Wynalazek dotyczy lozysk kulkowych, uzywanych jako polaczenia obrotowe dla pojazdów, w szczególnosci dla wózków, do¬ czepianych do wozów ciezarowych. Takie lozyska obrotowe sluza do polaczenia wóz¬ ka z osia wzglednie z podwoziem. Polacze¬ nie obrotowe wedlug wynalazku jest prze¬ znaczone dla wozów, sluzacych do prze¬ wozenia wielkich ciezarów.Na polaczenia obrotowe dzialaja dwie sily, dzialajace w róznych kierunkach. Po pierwsze dziala tu ciezar pojazdu w kie¬ runku pionowym, po wtóre zas sila pocia¬ gowa w kierunku poziomym. Te dwie sily skladaja sie na sile wypadkowa, której kierunek odchyla sie od pionu w stopniu zaleznym od wielkosci sily pociagowej.Przy budowaniu polaczen obrotowych jest zatem rzecza wazna, aby czesci polacze¬ nia dostosowane byly do kierunku wypad¬ kowej. W polaczeniu wedlug wynalazku pierscienie lozysk kulkowych wykonane sa z pretów walcowanych, przy czym ka¬ towniki lub teowniki zgina sie w ksztalt pierscienia, konce zas ich spawa sie ze so¬ ba. Wedlug wynalazku stopa ksztaltowni¬ ka sluzy do przymocowania, np. przy po¬ mocy srub, zebro zas, zaopatrzone w wy¬ toczone wglebienie dla kulek lozyska, slu¬ zy do wlasciwego ulozyskowania tych o- statnich. Szczególna odmiana przedmiotu wynalazku sa pierscienie lozyskowe wyko- Lfi&ne z teowników o szerokiej stopie, któ¬ rych zebro umieszczone jest mimosrodo- wo.Sporzadzanie pierscieni do lozysk kul¬ kowych z profilowanej walcówki jest juz znane z polaczen obrotowych dla pojazdów trzykolowych, a wiec dla pojazdów o sto¬ sunkowo malej nosnosci, przy czym pola¬ czenie obrotowe sluzy tu do przymocowa¬ nia kola przedniego, dzwigajacego silnik, do platformy pojazdu. W tych wozach sto¬ suje sie ksztaltowniki, w których wysokosc zebra jest równa mniej wiecej srednicy ku¬ lek. Powierzchnie pretów nie ulegaja przy tym obróbce, lecz sluza w stanie surowym jako powierzchnie biegowe dla kulek.Przymocowanie pierscieni musi byc wyko¬ nane przy pomocy osobnych narzadów.Wada tych urzadzen polega na tym, ze przy wiekszych obciazeniach nastepuje wy¬ giecie pierscieni, wymiarowanych za slabo w stosunku do srednicy kulek, ze wskutek tego narzady, potrzebne do ich umocowa¬ nia, posiadaja skomplikowana budowe oraz ze ich wykonanie jest klopotliwe i kosztow¬ ne.Polaczenie obrotowe wedlug wynalaz¬ ku nie posiada wad wymienionych i wyróz¬ nia sie prosta budowa. Sila wypadkowa ciezaru wozu i sily pociagowej przejmowa¬ na jest przez pierscienie lozyska kulkowe¬ go, nie powodujac wyginania sie pierscie¬ ni.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku. Figura 1 przedstawia przekrój przez lozysko kulko¬ we wedlug wynalazku, wykonane z ka¬ towników. Fig. 2 przedstawia przekrój przez lozysko, wykonane z teowników. Fig. 3 przedstawia przekrój przez lozysko, wykonane z katowników innego ksztaltu.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 wewnetrzny pierscien lozyskowy a wy¬ konany jest z katownika równoramienne¬ go, zewnetrzny zas pierscien 6 — z katow¬ nika o ramionach nierównych. Oczywiscie jednak pierscien b móglby posiadac takze równe ramiona i nawzajem pierscien a — ramiona nierówne. Litera c oznacza kulki lozyska. Azeby niedopuscic do przedosta¬ wania sie kurzu do lozyska, umieszczone sa kawalki blachy d, wzglednie e.W polaczeniu obrotowym wedlug fig. 2 oba pierscienie a i b wykonane sa z teowni¬ ków o jednakowym profilu i mimosrodowo wzgledem stopy umieszczonych zebrach, przy czym w pierscieniu wewnetrznym szerszy kolnierz lezy po stronie wewnetrz¬ nej, umozliwiajac w ten sposób wygodne przymocowanie pierscienia, podczas gdy w pierscieniu zewnetrznym b, szerszy kol¬ nierz zwrócony jest na zewnatrz, tak iz i tutaj przymocowanie moze byc uskutecz¬ nione w sposób prosty i latwo dostepny.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 pierscienie a i b polaczone sa z dzwiga¬ jacymi je czesciami przez spawanie. Przy takim sposobie przymocowania mozna sto¬ sowac katowniki o stosunkowo krótkich ra¬ mionach. Daje to wiec bardzo wydatna oszczednosc na ciezarze w porównaniu z wykonaniem wedlug fig. 1 i 2. Przy zasto¬ sowaniu wykonania wedlug fig. 2 i 3 moz¬ na zrezygnowac z umieszczenia osobnych blach, przykrywajacych i chroniacych lo¬ zysko przed kurzem, poniewaz prostokat¬ ny ksztalt szczeliny pomiedzy obu pier¬ scieniami stanowi dostateczne zabezpiecze¬ nie przed przedostawaniem sie zanieczy¬ szczen do lozyska. PL