Podczas gdy wlaczanie i laczenie rów¬ nolegle kondensatorów dla niskich napiec odbywalo sie zwykle bez zastosowania o- porników tlumiacych lub tez dodatkowych, w urzadzeniach zlozonych z kondensato¬ rów dla wysokich napiec uzywano w ogól¬ nosci wylaczników olejowych z oporami dodatkowymi. Te ostatnie byly bezwzgled¬ nie konieczne przy dolaczaniu kondensato¬ rów do kondensatorów znajdujacych sie juz pod napieciem, poniewaz w takich przypadkach ze wzgledu na brak jakiego¬ kolwiek dzialania tlumiacego nalezy liczyc sie z bardzo wysokimi drganiami wlasnymi oraz z wielkimi pradami wyrównawczymi.Pochodzi to stad, ze kondensator nalado¬ wany wyladowuje sie gwaltownie przez kondensator nienaladowany.Aby uniezaleznic sie od wylaczników olejowych z oporami dodatkowymi, a na ich miejsce umozliwic stosowanie wylacz¬ ników ekspansyjnych z gazem sprezonym lub z woda, wzglednie przy malych mocach kondensatorów stosowanie odlaczników mocy w celu oslabienia pradów wyrównaw¬ czych przy wlaczaniu, a w szczególnosci przy równoleglym laczeniu kondensatorów silnopradowych, wedlug wynalazku przed elementy kondensatorów zostaja wlaczane urzadzenia tlumiace. Jako takie moga byc uzyte oporniki tlumiace, dlawiki tlumiace bez rdzenia zelaznego lub tez kondensato-fy zwijane, posiadajace indukcyjne wlasci¬ wosci. Oporniki tlumiace nie nadaja sie do tego celu o tyle, ze ze wzgledu na ich stale wlaczenie powinny one byc obliczone naj¬ wyzej na 0,5% wlasnego zuzycia. Ten wa¬ runek uniemozliwia otrzymanie calkowite¬ go dzialania tlumiacego przy wlaczaniu lub równoleglym laczeniu kondensatorów. We¬ dlug wynalazku stosuje sie wiec najko¬ rzystniej narzady tlumiace, posiadajace wlasciwosci indukcyjne, zwlaszcza ze tym sposobem mozna zlagodzic stromosc, jaka wykazuje czolo fali, natomiast nie mozna tego osiagnac przez zastosowanie oporni¬ ków tlumiacych. W pewnych przypadkach jednak moga znalezc zastosowanie oporni¬ ki tlumiace i dlawiki laczone równolegle.Dlawiki moga byc wlaczone badz przed kazdy element kondensatorowy, z których sklada sie calkowita jednostka kondensato¬ rowa, badz przed kazdy uklad szeregowy elementów kondensatorowych, albo tez przed kazda faze kondensatora. Ewentual¬ nie okazuje sie nawet bardziej ekonomicz¬ ne wlaczanie w kazdy z trzech przewodów doprowadzajacych po jednej cewce, obli¬ czonej na prad wypadkowy. Cewke te moz¬ na umiescic w przestrzeni zawartej miedzy przepustami kondensatora i szynami zbior¬ czymi, znajdujacymi sie w górnej czesci kondensatora. Takie narzady tlumiace u- mieszcza sie najkorzystniej bezposrednio w zbiorniku kondensatora, przez co zespól kondensator — narzad tlumiacy wypada znacznie taniej, anizeli bylo by to w przy¬ padku umieszczenia oddzielnych cewek po¬ za skrzynke kondensatora, przy czym cew¬ ki te musialyby byc wówczas calkowicie odizolowane stosownie do wielkosci napie¬ cia wzgledem ziemi. Korzystne jest nada¬ nie dlawikom takich wymiarów, aby moc bezwatowa kazdej cewki wynosila co do swej wielkosci okolo 1%, przeplywajacej przez nia jednofazowej mocy kondensato¬ ra. Taka mala strata indukcyjna moze byc dopuszczona bez zastrzezen, gdyz lezy ona poza dopuszczalna tolerancja pojemnosci.Dla wytworzenia koniecznej indukcyjnosci wystarczy w kazdym przewodzie doprowa¬ dzajacym umiescic po jednej cewce, skla¬ dajacej sie z okolo 10 zwojów tasmy mie¬ dzianej, bez rdzenia zelaznego, przy czym poszczególne zwoje mozna odizolowac od siebie tektura polyskujaca grubosci 1 — 2 mm.Przyklad wykonania wynalazku jest u- widoczniony w ukladzie polaczen na ry¬ sunku. Do sieci u, v, w przylaczony jest w znany sposób uklad kondensatorów a za posrednictwem odlacznika b i wylacznika mocy c. Wedlug wynalazku przed konden¬ satorami wlaczone sa narzady tlumiace np. cewki dlawikowe d. Zespól kondensator- -dlawik jest umieszczony tutaj we wspól¬ nym zbiorniku /. Zespoly kondensator-dla- wik a± — d19 a2 — d2, a3 — c?3 mozna rów¬ niez przylaczyc do sieci u, v, w za posred¬ nictwem odlacznika b i wylacznika mocy c, wzglednie polaczyc równolegle z zespo¬ lem kondensator-dlawik a — d. W przy¬ kladzie wykonania zespoly kondensator- -dlawik ax — d19 a2 — d29 a3 — ds sa rów¬ niez polaczone ze soba równolegle, tak ze tylko wszystkie razem moga byc polaczone równolegle z zespolem a — d. Naturalnie jest tez do pomyslenia bez zastrzezen ta¬ ki uklad polaczen, który umozliwialby rów¬ nolegle wlaczanie poszczególnych zespo¬ lów.Zastosowanie narzadów tlumiacych d, d19 d29 dv wlaczonych przed uklady kon¬ densatorów a, a19 a2, a^ powoduje znacz¬ ne zmniejszenie pradu wyrównawczego, ja¬ ki wystepuje w czasie nietlumionego lacze¬ nia równoleglego oraz obniza szczyt pradu ladowania w czasie wlaczania kondensato¬ rów, przede wszystkim zas oszczedza kon¬ takty laczników i okladziny kondensato¬ rów. W przykladzie wykonania dajace do¬ laczac sie zespoly kondensator-dlawik sa umieszczone równiez w oddzielnych zbior¬ nikach fl9 f2, /3. — 2 — PL