PL29319B1 - Sposób wytwarzania o- i p-aminoarylosulfonów. - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze o- i p-aminoarylosulfo- ny otrzymuje sie z doskonala wydajnoscia za pomoca dobrze przebiegajacej reakcji, jesli chlorowcoarylosulfony o wzorze: o- wzglednie p-chlorowcoarylo-S02-JR, w którym litera R oznacza reszte alkylo- wa, aralkylowa lub arylowa i w którym moga byc obecne inne jeszcze nie ujemne podstawniki, zwlaszcza inne jeszcze ato¬ my chlorowcowe, bedzie poddawalo sie o- grzewaniu z amoniakiem wzglednie z sub¬ stancjami odszczepiajacymi amoniak. A- minosulfony, otrzymywane w ten sposób, sluza jako produkty posrednie do wytwa¬ rzania barwników, zwlaszcza barwników azowych, i srodków leczniczych.W patencie szwajcarskim nr 178 224 opisano sposób wytwarzania £-amino- 5-nitrofenyloetylosulfonu przez dzialanie amoniakiem na odpowiedni zwiazek, za¬ wierajacy chlor w polozeniu 2. W tym je¬ dnak przypadku reakcja wymiany nie jest specjalnie godna uwagi, gdyz ruchliwosc atomu chlorowca jest, jak wiadomo, wywo¬ lana obecnoscia grupy nitrowej w poloze¬ niu para, co wynika ze znanego od dawna sposobu otrzymywania p-nitroaniliny z p-nitrochlorobenzenu.Jest rzecza zupelnie niespodziewana,ze w przypadku omawianych chlorowco- sulfonów, nie zawierajacych grupy nitro¬ wej powodujacej wspomniana ruchliwosc chlorowca, wymiana chlorowca na grupe aminowa przebiega zupelnie dobrze.Jesli jako produkt wyjsciowy bedzie sie stosowalo chlorowcosulfony, zawiera¬ jace kilka atomów chlorowca, wówczas wymianie z amoniakiem ulega jedynie a- tom chlorowca, znajdujacy sie w polozeniu orto lub para wzgledem grupy sulfonowej, podczas gdy atomy chlorowca w polozeniu meta pozostaja calkowicie nienaruszone.W ten sposób za pomoca, praktycznie bio¬ rac, specjalnej reakcji otrzymuje sie z do¬ skonala wydajnoscia chlprowcoaminosul- fony, co stanowi zupelnie nieoczekiwany postep techniczny.Poniewaz chlorowcosulfony powyzej wymienionego rodzaju mozna latwo otrzy¬ mywac z chlorowcobenzenosulfochlorków przez przeprowadzanie ich w sól kwasu sulfinowego i przemiane tej soli za pomoca srodka alkylujacego, aralkylujacego lub a- rylujacego, wiec stanowia one latwo do¬ stepne produkty wyjsciowe do niniejszej reakcji. Sposób niniejszy wzbogaca techni¬ ke wytwarzania wspomnianych zwiazków w porównaniu ze znanym dotychczas spo¬ sobem otrzymywania aminosulfonów, w którym jako produkt wyjsciowy stosuje sie nitrochlorowcobenzeny, przemienia je w dwusiarczki, redukuje do merkaptanu, przeprowadza sie w tioeter, utlenia do sul¬ fonów i wreszcie redukuje grupe nitrowTa do grupy aminowej.Przyklad I. 100 czesci wagowych ^,^-dwuchlorofenylometylosulfonu ogrzewa sie przy jednoczesnym mieszaniu z okolo 500 czesciami wagowymi 20%-owego amo¬ niaku w ciagu 20 godzin do temperatury 195 — 200°C. Po ochlodzeniu odsysa sie produkt reakcji, przemywa zimna woda i suszy. W ten sposób otrzymuje sie z 90%- owa wydajnoscia #-chloro-4-aminofenylo- metylosulfon, który po przekrystalizowa- niu z alkoholu butylowego posiada punkt topnienia 195 — 196°C.W taki sam sposób z 4-chlorofenylo- metylosulfonu otrzymuje sie opisany juz w literaturze 4-aminofenylometylosulfon, którego otrzymywanie bylo jednak dotych¬ czas klopotliwe.Przyklad II. 100 czesci wagowych 3,.4-dwuchlorofenyloetylosulfonu ogrzewa sie z okolo 550 czesciami wagowymi 17%- owego amoniaku w ciagu 24 godzin do temperatury 195°C. Po tej przeróbce o- trzymuje sie 5-chloro-^-aminofenyloetylo- sulfon o punkcie topnienia 123°C (z alko¬ holu) z wydajnoscia 87% ilosci teoretycz¬ nej.Stosujac jako produkt wyjsciowy 2,5- dwuchlorofenyloetylosulfon i postepujac w odpowiedni sposób otrzymuje sie równiez z bardzo dobra wydajnoscia 2-amino- 5-chlorofenyloetylosulfon.Przyklad III. 100 czesci wagowych 3,4- dwuchlorodwufenylosulfonu ogrzewa sie z okolo 800 czesciami wagowymi 20%-owe¬ go amoniaku w ciagu 20 godzin do tempe¬ ratury 195°C. Po ochlodzeniu produkt reak¬ cji odsysa sie, przemywa, suszy i prze- krystalizowuje z alkoholu butylowego. O- trzymuje sie ^-chloro-^-aminodwufenylo- sulfon o punkcie topnienia 197°C z wydaj¬ noscia 85% ilosci teoretycznej.Przyklad IV. 50 czesci wagowych 3,3'-, 4,V-czterochlorodwufenylosulfonu o- grzewa sie z okolo 400 czesciami wagowy¬ mi 25%-owego amoniaku w ciagu 20 go¬ dzin do temperatury 200°C. Po przerobie¬ niu i przekrystalizowaniu z alkoholu bu¬ tylowego otrzymuje sie z wydajnoscia wynoszaca 88 % ilosci teoretycznej 3,3'- dwuchloro -4,4'-dwuaminodwufenylosulfon, który topnieje z rozkladem w temperatu¬ rze 180°C.W taki sam sposób otrzymuje sie z •4,4'-dwuchlorodwufenylosulfonu opisany juz w literaturze 4,V-dwuaminodwufeny- losulfon. — 2 — PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania o- i p-aminoary- losulfonów, znamienny tym, ze chlorowco- arylosulfony o wzorze: o- wzglednie p-chlorowco-arylo-S02-i?, w którym litera E oznacza reszte alkylo- wa, aralkylowa lub arylowa i w którym moga byc obecne inne jeszcze nie ujemne podstawniki, zwlaszcza inne jeszcze atomy chlorowcowe, ogrzewa sie z amioniakiem wzglednie z substancjami odszczepiajacy- mi amoniak. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. DRUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL