Przedmiotem niniejszego wynalazku jest bron palna wielolufowa, uruchomiana w ten sposób, ze umozliwia trafienie w granicach jej donosnosci do ostrzeliwane¬ go celu, np. platowca lub innego poruszaja¬ cego sie szybko przedmiotu, przez odpo¬ wiednie rozmieszczenie pocisków w polu ostrzalu.W tym celu wedlug wynalazku poszcze¬ gólne dziala baterii nie sa rozrzucane w te¬ renie w celu skoncentrowania ognia z róz¬ nych punktów na ostrzeliwanym celu, lecz dziala te zostaja polaczone w jeden zespól, który mozna nastawiac w kierunku nadla¬ tujacego celu, przy czym lufy tego zespolu mozna obracac dookola jego osi oraz two¬ rzyc z nich snop równolegly, zbiezny lub rozbiezny. Cel, na który strzelajacy skierowuje rozwarty zespól luf, znajduje sie samoczynnie w polu ostrzalu i, prak¬ tycznie biorac, nie moze uniknac pocisków, wysylanych przez strzelajacego dowolnie lub wedlug ustalonego zawczasu planu przez zmiane rozwarcia luf lub przez obra¬ canie calego zespolu dookola jego osi.Bron palna wedlug wynalazku posiadaco najmniej jeden zespól lut, ustawiony na podstawie lub wsporniku dajacym sie nasta¬ wiac, przy czym lufy mo$a sie nachylac w stosunku do osi zespolu w jedna lub druga strone lub moga sie obracac wszystkie ra¬ zem dookola tej osi. Dobry jest uklad, w którym poszczególne lufy moga byc jedno¬ czesnie nachylane i obracane dookola osi zespolu, co pozwala na pokrywanie pola ostrzalu pociskami wzdluz linii spiralnych.W celu rozwierania lub zwierania snopa lufy moga sie odchylac w kierunku promie¬ ni w stosunku do osi zespolu albo tez po stycznych do kola, wspólsrodkowego z ta osia; uklad drugi umozliwia osadzanie kil¬ ku wspólsrodkowych zespolów luf w celu zwiekszania gestosci ostrzalu. Lufy moga byc osadzone na przegubach kulowych lub kardanowych, umozliwiajacych wychylanie sie ich we wszystkich kierunkach. W jed¬ nej z postaci wykonania wynalazku lufy sa rozmieszczone na podstawie nie wzdluz kól, wspólsrodkowych z osia baterii, lecz rzeda¬ mi, w szachownice lub w ukladzie podob¬ nym, przy czym kazda lufa jest osadzona w lozysku kulowym lub podobnym.Bron palna wedlug wynalazku posiada urzadzenia napedowe do rozwierania, zwie¬ rania i obracania zespolu luf, przy czym u- rzadzenia te moga byc uruchomiane mecha¬ nicznie, elektrycznie lub za pomoca cieczy pod cisnieniem. W jednej z postaci wykona¬ nia wynalazku urzadzenia napedowe do na¬ chylania luf w celu rozwierania i zwiera¬ nia snopa sa polaczone z urzadzeniami do przesuwania katowego jednych luf w sto¬ sunku do drugich, pojedynczo lub grupami, w celu zmiany rozmieszczenia pocisków w polu ostrzalu. Wynalazek ma na celu na¬ ped reczny, najlepiej w postaci latwej do obslugi raczki do skierowywania osi zespo¬ lu luf na cel, nachylenia poszczególnych luf i powodowania strzalów, aby strzelaja¬ cy mógl kierowac tymi róznymi czynnoscia¬ mi jedna tylko reka. Oprócz tego, w celu zmniejszenia do minimum zmeczenia strze¬ lajacego, sila niezbedna do obracania broni palnej lub zmiany rozwarcia snopa moze byc dostarczana np. przez silnik pomocni¬ czy lub urzadzenie pedalowe, dodane do napedu recznego.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia w rzucie pionowym bron palna w postaci zespolu luf, dajacych sie odchylac w kierunku promieni, fig. 2 — przekrój wzdluz linii // — // na fig. 1, fig* 3 — przekrój wzdluz linii III — /// na fig. 1, fig. 4, 5 i 6 — schematycznie pole ostrza¬ lu, fig. 7 — bron palna ustawiona na ziemi, fig. 8 — ustawiona na platowcu, fig. 9 — rzut pionowy broni palnej w postaci zespo¬ lu luf o osiach równoleglych, fig. 10 — przekrój wzdluz linii X — X na fig. 9, fig. 11 przedstawia schematycznie bron palna o dwóch wspólsrodkowych zespolach luf, fig. 12 i 13 — wykresy przedstawiajace pole ostrzalu broni palnej wedlug fig. 11, fig. 14 — rzut pionowy oraz czesciowy przekrój broni palnej, której lufy daja sie przesu¬ wac jedna wzgledem drugiej, fig. 15 — rzut poziomy pierscienia, powodujacego zmiany nachylenia luf, fig. 16, 17 i 18 — przekroje tego pierscienia w wiekszej podzialce wzdluz linij XVI — XVI, XVII — XVII i XVIII — XVIII na fig. 15, fig. 19 przedsta¬ wia bron palna czesciowo w rzucie piono¬ wym, czesciowo zas w przekroju z raczka napedowa uruchomiana jedna reka, fig. 20 i 21 — przekroje poprzeczne wzdluz linij XX — XX i XXI — XXI na fig. 19, fig. 22 przedstawia raczke napedowa w widoku z przodu, fig. 23 przedstawia odmiane urza¬ dzenia wedlug fig. 19, fig. 24 i 25 — prze¬ kroje poprzeczne wzdluz linij XXIV — XXIV i XXV — XXV — na fig. 23, fig. 26 przedstawia raczke napedowa z silnikiem pomocniczym w widoku z boku, czesciowo zas w przekroju podluznym wzdluz linii XXVI — XXVI na fig. 27, fig. 27 — prze¬ krój poziomy wzdluz linii XXVII — XXVII na fig. 26, fig. 28 przedstawia odmiane u- - 2 -rzadzenia wedlug fig. 26, fig. 29 przedsta¬ wia rzut poziomy tej odmiany w mniejszej podzialce, w zastosowaniu do zespolu czte¬ rech karabinów maszynowych, z których dla jasnosci rysunku górny jest zdjety, fig. 30 — w wiekszej podzialce widok uzebione¬ go wycinka z wykrojem prowadniczym, fig. 31 — schematyczny rzut poziomy broni pal¬ nej, której lufy sa rozmieszczone w równo¬ leglych rzedach fig. 32 — w wiekszej po¬ dzialce przekrój wzdluz linii XXXII — XXXII na fig. 31, fig, 33 — rzut poziomy drazków napedowych, a fig. 34 — widok z boku broni palnej, uwidocznionej na fig. 32.Na fig. 1 przedstawiono bron palna za¬ wierajaca zespól trzech karabinów maszy¬ nowych 1, które sa umieszczone o 120° je¬ den od drugiego na wspólnej podstawie (wsporniku) w postaci slupa 2, osadzonego na przegubie kulowym 3. Przechylajac slup w przegubie, celujacy moze latwo nakie- rowywac baterie na zadany cel, poslugujac sie np. celownikiem, polaczonym na stale z podstawa. Do celowania nocnego moze byc dolaczony reflektor, polaczony na sta¬ le z podstawa, którego os jest równolegla do osi zespolu karabinów maszynowych, wskutek czego platowiec lub inny cel, zla¬ pany promieniem reflektora, bedzie znaj¬ dowal sie w polu ostrzalu.Kolo 4 pozwala na obracanie broni pal¬ nej razem z podstawa dookola osi / — /.Z drugiej strony kazda lufa 1 posrodku jej dlugosci jest polaczona przegubowo z pod¬ stawa za pomoca przegubu 5, a ich kolby wchodza w rowki spiralne 6 plyty 7, moga¬ cej obracac sie dookola slupa 2, wskutek czego, obracajac te plyte, mozna zwezac lub rozszerzac snop, utworzony przez osie luf. ^ Jezeli skierowac bron palna na droge, po której ma sie poruszac cel, to pole o- strzalu pokryje pewna przestrzen, w obre¬ bie której musi sie znalezc cel. Mozna wiec wtedy, obracajac kolo 4 i plyte 7 w tym sa¬ mym kierunku, nadac broni ruch obrotowy dookola osi zespolu i otoczyc pociskami ca¬ la te przestrzen (fig. 4), albo tez, unieru- chomiajac kolo 4 i obracajac plyte 7, mozna skierowac pociski z obwodu ku srodkowi tej przestrzeni (fig. 5) lub odwrotnie, wresz¬ cie, obracajac kolo 4 i plyte 7 w kierun¬ kach odwrotnych mozna zmieniac miejsce pocisków wzdluz linij spiralnych, pokry¬ wajacych, praktycznie biorac, cala te prze¬ strzen od obwodu do srodka (fig. 6) lub od* wrotnie.Na fig. 4 — 6 uwidoczniony jest schemat ostrzalu w przypadku broni palnej zawiera¬ jacej zespól pieciu luf, lecz liczba luf moze byc dowolna. Fig. 7 przedstawia wiazke torów pocisków w postaci stozka, którego wierzcholek 8 znajduje sie w ziemi pod bronia palna, a podstawa 9 w plaszczyznie, w której porusza sie cel B, co jest najbar¬ dziej dobra postacia wykonania, chociaz wynalazek nie jest ograniczony do tej po¬ staci wykonania.Wedlug fig. 8 zespól luf 1 jest umiesz¬ czony na platowcu A w istotnych swych ce¬ chach tak samo, jak to bylo podane dla broni palnej na ziemi.W przykladzie wykonania, przedstawio¬ nym na fig. 1 i 2, przeguby 5, na których odchylaja sie lufy 1 przy zwezaniu lub roz¬ szerzaniu snopa, sa rozmieszczone wzdluz cieciw kola, wspólsrodkowego z osia snopu, tak ze odchylanie sie luf od osi snopa odby¬ wa sie w kierunku promieni. W pewnych przypadkach, mianowicie w celu zmniejsze¬ nia rozmiarów pola ostrzalu rozwartego snopa, moze byc bardziej korzystne nachy¬ lanie zespolu luf nie w kierunku promieni, lecz po stycznych do kola, wspólsrodko¬ wego z osia zespolu luf, przy czym przegu¬ by sa wtedy umieszczone wzdluz promieni tego kola lub równolegle do tych promieni.Odmiana broni palnej jest przedstawio¬ na na fig. 9 i 10, na których te same liczby oznaczaja te same czesci skladowe, jak i na fig. 1 i 2, przy czym liczba 5a oznaczo¬ no przeguby prostopadle do osi zespolu. _ 3 —na których osadzone sa lufy 1 tak, ze moga sie nachylac po stycznych do kól wspól¬ srodkowych z osia zespolu, Plyta 7 nie po¬ siada juz zlobków spiralnych, lecz zwykle wykroje prowadnicze 6a, w które wchodza z pewnym luzem dolne czopy luf.Mozna równiez polaczyc nachylenia w kierunku promieni z nachyleniem w kierun¬ ku stycznej, osadzajac lufy na przegubach kulowych lub kardanowych, tak aby kazda lufa mogla opisywac spirale bez obracania calego ich zespolu.Mozna równiez zwiekszyc gestosc o- strzalu, umieszczajac lufy w dwóch lub wie¬ cej wspólsrodkowych zespolach. Takie roz¬ mieszczenie pozwala na osiagniecie w polu ostrzalu krzyzowania sie pocisków, np, przez rozszerzenie snopa srodkowego i zwe¬ zenie snopa zewnetrznego.Na fig. 11 dwa zespoly luf, oznaczonych strzalkami, rozmieszczone sa wspólsrodko- wo, przy czym lufy la zespolu srodkowego i lufy Ib zespolu zewnetrznego moga sie na¬ chylac kazda w kierunku stycznej do kola, wspólsrodkowego z osia zespolu. Ostrza strzalek wskazuja kierunek, w którym na¬ chyla sie lufy. W podanym przykladzie lu¬ fy la nachyla sie w kierunku odwrotnym niz lufy Ib.Fig. 12 uwidocznia podwójne otoczenie pola ostrzalu pociskami broni palnej, za¬ wierajacej dwa zespoly wspólsrodkowe luf, obracajacych sie dookola osi zespolu bez nachylania luf, a wiec lufy sa ustawiane równolegle jedna do drugiej. Jezeli jedno¬ czesnie z obracaniem broni palnej nachylac lufy tak, aby otrzymac snop srodkowy roz¬ biezny, a snop zewnetrzny zbiezny, to tory pocisków przebiegaja spiralnie, przy czym rozbiezne spirale wewnetrzne wypelniaja przestrzen pomiedzy zbieznymi spiralami zewnetrznymi, pokrywajac w ten sposób calkowicie pole ostrzalu. Przebieg odwrot¬ ny jest równiez mozliwy.Chociaz bron palna, posiadajaca lufy dajace sie odchylac w kierunku promieni, moze skladac sie z kilku zespolów luf, le¬ piej jest jednak stosowac lufy dajace sie odchylac w kierunku stycznych do kól wspólsrodkowych z osia zespolów, ponie¬ waz zmniejsza to wymiary zespolu luf. Z drugiej strony nacisk na podstawe, wywie¬ rany przy strzelaniu z broni do niej nachy¬ lonej, moze byc wykorzystany do obraca¬ nia lub kierowania ruchem obrotowym pod¬ stawy lub wiezyczki, dzwigajacej bron, jak równiez ewentualnie do kierowania wychy¬ leniem katowym broni, majac na widoku zapewnienia samoczynnosci jej ruchów. Na¬ lezy przy tym zaznaczyc, ze przy strzelaniu zespól luf moze sie obracac.Fig. 14 — 18 uwidoczniaja przyklad wy¬ konania broni palnej, która umozliwia ze- srodkowywanie ognia w okreslonych miej¬ scach pola ostrzalu, objetego snopem. U- skutecznia sie to przez zmiane kata po¬ czatkowego nachylenia niektórych luf lub niektórych ich zespolów w stosunku do osi snopa. Prosty sposób wykonania tego po¬ czatkowego nachylenia polega na podziele¬ niu narzadu kierujacego ruchem katowym broni, w celu rozwarcia lub zwarcia jej luf, na tyle czesci, ile jest luf lub ich zespolów do przesuniecia i to w taki sposób, aby te czesci narzadu napedowego mogly byc przesuwane katowo jedna w stosunku do drugiej w celu poczatkowego regulowania nachylenia broni, jak równiez wszystkie ra¬ zem bez przesuwu wzglednego, w celu re¬ gulowania rozwarcia lub zwarcia snopa.Potrzeba, aby poszczególne ruchy, powo¬ dujace nachylenia luf zespolu oraz zmiany stopnia rozwarcia snopa, byly wywolywane z odleglosci i aby narzad ten byl wykona¬ ny w sposób, umozliwiajacy jak najbardziej calkowita samoczynnosc dzialania.Bron palna, przedstawiona na fig. 14, zawiera zespól dziewieciu karabinów ma¬ szynowych lub dzial samoczynnych V, 1" i 1"\ z których niektóre dla jasnosci nie sa narysowane, lecz tylko oznaczone za pomo¬ ca odpowiednich liczb umieszczonych w — 4 —miejscach, które one zajmuja na kolowej plycie 10, która je wszystkie dzwiga. Lufy te moga sie odchylac na czopach 11, a o- prócz tego caly zespól daje sie obracac do¬ okola jego osi, która pokrywa sie z osia plyty 10, osadzonej obrotowo w pierscieniu 12 .Nachylenie luf jest regulowane za po¬ moca pierscienia napedowego 13, umiesz¬ czonego wspólosiowo pod plyta 10 i pod¬ trzymywanego przez nia za pomoca wie¬ szaków 14, które pozwalaja na pewne jego przesuniecia katowe w stosunku do plyty przy jednoczesnym wspóludziale w ruchu obrotowym plyty. Palce 15, zamocowane na lufach/wchodza w wydrazenia 16 pierscie¬ nia napedowego 13, wobec czego kazdy przesuw katowy pierscienia w stosunku do plyty powoduje zmiane nachylenia luf.Ze wzgledu na nachylenie poczatkowe zespól luf jest podzielony na trzy grupy, przy czym jedna grupa zawiera lufy V, druga grupa — lufy 1" i trzecia grupa — lufy V". Ze swej strony pierscien napedo¬ wy 13 jest podzielony na trzy czesci lub kola wspólsrodkowe 13*, 13" i 13"', z któ¬ rych kazde posiada odpowiednie wydra¬ zenia 16', 16" i 16"' (fig. 14 i 15) do umie¬ szczania w nich palców jednej z trzech grup luf. Kola 13' i 13" sa podtrzymywane kolem 13'" i moga byc przesuwane katowo wzgledem siebie i wzgledem kola 13'" w ce¬ lu nachylania wzgledem siebie luf poszcze¬ gólnych grup. Oczywiscie, ze przesuw ka¬ towy jednego kola w stosunku do innych zmienia poczatkowe nachylenie luf odpo¬ wiedniej grupy, wskutek czego przesuwajac katowe dwa kola 13' i 13" w róznym stop¬ niu w stosunku do kola 13'" otrzymuje sie odchylenie wzajemne luf trzech grup 1', 1" i 1"'. Wielkosc odchylenia luf kazdej grupy jest zalezna, oczywiscie, od kata obrotu kól, a wiec moze byc regulowana dowolnie- Wykroje 17, wykonane w kolach górnych, odkrywaja wydrazenia 16 w kolach dol¬ nych, jak to uwidocznia fig.15, pozwalajac palcom 15 luf odpowiedniej grupy Wejs& swobodnie do tych wydrazen (fig. 16 i 17).Na tablicy rozrzadczej 18, umieszczonej w poblizu plyty 10, znajduja sie trzy dzwi¬ gnie 19, 20 i 21, które moga byc uruchomia¬ ne przez jednego czlowieka. Dzwignie 19 i 20 rozrzadzaja nachylaniem poczatkowym luf grup 1' i /" za pomoca kól 13' i 13", podczas gdy dzwignia 21 sluzy do przesu¬ wania katowego pierscienia 13, to jest cale¬ go zespolu kól 13', 13" i 13"'. Przenoszenie napedu moze byc uskutecznione w dowolny sposób; w opisanym przykladzie wykonania wynalazku odbywa sie ono hydraulicznie za posrednictwem niescisliwej cieczy i za po¬ moca tloków z których jedne (22, 23, 24) sa polaczone z dzwigniami, a inne (25, 26, 27) z narzadami napedowymi, oraz za po¬ moca przewodów gietkich (28, 29, 30),-la¬ czacych te tloki parami ze soba (fig. 14).Poniewaz jednak pierscien 13 powinien miec moznosc obracania sie razem z plyta 10 wzgledem ramy 31, dzwigajacej tablice rozrzadcza 18, to polaczenie bezposrednie nie byloby mozliwe z powodu niedogodno¬ sci, powstajacych ze skrecenia przewodów gietkich. Wobec tego przewody 28, 29 i 30 zostaly wprowadzone do nieruchomej scian- ki wewnetrznej odpowiednich trzech pier¬ scieniowych zbiorników 32, 33, 34, których kadlub moze sie obracac wspólosiowo z czesciami pierscienia 13 i które sa polaczo¬ ne prowadnicami 28', 29', i 30' z odpowied¬ nimi tlokami odbiorczymi 25, 26 i 27 (fig. 15 i 18). Tlok 25, uruchomiajacy kolo 13', i tlok 26, uruchomiajacy kolo 13", sa pod¬ trzymywane odpowiednio kolami 13" i 13'", podczas gdy tlok 27, uruchomiajacy calosc pierscienia 13, opiera sie o jedno ramie wieszaka 14. Przewody z ciecza moga byc równiez doprowadzone do zbiorników po¬ przez czopy 12.Dwie osoby, siedzace na siedzeniach 35, 36, obsluguja bron palna. Jedna osoba ob¬ sluguje lunete lub przyrzad celowniczy 37, kolo reczne 38 do nastawiania ramy 31* —- 5 —drugie kolo reczne 39 do nastawiania na wysokosc plyty 10 prz&z nachylanie pier¬ scienia 12 na jego czopach 12* oraz urza¬ dzenie pedalowe 40 do obracania plyty 10 za pomoca kola zebatego 41 i uzebionego wienca 42, przy czym wal kola zebatego przechodzi przez jeden z czopów 12* pier¬ scienia 12. Druga osoba obsluguje dzwignie tablicy rozrzadczej 18. Przesuwajac dzwi¬ gnie 19, 20 po skali umieszczonej na tablicy mozna nastawiac i regulowac odchylenie poczatkowe luf odpowiednio do rozkazów, otrzymanych do okreslonego ostrzalu. Za pomoca zderzaków 43, które daja sie prze¬ suwac z obu stron dzwigni 21, mozna uregu¬ lowac wielkosc odchylen tej dzwigni, odpo¬ wiadajaca maksymalnemu katowi rozwarcia zespolu luf do projektowanego strzelania, wobec czego przy nastepnym przesuwaniu dzwigni od jednego do drugiego zderzaka, dzieki poczatkowemu nachyleniu luf i ogra¬ niczonemu rozwarciu snopa, otrzymuje sie samoczynnie przy strzelaniu pozadane roz¬ mieszczenie pocisków w polu ostrzalu.Oczywiscie, bron palna moze posiadac dwa lub wiecej wspólsrodkowych zespolów luf. W tym przypadku sa odchylane albo wszystkie zespoly luf albo czesc ich, przy czym urzadzenie napedowe powinno byc dostosowane do celu, który ma byc osia¬ gniety. Wszelkie zmiany moga byc wresz¬ cie dokonane w ukladzie broni oraz w u- rzadzeniach napedowych nie wychodzac po¬ za ramy wynalazku.W róznych przykladach wykonania, o- pisanych wyzej, wszystkie ruchy broni pal¬ nej, mianowicie nastawianie w kierunku ce¬ lu, rozwieranie i zwieranie snopa, obraca¬ nie zespolów i strzelanie zaleza od poszcze¬ gólnych narzadów napedowych, których u- ruchomianie wymaga obu rak strzelajace¬ go. Ponizej bedzie opisane urzadzenie, któ¬ re pozwala na wykonywanie tych wszyst¬ kich czynnosci za pomoca jednej tylko re¬ ki, wobec czego strzelajacy moze uzyc dru¬ ga reke do innych czynnosci, np, do pilo¬ towania platowca lub innego pojazdu, za¬ opatrzonego w bron palna wedlug wyna¬ lazku.Na fig. 19 i 20, przedstawiajacych bron palna, zaopatrzona w tego rodzaju urza¬ dzenie rozrzadcze, zespól czterech karabi¬ nów maszynowych /, z których tylko trzy sa widoczne na fig. 19, jest umieszczony na slupie 44, podtrzymywanym krzyzakiem 45, umieszczonym w obsadzie 46, tworzacej przegub kulowy w lozysku ramy 47.Rekojesc 48, osadzona na koncu slupa 44, pozwala strzelajacemu na skierowywa¬ nie zespolu karabinów maszynowych na o- strzeliwany cel jak równiez przez zwykle pokrecenie rekojesci na obracanie tego ze¬ spolu dookola jego osi, np. o 90°, w jedna i druga strone od polozenia posredniego.Przegub moze byc zaopatrzony w kulki lub walki w celu zmniejszenia potrzebnego do obrócenia wysilku.Na rekojesci 48 jest osadzona przegubo¬ wo dzwignia 50, która strzelajacy moze do¬ ciskac dlonia do rekojesci, sciskajac spre¬ zyne 51. Ten ruch dzwigni powoduje od¬ chylenie jej ramienia 52, wchodzacego w wykrój 53 tulei 54, która obraca sie dzieki temu dookola slupa 44 i pociaga za soba tarcze 55, posiadajaca cztery rowki spiral¬ ne 56 (fig. 21). W te rowki wchodza palce 57, stanowiace calosc z uchwytami 58, z których kazdy dzwiga jeden z karabinów maszynowych 1 i daje sie odchylac od slu¬ pa 44 na przegubach 59, umieszczonych na ramionach krzyzaka 45, wskutek czego ob¬ rót plyty 55, spowodowany ruchem dzwigni 50, powoduje nachylenie katowe czterech karabinów maszynowych /, niezbedne do zwarcia snopa. Po zaprzestaniu nacisku na dzwignie 50 zespól luf pod dzialaniem spre¬ zyny 51 tworzy snop rozbiezny.Rekojesc 48 daje sie nieco przesuwac podluznie w stopniu dostatecznym do tego, aby popchnieta przez strzelajacego mogla uruchomic osadzony na $lupie jezyczek 60,, który powoduje strzelanie czterech karabi^ - 6 —mów przez uruchomienie ich spustów 61 za posrednictwem przewodu 62, np. przewodu gietkiego typu Bowdena. Strzelajacy moze równiez uruchomic jezyczek 60 za pomoca przewodu gietkiego 63 i drugiego jezyczka 64, osadzonego na rekojesci 48.Urzadzenia tlumiace drgania pochodza¬ ce od strzalów sa umieszczone na obsadzie krzyzaka lub na ramie.W odmianie wykonania, przedstawionej na fig. 22 — 25f przesuniecia katowe kara¬ binów 1 w celu rozwierania i zwierania sno¬ pa sa dokonywane w kierunkach równole¬ glych do slupa 44, poniewaz przeguby 65 uchwytów, do których przymocowane sa karabiny /, sa w tym przypadku umieszczo¬ ne prostopadle do slupa. Palce 57 uchwy¬ tów nie wchodza tu w rowki spiralne plyty, lecz zaczepiaja o czworo widelek 66 tulei obrotowej 54, uruchomianej za pomoca dzwigni 50 rekojesci 48.Poza tym uklad jest identyczny z ukla¬ dem, przedstawionym na fig. 19 — 21.W pewnych przypadkach, np. gdy lufy sa ciezkie lub jest ich duzo, dobrze jest za¬ opatrzyc rekojesci uruchomianych zespolów w zródlo sily napedowej innej niz dlon strzelajacego. Dwie postacie wykonania u- lepszonej w ten sposób rekojesci rozrzad- czej sa uwidocznione na fig. 26 i nastep¬ nych, na których tymi samymi liczbami o- znaczono narzady, podobne do narzadów, opisanych wyzej.Rekojesc 48, wykonana z dwóch jedna¬ kowych polówek, jest wydrazona i zawiera przewód gietki 67, laczacy koniec slupa 44 z kolem slimakowym 68, które jest osadzo^ ne obrotowo na czopach w rekojesci i na¬ pedzane slimakiem 69, przymocowanym do konca drugiego przewodu gietkiego 70.Przewód 70 jest napedzany silnikiem, u- rzadzeniem pedalowym lub innym zródlem sily napedowej, nie przedstawionym na ry¬ sunku. Jest jasne, ze obracanie sie przewo¬ du 70 powoduje obracanie sie slupa 44, ob¬ sady 46 i karabinów maszynowych .1 dooko¬ la osi zespolu, z duzym zmniejszeniem szybkosci obrotowej wskutek zastosowania slimaka 69. Rola strzelajacego ogranicza sie tutaj do powstrzymywania rekojesci 48 od obracania sie, co nie wymaga zadnego wysilku. Ruch obrotowy moze byc staly lub przerywany.W slupie 44, wykonanym z rury, daje sie przesuwac zaopatrzony w uzebienie dra¬ zek 71, którego koniec, zwrócony do reko¬ jesci, jest sprzezony za pomoca krzyzaka 72, przechodzacego przez szczeliny w slu¬ pie, oraz pierscienia 73, otaczajacego slup, z zespolem ciegiel 74, laczacym go z dzwi¬ gnia 50, wykonana w ksztalcie raczki do pociagania i umieszczonej w wykroju reko¬ jesci 48 (fig. 26 i 27). Drazek 71 o przekro¬ ju kwadratowym z kazdej strony jest zao¬ patrzony w zebatke 75 (fig. 29). Kazda ze¬ batka zazebia sie z uzebionym wycinkiem 76, osadzonym przegubowo na slupie w miejscu 77 i posiadajacym po drugiej stro¬ nie przegubu wykrój prowadniczy 78, w który wchodzi trzpien 79 odpowiedniego karabina /. Gdy strzelajacy, trzymajac w dloni rekojesc 48, pociaga za raczke 50, to drazek 71 zostaje pociagniety przez zespól ciegiel 74, a zebatki 75 powoduja obrót wy¬ cinków 76. Ksztalt wykroju prowadniczego 78 jest taki, ze ten ruch wycinków powodu¬ je obrót karabinów 1 na przegubach 59, la¬ czacych je ze slupem, co powoduje ze swej strony zwarcie snopa przez równolegle u- stawienie karabinów wzgledem siebie. Je¬ zeli strzelajacy zwalnia raczke 50, to spre¬ zyny 80 ustawiaja ja w polozenie poczatko¬ we i snop robi sie ponownie rozbieznym pod dzialaniem wycinków z wykrojami prowad- niczymi. Polaczenie za pomoca trzpienia i wykroju prowadniczego zapewnia ruch bez luzu, co jest wazne z powodu wstrzasów wywolywanych strzelaniem i co zmniejsza wysilek strzelajacego, niezbedny do zwar¬ cia snopa.W odmianie wykonania, uwidocznionej na fig. 28 i 29, drazek 71 z zebatkami jest — 7 -napedzany mechanicznie w celu zwolnie¬ nia strzelajacego od tego wysilku. W tym celu raczka 50 jest zastapiona jarzmem 81, które zostaje wprawiane w ruch przerywa¬ ny, przenoszony na drazek 71 przez zespól drazków 74. Jarzmo 81 otrzymuje ruch od walu poprzecznego 83, przekazany mu za pomoca tarczy nieokraglej lub mimosrodu 82i przy czym ruch obrotowy tego walu jest brany od przewodu gietkiego 70. Wal po¬ przeczny 83, osadzony na czopach w wy¬ kroju rekojesci 48, dzwiga z jednej strony tarcze nieokragla 82, z drugiej zas strony kolo zebate 84, zazebiajace sie z drugim ko¬ lem zebatym 85, zamocowanym na osi kola slimakowego 68. Ewentualnie w uklad do przenoszenia sily moze byc wlaczone sprze¬ glo, aby strzelajacy mógl dowolnie wywo¬ lac lub zatrzymac ruch powodujacy rozwie¬ ranie lub zwieranie snopa* Aby rozpoczac strzelanie, strzelajacy naciska wielkim palcem przycisk spustowy 86, umieszczony na górnej czesci rekojesci 48. Za posrednictwem dzwigni dwuramien- nej 87, zespolu ciegiel 88 i krzyzaka 90, o- sadzonego w pierscieniu 89 i przechodzace¬ go przez szczeliny slupa 44, spust 86 uru¬ chomia przewody Bowdena 91, z których kazdy jest polaczony ze spustem 92 jedne¬ go z karabinów. W ten sposób spusty ka¬ rabinów sa uruchomiane jednoczesnie i po¬ czatek strzelania jest niezalezny od ruchów obrotowych oraz zwierania i rozwierania snopa, dzieki równoleglemu umieszczeniu wzdluz osi zespolu luf i dookola tej osi przewodu gietkiego 67 i zespolu ciegiel 74 i 88.Zamiast rozmieszczenia obwodowego dookola osi broni palnej lufy moga byc rozmieszczone inaczej, np. rzedami. Fig. 31 — 34 przedstawiaja zespól dwunastu ka¬ rabinów 1, rozmieszczonych na prostokat¬ nej famie 93 w trzech równoleglych rze¬ dach, po cztery karabiny w kazdym. Do skierowywania tej broni palnej na cel ra¬ ma 9$ daje sie obracac na pierscieniowej podstawie 94. K&zdy karabin 1 jest osadzo¬ ny za pomoca przegubu kulowego 95 w ply¬ cie 110, polaczonej przegubowo z rama 93, przy czym ich kolby sa polaczone za pomoca wystepów 96 z suwakami 97, pola¬ czonymi w grupy za pomoca drazków 107.Suwaki 97 jednego rzedu, np. rzedu srod¬ kowego, sa wykonane jako nakretki, na¬ krecone na nagwintowane czesci 99 draz" ka9S.Drazek 98 jest napedzany w miejscu 100 za pomoca dzwigni 101, osadzanej ob¬ rotowo na osi 102. Dzwignia 103, zamoco¬ wana na drugim koncu drazka 98 jest po¬ laczona z dzwignia 101 za pomoca drazka 104, tworzacego z tymi dzwigniami i draz¬ kiem 98 równoleglobok przegubowy. Kolo 105 obraca drazek 98, wskutek czego na¬ chylenie karabinów 1 zmienia sie przez rozsuwanie lub zblizanie suwaków 97, przy czym niektóre gwinty 99 tego samego rze¬ du moga byc prawoskretne, a inne — lewo- skretne, przy czym moga posiadac rózny skok w celu nadania karabinom rozmaitego nachylenia.Obie dzwignie 101 i 103 sa osadzone na plycie 110, polaczonej przegubowo z rama 93, wskutek czego odpowiednio poruszajac dzwignia 101 mozna przechylac caly ze¬ spól luf na boki, do przodu i w tyl.Dzwignia 101 sluzy przy tym do prze¬ chylania zespolu w plaszczyznie równole¬ glej do plaszczyzny rysunku, a dzwignia 109 — do przechylania w plaszczyznie prostopadlej do plaszczyzny rysunku.Obracajac kolo 105 mozna zmieniac rozwarcie luf w kierunku podluznym. Moz¬ na równiez zmieniac rozwarcie luf w kie¬ runku poprzecznym, obracajac kola 108, które powoduja obracanie sie nakretek 111, nakreconych na poprzeczki 107, których dlugosc one zmieniaja, przy czym kola 108 uruchomiaja te nakretki za pomoca lancu¬ chów 112 i kól zebatych 113.Jest rzecza zrozumiala, ze przyklady wykonania, opisane i przedstawione na ry- — 8 —simkach, nic ograniczaja zakresu wynalaz¬ ku i moga posiadac liczne odmiany. PL