W hutach szklanych zachodzi potrzeba przenoszenia wiekszych mas szkla rozto¬ pionego. Taknp. szklo z pieców nalezy do¬ prowadzac do maszyn, sluzacych do praso¬ wania, wydymania lub do innych czynno¬ sci, co sie uskutecznia zapomoca rynien.Stykajace sie z rozttopionem szklem cze¬ sci maszyn, przerabiajacych szklo wyra¬ biane dotychczas z gliny ogniotrwalej, gra¬ fitu z glina w charakterze srodka wiaza¬ cego i podobnych materjalów ogniotrwa¬ lych. Materjaly te, a zwlaszcza zawierajace grafit, wydzielaja gazy, dzialajace szkodli¬ wie na pewne gatunki szkla. Glina ognio¬ trwala stopniowo rozpuszcza sie w, szkle.Poniewaz rozpuszczanie to, jak wskazuje praktyka, zachodzi nierównomiernie wzdluz calej powierzchni, przeto powierzchnia ta staje sie chropowata.Szklo po drodze do maszyn powinno znacznie ostygnac, aby sie stac zdatnem do przeróbki. Przytem szklo osiaga takie tem*- peratury, przy których pewne jego gatunki odgazowuja sie wydatnie. Im szybszy jest ruch szkla w miejscach o podobnych kry¬ tycznych temperaturach, tern mniejsze sta¬ je sie niebezpieczenstwo odgazowania.Szklo, wypelniajac nierównosci i wglebie¬ nia przewodu ogniotrwalego, nie posuwa) sie wcale, albo tylko bardzo wolno. PoQ ^pewnym przeciagu czasu rozpoczyna sie w takich miejscach gazowanie.Przy gazowaniu zas, czyli miejscowej krystalizacji w masie szkla, krystalizacja ta rozszerza sie bardzo szybko na cala ma¬ se, w której powstaja krysztaly, pozbawia¬ jace mase niezbednej przy przeróbce ela¬ stycznosci. Jedynie zapomoca szybkiego podniesienia lub obnizenia temperatury, w stosunku do stosowanych normalnie tempe¬ ratur, albo zastapienia powierzchni rynny powierzchnia gladka, mozna powstrzymac rozwój krystalizacji.Doswiadczenie wykazuje, ze przy ruchu szkla pod wplywem wlasnego ciezaru albo napedu mechanicznego po plaszczyznie po¬ chylej, szklo wywiera na scianki dzialanie ssace. Dowodza tego pecherzyki lub pasma powietrza, powstajace na rysach lub drob¬ nych nieszczelnosciach scianek z tworzy¬ wa ogniotrwalego, po których splywa szklo.Poniewaz zas tylko szklo przezroczyste, bez pecherzy i porów, posiada wysoka war¬ tosc handlowa, przeto gliny -ogniotrwalej, jako materjalu do pokrycia scianek rynien, przy wyrobie podobnego szkla stosowac nie mozna.Dzialanie ssace szkla jest tak silne, ze nawet wtedy, gdy masa ogniotrwala niema rysów, wciaganie powietrza zachodzi przez pory silnie wypalonej scianki ogniotrwalej.Wszystkie dotad stosowane materjaly sa poza tern malo odporne pod wzgledem mechanicznym i latwo pekaja wskutek zmian temperatury.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze czesci maszyn szklarskich, stykajace sie ze szklem plynnem, wykonane sa z metalu albo ze stopu metalowego. Metale owe i stopy nie powinny reagowac z roztopionem szklem, jak np. czyni to zelazo; przy o- grzaniu nie powinny wydzielac gazów i mu¬ sza posiadac wysoki punkt topliwosci.Wymaganiom tym odpowiadaja metale i stopy, które (wzglednie jeden ze skladni¬ ków których) przy ogrzaniu w otwartej przestrzeni w zetknieciu sie ze szklem plyn¬ nem daja na powierzchni zwarty i nieroz¬ puszczalny w szkle tlenek.Za przyklad sluzyc moga stopy chro¬ mowe albo stop glinu i zelaza lub niklu i kobaltu. Praktyczne zastosowanie znajduja stopy zelaza i chromu, o znacznej zawarto¬ sci chromu. Za przyklad takiego stopu mo¬ ze sluzyc stop zawierajacy 60% zelaza i 40% chromu. Materjaly te posiadaja wy¬ soki punkt topliwosci, nie wydzielaja w stanie rozgrzanym gazów i tworza na po¬ wierzchni przywierajacej do szkla nieroz¬ puszczalne w szkle tlenki. Jezeli tlenek w jakiemkolwiek miejscu i z jakiegokolwiek powodu zdola sie nawet rozpuscic, to po¬ wstaje wkrótce nowy naskórek, zabezpie¬ czajacy metal od dalszego bezposredniego zetkniecia sie z plynnem szklem.Zastosowanie metali, lub ich stopów, przedstawia znaczne korzysci, a wiec la¬ twosc nadania odpowiednich ksztaltów, za¬ pomoca zabiegów mechanicznych, jak ku¬ cie, toczenie i podobne czynnosci. Metalo¬ wa czesc mozna dowolnie ogrzewac bez o- bawy jej rozsadzenia. Nie ulega ona cia¬ glym zmianom ksztaltu, jak czesci wyko¬ nane z malerjalów ogniotrwalych (glinka i podobne materjaly), które, wypalajac sie, stale zmieniaja swe wymiary, wskutek spie¬ kania sie. PL