy¬ cia wspomnianych plyt. Obecnie powszech¬ nie uzywana znana plyta podstawowa skla¬ da sie z poszczególnych czesci, z których jedna sluzy jako wkladka denna, przezna¬ czona na scieranie sie; wkladka ta jest wystawiona na bezposrednie dzialanie strumienia odlewanego metalu, wskutek czego jest najbardziej narazona na scie¬ ranie. Gdy wkladka ta zostanie starta do okreslonej grubosci, wówczas wymienia sie ja na inna, która umieszcza sie w tej samej plycie podstawowej, podczas gdy pozostale czesci plyty moga byc stosowane w dalszym ciagu, a nawet przez czas pra¬ wie nieograniczony.Okazalo sie jednak, ze równiez i ta zlozona plyta podstawowa posiada wady, wynikajace z podanego schematycznie ry¬ sunku.Na fig. 1 i 2 podano widok z góry i przekroje poprzeczne znanej wkladki den¬ nej plyty podstawowej, a na fig. 3 i 4 — widok z góry i przekrój poprzeczny plyty wedlug wynalazku niniejszego. Wkladka 1posiada w swej czesci dolnej nasadke 2, której glównym celem jest zapewnienie dluzszego czasu pracy wkladki dzieki po¬ wiekszeniu jej grubosci. Na fig. 1 przed¬ stawiono schematycznie zaglebienie 3, któ¬ re tworzy sie pod dzialaniem strumienia metalu natychmiast przy odlewaniu. To zaglebienie stale zwieksza sie, az wreszcie dochodzi do ksztaltu zaglebienia k, uwi¬ docznionego na fig. 2. Ostatni odlew, uzy¬ skany przy uzyciu tej wkladki, jest jesz¬ cze dobry, jednak przy nastepnym odle¬ wie strumien odlewanego metalu przebi¬ ja najslabsze miejsce 20 zaglebienia 3 i ciekly metal bedzie splywal pod plyte. Me¬ tal ten dostaje sie badz na plyte podsta¬ wowa, badz bezposrednio do kanalu odlew¬ niczego w przypadku, gdy plyta ta jest zaopatrzona w wyciecie; w kazdym badz razie prowadzi to do bardzo duzych nie¬ dogodnosci, których usuniecie jest zwiaza¬ ne z duzym nakladem pracy i kosztów.Usuniecie tego rodzaju przebic plyty podstawowej zdawalo sie praktycznie bio¬ rac prawie niemozliwe, gdyz stopnia prze¬ bicia wkladki dennej, przeznaczonej na scieranie, prawie ze nie mozna okreslic lub okreslenie to jest bardzo trudne. Jezeli chce sie uniknac zasadniczo calkowitego przebicia wkladek przez wymiane ich we wlasciwym czasie, to wkladki te musza byc wymieniane wczesniej. Wówczas tra¬ ci sie przynajmniej czesc tych korzysci, ja¬ kie powinny byc osiagniete dzieki stoso¬ waniu zlozonej plyty podstawowej.Wynalazek niniejszy umozliwia sku¬ teczne unikniecie tych niedogodnosci bez powodowania przy tym wiekszego zuzycia sie plyt podstawowych. Cel ten osiaga sie dzieki temu, ze przestrzen posrednia mie¬ dzy plyta podstawowa a wkladka denna, przeznaczona na scieranie, wypelnia sie materialem ogniotrwalym.Plyta podstawowa wedlug wynalazku sklada sie z wlasciwej plyty podstawowej 5 i wkladki dennej 9. W miejscach, w któ¬ rych maja byc ustawione wlewnice 6, ply¬ ta 5 jest zaopatrzona w wystepy 7, po¬ srodku zas posiada wydrazenie kolowe 8.Na wystepy 7 nalozona jest wkladka den¬ na 9, przeznaczona do zabezpieczania ply¬ ty 5 przed dzialaniem strumienia odlewa¬ nego metalu. Wkladka 9 w swej czesci dolnej posiada nasadke 11 równiez o ksztalcie kolowym, wchodzaca w wydra¬ zenie 8 plyty podstawowej 5. Scianki bocz¬ ne 12 wystepów 7 plyty podstawowej 5 sa uksztaltowane stozkowo i stykaja sie wzdluz prostej ze scianka boczna 13 wkladki 9, uksztaltowana równiez stozko¬ wo. Plyta podstawowa 5 i wkladka 9 sa ujete silna rama li, zaopatrzona we¬ wnatrz w stozkowe scianki boczne 15, któ¬ rych nachylenie odpowiada nachyleniu scianek 12 i 13. Rama lk jest zaopatrzo¬ na w odpowiednie nasadki 16, ulatwiaja¬ ce ustawianie za pomoca zórawia wlew¬ nic 6 na wkladce 9, po uprzednim doklad¬ nym naprostowaniu tych wlewnic. W tym celu wewnetrzne scianki boczne 17 nasa¬ dek 16 sa sciete ukosnie.Plyta podstawowa, skladajaca sie z trzech czesci, to jest z plyty podstawowej 5, wkladki dennej 9 i ramy 1U, moze byc polaczona w jedna calosc za pomoca pola¬ czenia klinowego. W tym celu rama lk jest zaopatrzona w wyciecia 18, pokry¬ wajace sie z takimi samymi wycieciami w plycie podstawowej 5.W tym wycieciu jest umieszczony tropien 19, posiadajacy boczny otwór, przez który mozna przetknac klin 21.W wydrazeniu 8 miedzy nasadka 11 wkladki 9 a, lezaca na wprost tej nasadki powierzchnia plyty podstawowej 5 umie¬ szczona jest warstwa materialu ognio¬ trwalego. Gdy podczas odlewania wklad¬ ka denna 9 zostanie wymyta przez stru¬ mien metalu w takim stopniu, jak to przedstawiono na fig. 2, to pomimo tego nastepny odlew nie spowoduje przebicia przez odlewany metal plyty podstawowej, — 2 —gdyz wspomniana warstwa materialu ogniotrwalego, zle przewodzacego cieplo, tak dlugo opiera sie dzialaniu cieklego me¬ talu, az metal ten skrzepnie. Po usunieciu wlewnicy i bloku robotnicy moga latwo rozpoznac po zbadaniu warstwy materia¬ lu ogniotrwalego, kiedy nalezy wymienic wkladke 9.Zastosowanie wynalazku w praktyce umozliwia znaczne zmniejszenie stopnia zuzycia plyty podstawowej nawet w po¬ równaniu z najlepszymi stosowanymi do¬ tychczas plytami. PL