Wynalazek niniejszy dotyczy sposobów wytwarzania katalizatorów stosowanych przy uwodornianiu materialów weglowych.Proponowano juz do tego celu stosowa¬ nie jako katalizatorów lub nosników katali¬ zatorów krzemianów takich, jak ziemia bie¬ laca.Obecnie stwierdzono, ze uwodornianie mozna przeprowadzac z wieksza korzyscia, jezeli jako katalizatory lub nosniki katali¬ zatorów stosuje sie ziemie odbarwiajace, które poddaje sie uprzednio specznianiu przez traktowanie za pomoca cieklego srod¬ ka speczniajacego w ciagu dluzszego okre¬ su czasu. Zwlaszcza nadaja sie do tego ce¬ lu ziemie odbarwiajace, zawierajace mont- morillonit lub skladniki krystalograficznie do niego podobne, np, ziemie florydzka „Terrana", ziemie folarska, Beidellit lub Nontronit.Nieodpowiednie sa glinki odbarwiaja¬ ce, które juz po krótkim stykaniu sie z cie¬ cza (a wiec po skropieniu lub przepojeniu) tworza mase zelatynowata, jak np. niektó¬ re bentonity.Specznianie ziem odbarwiajacych usku¬ tecznia sie woda lub wodnymi roztworami zasad, np. rozcienczonym roztworem wo¬ dorotlenku potasu. Srodkami speczniaja¬ cymi moga byc równiez ciekle zwiazki or¬ ganiczne o malym ciezarze czasteczkowym, zawierajace tlen, np. alkohole, etery, keto-hy lub kwasy. Specznianie mozna przepro¬ wadzac ppd .cisnienioai zwiekszonym i w temperaturze podwyzszonej. Mozna rów¬ niez stosowac ciekle'zwiazki organiczne o malym ciezarze czasteczkowym, jak np. weglowodory o niskim punkcie wrzenia al¬ bo ich pochodne, np. chlorowane weglowo¬ dory o malym ciezarze czasteczkowym lub pochodne siarkowe, albo równiez zwiazki organiczne, wystepujace normalnie w sta¬ nie gazowym, i (albo tez) inne gazy, jak np. amoniak w stanie cieklym lub gazowym.Ziemie odbarwiajace styka sie z wymie¬ nionymi cieczami lub ich parami w tempe¬ raturze lezacej ponizej punktu wrzenia cie¬ czy przy danym cisnieniu, korzystnie jed¬ nak powyzej 30°C, w ciagu 1 — 30 godzin, przy czym dobrze jest mechanicznie mie¬ szac material poddawany specznianiu w cieczy. Mozna równiez ogrzac srodek speczniajacy prawie do jego temperatury krytycznej i przeprowadzic specznienie w poblizu cisnienia krytycznego. Po skonczo¬ nym traktowaniu oddziela sie otrzymany produkt od cieczy i suszy w temperaturach siegajacych 110°C lub wyzszych. Wskutek suszenia ziemie odbarwiajace traca wieksza czesc lub cala ilosc przylegajacej cieczy, lecz utrzymuja zwiekszona aktywnosc ka¬ talityczna, spowodowana przez specznie¬ nie. Powyzsze traktowanie mozna powtó¬ rzyc dwa lub wieksza liczbe razy.Po specznianiu lub przed nim mozna poddawac ziemie odbarwiajace dodatkowo dzialaniu fluorków lub fluorowodoru i (al¬ bo) dzialaniu innych odpowiednich kwa¬ sów, np. azotowego lub solnego.Produkty, przygotowane w ten sposób, mozna stosowac jako katalizatory albo le¬ piej — jako nosniki katalizatorów. Osady metali albo zwiazków metali wytwarza sie przez wytracanie z roztworów ich soli.Korzystne jest dodawanie zwiazku ka¬ talitycznego do ziemi bielacej w chwili, gdy ziemia ta jest jeszcze w stanie silnie specz- nionym; jednak mozna równiez osadzac ka¬ talizator na nosniku po wysuszeniu go. Ja¬ ko substancje katalityczna stosuje sie tlen¬ ki, siarczki, haloidki lub fosforany molib¬ denu, wolframu, uranu, renu, cynku, chro¬ mu, wanadu, zelaza, niklu, kobaltu, cyny, manganu, tytanu, olowiu lub mieszaniny tych zwiazków. Powyzsze osady traktuje sie nastepnie wodorem, siarkowodorem, tlenkami wegla lub innymi gazami, najle¬ piej w temperaturze podwyzszonej.Mase katalityczna stosuje sie w roz¬ maitej postaci, to znaczy mozna ja zmie¬ szac w postaci rozdrobnionej z materialem wyjsciowym i razem z nim przeprowadzac przez naczynie reakcyjne, albo tez stoso¬ wac w postaci ksztaltek, np. kulek lub pi¬ gulek, umieszczonych w naczyniu reakcyj¬ nym, przez które przepuszcza sie materia¬ ly przerabiane w postaci cieczy lub gazów.Ilosc substancji katalitycznej, osadza¬ nej na ziemiach odbarwiajacych, moze wa¬ hac sie w szerokich granicach, zaleznie od wlasciwosci materialów katalitycznych, jak równiez od poszczególnych reakcji, do których masa ma byc zastosowana. Na ogól ilosc substancji katalitycznej waha sie w granicach od 0.1 do 20% na wage w stosun¬ ku do wagi ostatecznej masy kontaktowej.Ilosc masy kontaktowej, stosowanej do wytwarzania weglowodorów, waha sie na ogól pomiedzy 0,01 do 30%, przewaznie jednak pomiedzy 0,01 do 5% na wage w stosunku do wyjsciowego materialu weglo¬ wego.Przyklad I Ziemie odbarwiajaca, po¬ chodzenia niemieckiego, traktuje sie woda w ciagu 24 godzin w temperaturze okolo 100°C ciagle mieszajac. Po oddzieleniu wo¬ dy ziemie odbarwiajaca nasyca sie 10% • owym roztworem tiowolframianu w ilosci 150 czesci na 100 czesci ziemi odbarwiaja¬ cej, suszy sie bez dostepu powietrza i pod¬ daje dzialaniu wodoru w temperaturze 400°C. Zawartosc dwusiarczku wolframu w gotowej masie kontaktowej wynosi 10%.Mase te prasnie sie na kuleczki i wypelnia — 2 —i komore reakcyjna, wytrzymala na wysokie * cisnienie. Po przeprowadzeniu par oleju gazowego (pochodzenia niemieckiego) wraz z wodorem pod cisnieniem 200 atm w tem¬ peraturze 425°C ponad masa katalityczna otrzymuje sie po ochlodzeniu par uchodza¬ cych z komory reakcyjnej produkt, zawie¬ rajacy 70% benzyny wrzacej ponizej tem¬ peratury 185°C.Jesli natomiast uzyje sie tej samej zie¬ mi, zawierajacej równiez 10% dwusiarczku wolframu, lecz uprzednio nie specznionej, to otrzymuje sie w tych samych warunkach przeróbki produkt, zawierajacy tylko 50% benzyny wrzacej ponizej temperatury 185°.Przyklad II. Pary oleju gazowego (po¬ chodzenia niemieckiego) przeprowadza sie razem z wodorem pod cisnieniem 200 atm w temperaturze 425°C ponad ziemia odbar¬ wiajaca, traktowana jak w przykladzie pierwszym. Wydajnosc benzyny wynosi 36%, Gdy jednakze zastosuje sie w tych samych warunkach jako katalizator ziemie odbarwiajaca, nie speczniona wstepnie, wówczas wydajnosc benzyny wynosi tylko 25%. PL