Wynalazek niniejszy dotyczy uresoro- wania pojazdów, zwlaszcza pojazdów me¬ chanicznych z kolami, zawieszonymi nie¬ zaleznie na ramie za pomoca ramion, wzglednie równolegloboków przegubo¬ wych ; w tym uresorowaniu miedzy ramio¬ nami tej samej osi umieszczony jest jeden lub kilka resorów w postaci siprezyn sru¬ bowych, za pomoca drazków na stale i sztywno polaczonych z ramionami wahli- wymi kól jezdnych.Znane sa juz urzadzenia resorujace, w których ramiona wahliwe kól jezdnych u- mieszczone sa poziomo lub prawie pozio¬ mo, a kat (pochylenia drazka sluzacego do przegubowego osadzenia resoru wraz z katem nachylenia ramion do pionu jest wiekszy niz 90°.W takich ukladach wydluzenie resoru srubowego w stosunku do kata obrotu ra¬ mion wahliwych nie zwieksza sie w tej mierze, co obnizenie sie ramy pojazdu, wy¬ wolane skokiem kola na nierównosci dro¬ gi, a zatem resor dziala tak, jakby mial niedostateczna twardosc, a to wywoluje niebezpieczne drgania czesci uresorowa- nych pojazdu pod dzialaniem sil zewnetrz¬ nych, odsrodkowych i podobnych wstrza¬ sów.Równiez znane jest zastosowanie re¬ sorów dodatkowych miedzy rama i ramio¬ nami kól, wzglednie drazkami resorów.Te dodatkowe resory sa tak umieszczone, ze w staly sposób wzmacniaja glówne ure¬ sorowanie.Wynalazek niniejszy nie zawierawspomnianych wad. Uxesorowaiu0 we¬ dlug wynalazku wyróznia sie tym, ze ra¬ miona kól skierowane sa od swych punk¬ tów przegubowych na ramie pojazdu uko¬ snie w dól pod katem mniej wiecej 20° — 40° wzgledem pionu; przyczepione do re¬ sorów pojazdu cte-azki resorowe, które przy zastosowaniu resorów ciagnacych skierowane sa ukosnie w dól ku srodkowi wozu, a przy zastosowaniu sprezyn nacis¬ kowych — od srodka wozu ukosnie w gó¬ re, tworza przy tym z pionem kat, który razem, z odpowiednim katem drazków kól jest mniejszy od 90°.Ponadto linia dzialania resorów lezy poji&d pozioma plaszczyzna, przeprowa¬ dzona przez srodki kól, i miedzy punktami zaczepiefcid ramion wahliwych na pojez¬ dzie, przy ezym dolna krawedz nadwozia wzglednie ramy jest polozona ponizej wspomnianej plaszczyzny.W przypadku zastosowania resorów dodatkowych ich drazki skierowane uko¬ snie w góre i na zewnatrz tworza ze swy¬ mi resorami kat inny niz kat, jaki tworzy drazek, sluzacy do zamocowania resoru glównego ze swoim resorem; przy tym po¬ chylenie to moze byc odpowiednio dobra¬ nej Mosówfric do wymaganej charaktery¬ styki uresorowania.Na zalaczonym rysunku przedstawione *sa przyklady wykonania niniejszego wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie urzadzenie wedlug wynalazku w wido¬ ku od strony czolowej pojazdu; fig. 2 — widok z góry wedlug fig. 1; fig. 5 — schematycznie odmiane urzadzenia we¬ dlug wynalazku z odmiennie skierowany¬ mi drazkami resorów; fig. 4 — widok schematyczny urzadzenia wedlug fig. 1 podczas jazdy na krzywiznie; fig. 3 przed¬ stawia widok urzadzenia wedlug fig. 1 podczas jazdy z przeciwnie wychylonymi kolami na nierównosciach drogi; fig. 6 — schematyczny widok urzadzenia wedlug wynalazku, w którym oprócz resoru glów¬ nego zastosowane sa jeszcze dodatkowe resory, przy czym figura dotyczy ureso¬ rowania kól napedowych.W postaci wykonania wedlug fig. 1 i 2 kola 12, 12x sa zawieszone przegubowo na gleboko umieszczonej ramie 11, li1 i za pomoca parramjon 13+ 16 ^wzglednie 131, 161; ramiona te sa osadzone przegubowo na wspornikach czopów kól za pomoca sworzni 1A, 17 wzglednie lA1, 171, oraz na ramie za pomoca sworzni 15, 18 wzglednie 151, 181. W przedstawionym przykladzie wykonania ramiona 13, 16 wzglednie 13x, 161 wraz z liniami, laczacymi srodki swo¬ rzni li, 17 i 15, 18 wzglednie U1, 171 i 151, 18l, tworza równoleglobóki przegubo¬ we, które przy sprezystym ugieciu kól 12, 121 utrzymuja te kola stale w polozeniu równoleglym do ich polozenia pierwotne¬ go. W celu zmniejszenia zmiany rozsta¬ wu kól, mozna jednak zastosowac takze i inne wieloboki przegubowe, np. trapezy.Litera O oznacza srodek ciezkosci ure- sorowanych mas wzglednie nadwozia.Srodek chwilowy M lezy w punkcie prze¬ ciecia linii, poprowadzonych z punktów zetkniecia A kól 12, 121 z droga jezdna do punktów przeciecia przedluzen ramion 13, 16 wzglednie 131, 161. Poniewaz ramiona jednej pary sa do siebie równolegle, prze¬ to i linie A — M sa równolegle do ramion 13 wzglednie 131. Przy prostej jezdzie chwilowy srodek M lezy w pionowej pla¬ szczyznie srodkowej pojazdu, a przy od¬ powiednim wyborze kata pochylenia ramie 13, 131 lezy powyzej srodka ciez¬ kosci O.Ten kat pochylenia zaleznie od ukladu wynosi 20° — 40°. Przy jednakowo skie¬ rowanym sprezystym ugieciu kól, kat a, a1 powieksza sie, a srodek chwilowy zbliza sie do srodka ciezkosci O.Na sworzniach 15, 151 ramion 13, 131 osadzone sa drazki resorowe 19, 191 do przegubowego zamocowania poziomo leza¬ cego resoru srubowego 21. — 2 —Sprezystosc tego resoru oraz kat a, a1 mozna tak dobrac, aby przy najwiekszym ugieciu pojazdu srodek chwilowy nie scho¬ dzil ponizej srodka ciezkosci O.Jesli na nierównosciach drogi kola po¬ jazdu przesuna sie wzgledem ramy w przeciwnych kierunkach (fig. 3), a mia¬ nowicie kolo 12 w dól, a kolo 121 w góre, to kat a zmniejszy sie, a kat a1 zwiekszy sie. Przez wywolany tym obrót punktów przegubowych 20, 201 resoru 21 okolo punktów 15 wzglednie 151 na ramie, resor z jednej strony zostanie zwolniony po stronie ramienia 19, & z drugiej strony — napiety po stronie ramienia 191. W przy¬ padku resoru naciagowego, jak na fig. 3, rzut ruchu punktu 20 po luku kola na os resoru srubowego bedzie mniejszy niz ta- kiz rzut dla punktu 20l. Wobec tego odle¬ glosc punktów 20 i 20l oraz napiecie re¬ sorów 21 zwieksza sie. Jednak resor 21 zostanie napiety mniej niz w przypadku równoczesnego podniesienia kól pojazdu, przy którym punkty 20 i 201 poruszaja sie w przeciwnych kierunkach. Zatem przy odwrotnych ruchach kól resor zostanie mniej napiety niz przy skoku, skierowa¬ nym jednakowo, a wiec resor ten dziala takze jako resor wyrównujacy.W postaci wykonania wedlug fig. 1 — 3 wypadkowa sil przeciwdzialajacych re¬ soru jest prawie pozioma i znajduje sie powyzej plaszczyzny poprowadzonej przez srodki kól, a mianowicie w poblizu punk¬ tu m, lezacego w srodku odleglosci miedzy przegubami 15, 18 wzglednie 151, 18\ Dzieki opisanemu nachyleniu ramion 13, 16 wzglednie 131, 161 wzgledem pionu i odpowiedniemu umieszczeniu srodka ciez¬ kosci O uresorowanych mas, ramie dzia¬ lania H1 kazdorazowej sily przeciwdzia¬ lajacej sprezyn wzgledem osi bezwladnos¬ ci uresorowanych mas, przechodzacej przez srodek ciezkosci, jest bardzo male, a zatem i moment obrotowy, dzialajacy na ureso- rowane masy w kierunku strzalki S (fig. 3), jest bardzo maly, co zmniejsza praw¬ dopodobienstwo powstania niebezpiecz¬ nych drgan.Gdy pojazd porusza sie po krzywiznie drogi np. w lewo, sila odsrodkowa, przy¬ czepiona w srodku ciezkosci i przechodza¬ ca w kierunku P, dziala na uresorowane masy, a mianowicie w kierunku w prawo (fig. 1 i 4). Poniewaz przy zbaczaniu z prostej drogi na krzywizne, srodek chwi¬ lowy M znajduje sie powyzej srodka ciez¬ kosci O (fig. 1), wiec powstaly moment sily odsrodkowej, wynoszacy P.H, stara sie przekrecic uresorowane masy w kie¬ runku strzalki S1, przy czym nadwozie stara sie przechylic w kierunku ku wne¬ trzu krzywizny drogi, a wiec przeciwnie, niz przy dotychczasowych konstrukcjach.Przy takim przechylaniu srodek chwilowy M zbliza sie do poziomej plaszczyzny, przechodzacej przez srodek ciezkosci, przy duzych zas szybkosciach przesuwa sie on ewentualnie pod te plaszczyzne, oraz na- bok wzgledem podluznej plaszczyzny pio¬ nowej, przechodzacej przez srodek ciezko¬ sci O (fig. 4). W tym przypadku moment sily odsrodkowej dziala w przeciwnym kierunku, a wiec w kierunku strzalki S2 (fig. 4), wskutek czego uresorowane ma¬ sy zostaja z powrotem wyprostowywane i to tak dlugo, dopóki moment sily odsrod¬ kowej nie zrówna sie z momentem sil od¬ bojowych resoru. Srodek chwilowy M przesuwa sie przy tym z powrotem w gó¬ re i zbliza sie do swego pierwotnego polo¬ zenia.W przypadkach naglych uderzen, wy¬ wolanych nierównosciami drogi, oraz na¬ glych zmian kierunku jazdy, wskutek krótkiego ramienia sil równowazacych resoru i sily odsrodkowej, momenty ob¬ rotowe nie wystarczaja do wywolania drgan niebezpiecznych.Ugieciu kól 12, 121 towarzyszy obrót ramion 13, 19 wzglednie 131, 191 okolo przegubu 15 wzglednie 151 na ramie, przy — a —czym wywolane tym wydluzenie resoru rosnie szybciej niz zmiana polozenia ko¬ la w kiei-unku pionowym. Oznacza to, ze w miare wzrastania obciazenia, nadwo¬ zie bedzie sie coraz mniej opuszczalo. A zatem stosunek miedzy sila resoru i ob¬ ciazeniem kól staje sie coraz wiekszy, czyli resor staje sie coraz twardszy. Po¬ nadto dzieki temu zapobiega sie zbyt sil¬ nemu przechylaniu sie uresorowanych mas w przypadkach przedstawionych na fig. 3 i 4.Równoczesnie dzialanie sily odsrodko¬ wej i uderzen z powodu nierównosci dro¬ gi warunkuje kinetycznie dwa ruchy ob¬ rotowe, a mianowicie z jednej strony u- resorowane masy przechylaja sie okolo srodka chwilowego, a z drugiej strony wskutek reakcji sprezyn, wystepujacej przy uderzeniach z powodu nierównosci drogi, uresorowanym masom udzielone zostaje przyspieszenie obrotowe okolo po¬ dluznej osi bezwladnosci pojazdu, prze¬ chodzacej przez punkt O. Poniewaz w u- rzadzeniu wedlug wynalazku punkty M i O leza zawsze blisko siebie, wiec nie za¬ chodzi wcale tak zwane „hustanie" poja¬ zdu, wystepujace zwykle wskutek nagle wystepujacych sil zlozonych.Sprezyna naciagowa moze byc zasta¬ piona sprezyna naciskowa (fig. 5). Draz¬ ki 119 resoru, które w tym przypadku sa na stale polaczone z dolnymi ramionami 16, sa tu skierowane w góre, na zewnatrz, przy czym kat pochylenia ramion kól wzgledem pionu wynosi 20 — 40°, tak iz kat zawarty miedzy ramionami i drazka¬ mi jest rozwarty. Na czopach 120 draz¬ ków 119 sa osadzone obrotowo plytki 23, o które ppiera sie sprezyna naciskowa 2k, osadzona w przesuwnych wzgledem siebie tulejach 2% 25.Urzadzenie wedlug wynalazku moze zawierac ponadto resory dodatkowe, osa¬ dzone na ramie pojazdu i polaczone z ra¬ mionami kól. Fig. 6 przedstawia taki u- klad dla jednej strony pojazdu. Resor na¬ ciagowy 27 przymocowany jest przegubo¬ wo do ramy w miejscu 28 i do drazka 80, polaczonego sztywno z ramieniem 1tf ko¬ la. Przez odpowiednie ustawienie drazka 30 charakterystyka uresorowania moze byc zmieniana stosownie do chwilowych wymagan. Poza tym drazek 30 moze byc polaczony z górnym ramieniem 13 kola, lub z ramieniem 19 glównego resoru.Uklad, przedstawiony na fig. 6, doty¬ czy kól napedzanych. Na ramie 11 osa¬ dzona jest przekladnia 32, napedzana wa¬ lem 31 od nieprzedstawionego na rysunku silnika; przekladnia ta jest sprzegnieta z pedniami pólosiowymi 33 za pomoca sprzegiel przegubowych 3J+, 13A. Waly 33 sa osadzone przesuwnie, np. za pomoca rowków i klinów sprzegla przegubowego, ze wzgledu na zmienny rozstaw kól.Uresorowanie wedlug wynalazku nie jest ograniczone do opisanych i przedsta¬ wionych przykladów wykonania, gdyz mo¬ ga byc w nim dokonane zmiany, nie prze¬ kraczajace granic wynalazku. Zamiast je¬ dnego resoru mozna takze zastosowac kil¬ ka resorów. Resory moga byc przymoco¬ wane przegubowo na górnym i dolnym ramieniu kola, lub na obu ramionach. Da¬ lej ramiona kól moga sie wahac w plasz¬ czyznach, tworzacych pewien kat ze srod¬ kowa plaszczyzna podluzna lub tez rów¬ noleglych do tej plaszczyzny. PL