Przy pracy w prasach rytowniczych lub wkleslodrukowych istniala dotychczas trudnosc w zgarnianiu nadmiaru farby z powierzchni walca lub podobnego elementu drukarskiego przed czynnoscia drukowa¬ nia.Dosc chropowate, wytrawione kwasem lub wyrytowane walce drukarskie lub ply¬ ty podczas swego ruchu w zetknieciu sie z ostrzem zgarniacza, który usuwa z nich nadmiar farby, zdzieraja lub stepiaja go dosc szybko. Nalezy tedy zwlaszcza w ce¬ lu otrzymania pieknego druku prase za¬ trzymywac, co powoduje strate czasu i pro¬ dukcji i ostrzyc lub naprawiac zgarniacz al¬ bo zamieniac go na ostry w dosc czestych odstepach czasu, Poniewaz czynna czyli robocza krawedz zgarniacza zuzywa sie, przeto kat tej kra¬ wedzi ulega nieznacznej zmianie i druki staja sie coraz ciemniejsze, biale pola zas nie pozostaja czyste i jasne, poniewaz zgarniacz wobec stopniowego niszczenia sie nie moze wlasciwie wykonywac swej czynnosci usuwania farby.Dlatego tez jakosc druku nawet w wa¬ runkach zwyklych obniza sie stopniowo, dopóki obslugujacy prase nie zdecydujem ft^fsfccyc z$awfcc& 1^ #tó%ic go innym. Jednak i to nie usuwa trudnosci, , poniewaz przy stosowaniu doraznie »epa- ' 4 rózanego zgarniacza druk nie na dlugo po¬ zostaje bez zarzutu.Zamiast ponownego ostrzenia zgarnia¬ cza dla zaoszczedzenia csasu niekiedy sto¬ suje sie zwiekszenie cisnienia tegoz aa wa¬ lec lub plyte, lecz tego rodzaju zabieg nie tylko powoduje zmiane katów krawedzi zgarniacza i obnizenie jakosci produkcji lecz pociaga za 9ph% i rófaófi fiie pó&fzcb- ne zuzycie zarówno plyty drukarskiej jak i zgarniacza.Wtedy zuzycie ^astffUlj^ szybsi?} w tych czesciach plyty drukarskiej lub walca, gdne koter jest ciemniejszy, w tych bo¬ wiem ipiejscacb wglebienia na farbe sa wieksze, a scianki przedzialowe — slab¬ sze, przy czym slady pozostawione oczy¬ wiscie nie moga byc poprawione przez póz¬ niejsze uzycie ostrego zgarniacza. Unie¬ mozliwia ono przywrócenie plyty drukar¬ skiej lub walca do normalnego wzglednie pierwotnega stmu.Wszystkie te wady usuwa urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku, w którym krawedz zgarniacza, sluzacego da z4rapy^ Wania nadmiaru farby z elementu drukar¬ skiego prasy, wysuwajac sie okresowo z polozenia czynnego, w którym styka sie z tym elementem drukarskim, w polozenie ni£pgyftiie< z&§t&\# m pomoca odpaymd- W& wu&zaj&mr do czyszczenia i ostrzenia przywrócona do pierwotnego stanu, po czym naprawiona krawedz przechodzi zno¬ wu, w pplfózenie czfrwe4 stykajac sie z el*? nmnlmm dwkarskiip, Uzycie urzadzenia wedlug wynalazku zwieksz* znaczni? iakróc i wydajaotsc pro- duk^fi kazdej prasy wkleslodrukow^f, na- V#| Wzgledni* frracuf*e*j w istniejacej drukarni.Dalej mmdze&i* wedlqg wynalazku u- $uwa przy drtikj?watuii zmiany w slabych odcieniach, póltonjack i pelnych tonach w miare postepu pracy, pozwala uniknac straty jasnosci w pelnych swiatlach i szcze¬ gólów w cieniach, zapewniajac ciaglosc wy¬ sokiej Urzadzenie wedlug wynalazku wyklu- zanikanie odcieni, spowodowane zbyt znacznym dociskiem zgarniacza; zapobiega steatom, spowodowanym czestymi zmiana- mA stalowych zgarniaczy w przeciwienstwie xU dzisiejszej praktyki, kiedy juz wyrzu¬ ca sie zgarniacz po zuzyciu okolo Vq czesci; usuw* koriiesznosc ostrzenia recznego; za¬ pobiega powstawaniu na druku cienkich linii, bedacych slaclaxai, które sa wywolane przez szczerby tia krawedzi zgarniacza; nie pozwala na powstawanie plam farby na druku, wywolanych pryskaniem farby z po¬ miedzy zgarniacza i obsady zgarniacza; u- suwa cienkie linie lub kreski na drukowa¬ nych arkuszach, wywolane bardzo malymi i niemal niewidocznymi wystepami na mie¬ dzi; uniemozliwia nagromadzanie sie za¬ schlej farby na zewnetrznej krawedzi zgar¬ niacza, który moze sie przeniesc na wy- taftiróona powierzchnie, powodujac zama- zajró LHer i obrazów; zwieksza wydajnosc obslugujacych prase, którzy nie majac po¬ trzeby, ostrzenia zgarniacza, moga poswie¬ cic wiecej czasu na inne czynnosci przy pracy; poniewaz zas zgarniacz wedlug wy¬ nalazku jest nastawny i stale ostrzony, prasa drukarska moze pracowac przez czas aitfograniczotty bez powiekszania cisnienia zgarniacza na wytrawiona powierzchnie, wydajac druki wyrazniejsze i bardziej pcz^irzyste o wygladzie twardym lab miek¬ kim, mniej lub wiecej kontrastowe, przy jak najmniejszej stracie powierzchni plyt lub walców. Wszystkie te korzystne cechy sa mozliwe do osiagniecia w urzadzeniu wedlug wynalazku ze wzgledu na lekki i slaly nacisk zgarniacza, przez co trwalosc wytrawiania podczas drukowania zostaje przedluzana w znacznym stopnia, Ponadto trwalosc urzadzenia do czysz¬ czenia i ostrzenia Lasmy jest dostatecznie _ 2 —cffuga tak, lz zwykle, najwieksze riar^l, handlowe druki moga byc wykcfnsme przy pomocy tego samego zgarniacza bez zatrzy¬ mywania prasy.Dla latwiejszego zrozumienia bwfoyfry i dzialania zgarniacza niniejszego wynafafz* ku ponizej opisany jest przyklad wykona¬ nia wynalazku, przedstawiony szczególowo na zalaczonych rysunkach, a mianowicie: fig. 1 przedstawia widok z góry jednej polowy urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — ten sam widok pozostatej ezesef urza¬ dzenia, fig. 3 — widok z boktr tej czesci mechanizmu, która jest uwidoczniona na fig; f, fig-. 4 — widfck z bokn tef czesci me^ ehanizmu, która jest przedstawiona na fig. 2, fig. 5 — wkfok perspektywiczny srodfrtf- wef czesci urzadzenia w zwiekszonej* po- dzialce, fig. 6 — przekrój pionowy wzdltfz linii 6 —¦ & na fig. f w zwiekszonej potfzial- ce, uwidbczniajacy zgarniacz, wspóftlziala- jacy z walcem drukarskim, przy czym u- widbczniono równiez zbiornik fiarby f- wa1- lek farbujacy, fig. 7 — pionowy przekrój w zwiekszonej podfcialce wzdftrzf Knii 7 —- 7 na fig. 1, przy czym czesci urzadzenia- sa ustawione w polozenie czynne, fig. 8* — pó*- dobny przekrój wzdluz linii* 8 — 8 na? fig. 2, fig. 9 — powiekszony przekrój1 ptdftróny wzdluz linii 9 — 9 na fig. 3 i fig. 10 — cze*- sciowy powiekszony schematyczny prze¬ krój; uwidoczniajacy konstrukcje kra^- dfci zgarniacza4 bardziej ssczfcgólbwo* bez uwidocznienia innych* czegei, fig. ff, V2f i 13 przedstawiaja odmiane feon^nrireji we¬ dlug^ ftg. 7 i 8 i- wskazuja w jttk* sposób tarcze szlifierskie, dzialajace na sttiela lufe pfafcka? tyliaa powierzchnie zg&rniaega?, mo¬ ga byc nachylone wzgledem zgarniacza, a- by zapewnic, ze ta czynna powierzchnia scienna tarczy bez wzgledu* n# to- czy jfcsl scieta jak na fig. 13, czy fezs jtsb phtófca jltf- wierzchnia boczna jak na? figi II- i 13 przeje¬ dzie wzdluz krawedzi zgarniacza w kiertittJ- ku, prowadzacym od' tej krawedsli; i rtigdy nie zblizy sie z zewnatrz. tfozadzenfe tfedlug titóto}s#£ib tttyniF foz&tf £tfs*tft& jgtdW&f #ft* p#<*l«^W}^y //, równtfleglt rfó walc* <*rtA#refcfegtf l war- harfacy sfe Wzglednie d^Kafccy sie W lo¬ zyskach 12 i 13 v/ celu fe«Sn0$r fttfsttfWia- rrist fnfeeh#mztfra cfe WSlófc 1 W f&lófenie czynne Tafrz po#*&tetf* w tfteazynws. &® wsfy^ftlków W, fssafttestfczoayeli wzdluz #a*t* //1 ^zytwierdftyytfy^h 4$ *£*- g<*, po^tr2ryMuje dlaga plyte wzgledwie szyne waptf*fc*$ /5, na którsf tffeioco^wrie sa liczne* czesc* iMdftiiiiMftL- W jtófeRzfc p*avteg& fedn<$& sa*yfi* ta jest zaopatrzona w dajace sle ot&tt&rc koto k& bebea » («£. 2^, a w paWiirc zas p&®dm- ltegfcg<* kodea W podsfeae kste 1? (fig. *.Btefeala tych kól aawtai$*y fa&t g*e*kf sto¬ lowy zgatfrtiacz: w postaci ta^ny M, j**ttt z kra^ed^ kt^^ego óptetet sie na jwwterz- cltf# ryto^afiYefo' lab wyttewktttfggfr niie- (fc**neg6 walca dtokar&kisg^ t9 Cfig 6fo ofetfaeafnego W zVyk*y sposób \M kferwnktf, wska^anywi p^zez ste-zalke, i p6tómafac fsfrfte z ^alka 2/, zatfureotfegtf w Lofyflia 22f«f;6)V Wat napied^wy 23 cef ^f. $ i< 4)v (rinm^ ^e w fozyfrfwwtr 2?, 2^, p^dh^ymywany^h' prz^z szyne 5, za pomoca ^ttik^ dfekt^ozn^go1 2*, amocó^- wan^g(y m wate glówny- /i z» (tonittcat htr- sady 2^». Wal 27 feg&k silnika pt^itt*» zeba¬ te kdfcr nai*^dow^ 2$ ^^póid^fiatejace z kb»- lem' 291, (^akfa^nyiffl mi Wate 2^ przy cz-ym wal 27 posiada* *cida*lm\ve fozy^ko^ j% eh sadowe' na wale1 tf £ obracajace sie jiedno- cWSaie & l^tn wstemf ^r dzasie' jego? wychf- lania» przf nastawieniu, Ka^demu^ Imltf Jtff 77 nw warie odpowia^- kolem slimakowym 33 (fig. 1 i 2), zk pMwy- df ktti$£gfc zapewniony je^ pWiiW zgaYnia- cz& Tal* podarty flttpei kól ma duze znacznie gdy*-, jafe sbwientewit? w ^afety- ce, ji$^U« tylko- jedtw kofo! jeet naped^a^ite, to? ^ttó' zga^iia^^ moze s1k^5 sie^, ap nie- -* 3 —zbedne naprezenie za pomoca tylko jedne¬ go kola moze latwo spowodowac zagrzanie napedu slimakowego i wywolac iskre, nie¬ bezpieczna ze wzgledu na mozliwosc wy¬ buchu uzytej farby.W celu zapewnienia wlasciwego napre¬ zenia zgarniacza obiegowego i utrzymania go w naprezeniu i w prawidlowym poloze¬ niu aby krawedz 20 zgarniajaca farbe byla nieco silniej naprezona, niz druga krawedz (dolna) — kolo 17 daje sie odpowiednio nastawiac. Jest ono osadzone obracalnie na obsadzie 34, dajacej sie przechylac na dwóch krótkich czopach 35, umieszczonych poprzecznie do tasmy zgarniacza 18 na su¬ waku 36, umocowane do szyny 15, prze¬ suwnie wzdluz zgarniacza np. za pomoca sruby 37, przez co uzyskuje moznosc na¬ prezenia lub zwalniania tasmy zgarniacza.Wykonanie takich tasmowych zgarnia¬ czy o jednakowej dlugosci jest, jak stwier¬ dzono, trudne i kosztowne; z tego tez wzgle¬ du zarówno miejsce na ruch suwaka 36, jak i dlugosc slimaka 32, jest dostateczne, w celu umozliwienia takiego nastawiania.Plaszczyzna zgarniacza powinna byc skierowana w dól; oprócz tego nalezy za¬ pobiec jego podnoszeniu sie na skutek ze¬ tkniecia sie z walcem obrotowym. W tym celu do obsady 34 jest umocowane ramie 38, zaopatrzone w gwintowany otwór, w którym znajduje sie sruba nastawcza 39, opierajaca sie na dolnym koncu na suwaku i zaciskana sruba ustalajaca 41.Obracanie sruby 39 powoduje nieznacz¬ ne nachylenie kola tak, iz w górnej czesci wspóldziala ono mniej ze zgarniaczem, co umozliwiane jest przez dostateczny luz pomiedzy slimakiem 32 i kolem slimako¬ wym 33.Wzdluz brzegu szyny 15 w poblizu wal¬ ca drukarskiego znajduje sie brzegowa czy¬ li ograniczajaca szyna 42 (fig. 6), na której pochylej powierzchni jest umocowany na¬ stawnie sprezysty pasek czyli fartuch 43, wykonany najlepiej z materialu „Micarta"; pasek ten górna czescia opiera sie o brzeg zgarniacza 18 w poblizu górnej jego kra¬ wedzi, i zapobiega splywaniu zgarnietej farby w dól na podstawe prowadhicza, a kieruje ja z powrotem do zbiornika 22, przy czym sprezystosc fartucha 43 umozli¬ wia prawidlowe nastawianie zgarniacza.Fartuch ten 43 jest utrzymywany po¬ miedzy para dlugich i waskich plytek 44, 45, z którymi jest polaczony za pomoca srub 46 w prawidlowym polozeniu.Ponadto jest on uzywany w tym przy¬ padku, azeby farba nie mogla splywac w dól na dolna czesc zgarniacza i jego obsa¬ de, w przeciwnym bowiem razie zwlaszcza po jej zaschnieciu wzglednie skrzepnieciu zachodzilaby obawa uszkodzenia czesci mechanicznych i róznych narzadów wspól¬ dzialajacych.Pomimo najlepszego wykonania po¬ wierzchnia wytrawionej miedzianej plyty drukarskiej jest miejscami nierówna; gdy zgarniacz jest do niej dociskany, to farba zostaje zgarnieta tylko miejscami; wobec tego w praktyce ?est niemozliwe od pierw¬ szego zetkniecia sie zgarniacza z walcem oczyscic równomiernie powierzchnie mie¬ dziana na skutek drobnych . miejscowych zmian w materiale i mechanizmie zgarnia¬ cza.Aby jednak zapewnic gladkie i równe dzialanie tasmy zgarniajacej fartuch powi¬ nien byc gietki i przystosowywac sie sa¬ moczynnie do zgarniacza.Gietkosc takiego fartucha ma bardzo doniosle znaczenie, a w praktyce stwierdzo¬ no, ze gietki narzad ,,Micarta" 43 spelnia swe wazne zadanie zupelnie zadowalajaco.Na przeciwleglej stronie czynnej polo¬ wy tasmy zgarniacza znajduje sie szyna 47, osadzona na obsadzie 15, a druga podluznie wglebiona szyna 48 jest umocowana do szy¬ ny 47 za pomoca pewnej liczby srub 49. Do szyny 48 przytwierdzona jest listwa 51, wykonana z materialu sprezystego np. ze stali, której wystajacy brzeg dociskany — 4 —jest do tej przeciwnej strony zgarniacza, tak iz fartuch 43 oraz listwa 51 obejmuja czynne strony tasmy zgarniajacej.W celu wyregulowania docisku zgarnia¬ cza 18 do wytrawionej powierzchni walca równomiernie na calej dlugosci lub z pew¬ nymi odchyleniami, jak to zazwyczaj jest wymagane, szyna 48 jest zaopatrzona w pewna liczbe nastawnych srub 52, przepu¬ szczonych przez gwintowane otwory i opie¬ rajacych sie o wystajaca czesc zgarnia¬ cza 51.W ten sposób czynna polowa tasmy zgarniacza przesuwa sie pomiedzy dwoma listwami sprezystymi 51, 43, które ja obej¬ muja w poblizu górnej ostrej krawedzi 20 i spelniaja rózne zadania, a mianowicie jedna listwa dociska zgarniacz do walca prawidlowo i skutecznie, druga zas nie do¬ puszcza do zanieczyszczania sie mechaniz¬ mu i prowadzi zgarnieta farbe z powrotem do zbiornika.Podczas gdy czynna krawedz tasmy zgarniacza jest prowadzona za pomoca wy¬ zej opisanych listw — przeciwlegla jej kra¬ wedz posuwa sie w rowku nieruchomego bloku prowadniczego 53, umieszczonego z pewnym niewielkim luzem pomiedzy rów¬ noleglymi szynami 42 i 47; blok ten jest podparty na celej swej dlugosci pewna iloscia srub nastawnych 54, z których kaz¬ da posiada kwadratowy lub splaszczony leb 55 pomiedzy czesciami 45 i 47 i jest za¬ bezpieczona przed obracaniem sie przy ze¬ tknieciu sie z tymi czesciami.Kazda z tych srub wystaje w dól przez odpowiedni gwintowany otwór, wykonany w srodku kola slimakowego 56, podtrzy¬ mywanego za pomoca wspornika 57 na spodzie szyny 15 i zazebiajacego sie z od¬ powiednim osadzonym na walku 58 slima¬ kiem, zaopatrzonym w czolowa galke po¬ kretna 59.Na tym samym walku 58 (fig. 5) znaj¬ duje sie drugi slimak, zazebiajacy sie ze slimacznica 61, która wspóldziala ze sruba 62, na której spoczywa zlobkowany blok prowadniczy 63; w górnym rowku tego blo¬ ku, podobnie jak i poprzednio, posuwa sie drugi, nieczynny odcinek gietkiej tasmy zgarniacza; równiez i ten blok jest utrzy¬ mywany z nieznacznym luzem pomiedzy równoleglymi czesciami 64, 65 glównej ob¬ sady 15.Wobec tego, przy pokrecaniu galki 59 obie czesci tasmy zgarniacza sa odpowied¬ nio nastawione, a regulacja moze byc doko¬ nana podczas pracy.W urzadzeniu wedlug wynalazku stosu¬ je sie cztery pary takich narzadów do re¬ gulacji polozenia, tasmy, lecz liczba ich moze byc zmieniana, zaleznie od okoliczno¬ sci, przy czym moga one byc zastosowane nie tylko do regulowania prawidlowego po¬ lozenia zgarniacza wzgledem walca dru»- karskiego i innych czesci prasy, lecz rów* niez do kompensowania stopniowego zmniejszania sie szerokosci zgarniacza na skutek scierania i ostrzenia, poniewaz stwierdzono w praktyce, ze zgarniacz mo¬ ze z powodzeniem nadawac sie. do uzytku, dopóki jego szerokosc nie zmniejszy sie do polowy.Poniewaz czynna polówka zgarniacza (fig. 1 i 2) porusza sie w prawo, to, oczy¬ wiscie, druga nieczynna polówka jego posu¬ wa sie w przeciwleglym kierunku, co za¬ znaczono strzalkami.Z prawej strony urzadzenia (fig. 2) jest osadzony wahliwie sprezysty zdrapywacz farby 66 z tasmy, opierajacy sie na jej po¬ wierzchni w kierunku walca i w poblizu odpowiednich konców narzadów 43 i 51 w celu usuwania farby, przylegajacej do zgarniacza, przy czym farba ta splywa z powrotem do zbiornika.Zdrapywacz 66 jest umocowany na ob¬ sadzie 67, osadzonej na czopie 68 na glów¬ nym wsporniku i dociskany do zgarniacza za pomoca sprezynki 69.Zdrapywacz jest umieszczony dosc da¬ leko poza koncem walca drukujacego tak, — 5 —iz farba zdazy splynac w dól sila ciezkosci na zgarniacz i uniknac przeplyniecia po¬ przez jego krawedz na druga strone.Jako srodek zabezpieczajacy, jak rów¬ niez w celu dociskania tasmy zgarniacza do zdrapywacza 66, stosuje sie oparcie 70, które styka sie z przeciwlegla strona zgar¬ niacza przed miejscem zdrapywacza 66 i za nim.Przy obracaniu napedzanego kola 16 zgarniacz posuwa sie poprzez jedna ze szczelinowych nastawnych prowadnic 63, a nastepnie przez skóre wycierajaca 71, która opiera sie na nachylonej powierzch¬ ni wspornika 72, opuszczonego do podsta¬ wy 15 (fig. 4).Skóra ta przecieta jest od dolu do góry na pewnej czesci wysokosci, a miejscem przecietym jest osadzona na zgarniaczu i wyciera ostra krawedz oraz boki tegoz w celu usuniecia z nich resztek farby i innego przylegajacego materialu, a poniewaz skóra, osuwa sie stopniowo w dól na skutek wspól¬ dzialania z nachylona powierzchnia wspor¬ nika, przeciecie w skórze stopniowo po¬ wieksza sie przez tnace dzialanie górnej krawedzi zgarniacza, przy czym odbywa sie skuteczne oczyszczenie zgarniacza, przede wszystkim zas jego górnej ostrej krawedzi.Po przejsciu przez przeciecie w skórze tasma przechodzi przez podobny szczelino¬ wy narzad filcowy 73 (fig. 4), osadzony i dzialajacy zupelnie tak samo jak narzad skórzany; jest on zwilzany najlepiej odro¬ bina nafty a opiera sie o inny nachylony wspornik 74, przy czym taka poduszeczka filcowa, przepojona nafta, oczyszcza tasme jeszcze wiecej, przygotowujac ja do ostrze¬ nia i szlifowania.Za poduszka filcowa znajduje sie dru¬ ga podtrzymujaca prowadnica 63, za która znajduje sie pierwsze urzadzenie szlifier¬ skie, przedstawione szczególowo na fig. 8.Sklada sie ono z obsady 75, umocowanej na szynie 15 i posiadajacej lozysko 76, w któ¬ rym moze obracac sie i nieznacznie posuwac sie podluznie wal 77, zaopatrzony na jed¬ nym koncu w tarcze szlifierska 78 o plasz¬ czyznie, umieszczonej pod ostrym katem wzgledem tasmy zgarniacza 18; plaska boczna powierzchnia tej tarczy jest docis¬ kana do krawedzi tasmy. Najlepiej jezeli tarcza 78 jest nieznacznie nachylona (fig. 11 — 13) w tym celu, aby czynna jej po¬ wierzchnia opuszczala krawedz tasmy w kierunku, prowadzacym od tej krawedzi.Urzadzenie, napedzajace tarcze szli¬ fierska, zawiera nastepujace wspóldzialaja¬ ce narzady.Kolo slimakowe 79, osadzone na wale napedowym 23, zazebia sie z odpowiednim kolem slimakowym 81 na wale 82, osadzo¬ nym w lozysku 83, stanowiacym calosc z obsada 75, przy czym tuleja 84, umieszczo¬ na na koncowym gwintowanym przedluze¬ niu 85 walu, jest wpuszczona do lozyska 86 i utrzymywana na wale za pomoca na¬ kretki 87.Jeden koniec walu 82 posiada cylin¬ dryczne wydrazenie 88, w którym miesci sie jeden koniec walu szlifierki 77, przy czym wal ten posiada wystajacy trzpien 89 w szczelinie 91 walu 82, co pozwala na nieznaczne posuwanie sie walu w kierunku podluznym.Dociskanie tarczy do zgarniacza powo¬ duje osadzona na wale 77 stala tuleja 92, zaopatrzona w kolnierz 93, którego czolo¬ wa strona opiera sie o pierscien nastawny 94, przytwierdzony do walu za pomoca sru¬ by 95, przy czym tuleja 92 jest powstrzy¬ mywana od obracania sie za pomoca spre¬ zyny lub ramienia 90, opartego o powierz¬ chnie obsady 75.Na tulei 92 osadzony jest równiez pier¬ scien nastawny 96 za pomoca sruby 97, obejmujacy ja, przy czym sprezyna 98 do¬ ciska tarcze szlifierska w lewo, jak widac na fig. 8.Na nieruchomej czesci obsady 75 jest .osadzony nastawnie wspornik 99 (fig. 8) — 6 ^za pomoca srub 101, a na nim jest umoco¬ wany drugi zagiety wspornik 102, podtrzy¬ mujacy nastawna plytke 103, dociskana do powierzchni zgarniacza w celu podpierania go i zapobiegania odchylaniu sie zgarnia¬ cza od kola 78 podczas ostrzenia.Na podstawie doswiadczen i prób stwierdzono, ze uzycie plytki podporowej 103 i innych omówionych nizej jest bardzo wazne, poniewaz bez takiej plytki tasma zgarniacza jest jak gdyby niekontrolowana, a ostrzenie wzglednie toczenie jest niepew¬ ne, poniewaz zgarniacz nie jest jednakowo sztywny na calej swej dlugosci, a wiec za¬ chodzi obawa wytoczenia w tasmie zagle¬ bien.Tuz za tarcza 78 jest umieszczony drob¬ niej i dokladniej szlifujacy kamien 104, który dziala zupelnie tak samo i posiada te same srodki napedowe, przy czym obydwa urzadzenia szlifujace sa umieszczone pod jednakowymi katami wzgledem plaszczy¬ zny danej czesci tasmy zgarniacza, a kaz¬ dy z nich posiada plytke podporowa 103.Po wyostrzeniu i oszlifowaniu scietej krawedzi z jednej strony tasma przechodzi dalej do drugiego miejsca szlifowania, gdzie podlega obróbce drugi bok zaszlifowanego kata krawedzi za pomoca dodatkowego ko¬ la szlifierskiego 105 (fig. 7, 11, 12 i 13).W tym przypadku jest ono równolegle lub nachylone wzgledem plaszczyzny tej czesci tasmy, z która wspóldziala, przy czym wykoncza i wygladza naostrzona kra¬ wedz i usuwa wszelkie mozliwe nierówno¬ sci.Dla obracania tej tarczy szlifierskiej na wale 23 osadzone jest kolo slimakowe 106 (fig. 7), wspóldzialajace z takimze kolem 107, osadzonym na wale 108; wal ten obra¬ ca sie w lozysku 109, umocowanym we wsporniku 111 szyny wsporczej 15; na kon¬ cu walu jest umieszczone czolowe kolo ze¬ bate 112, napedzajace podobne kolo 113; kolo 113 osadzone jest na wale 114, który moze obracac sie w tulei 115, przesuwnej w lozysku 116, na drugim zas koncu tego walu 114 jest osadzona tarcza szlifierska 105 np. za pomoca kolnierza 117 i nakretki 118, nakreconej na gwintowany koniec walu.Tuleja 115 na swym koncu w poblizu tarczy 105 posiada kolnierz 119, zaopatrzo¬ ny w trzpien 121, równolegly do jego osi i wpuszczony do wydrazenia 122 we wspor¬ niku 111, dzieki czemu tuleja moze sie tylko posuwac wzdluz swojej osi.Srubowa sprezyna 123, obejmujaca czesc lozyskowa wspornika 111, jest opar¬ ta na nim jednym koncem, a drugim na kolnierzu tulei, dociskajac w ten sposób to¬ czak szlifierski do tasmy zgarniacza.Aby zapobiec usuwaniu sie tej tasmy od tarczy 105, zastosowany jest podwójny na¬ stawny narzad 124, 125, który podtrzymuje plytke fibrowa 126, stykajaca sie z przeciw¬ legla strona zgarniacza.Poza tym tasma wedlug wynalazku przechodzi pomiedzy para polozonych u- kosnie sprezystych scierajacych i prowa¬ dzacych plytek 128 (fig. 9), odpowiednio umocowanych na podkladkach 129, po czym tasma mija druga skórke czyszczaca 131, prowadzona pomiedzy brzegami przeciwle¬ glych plytek 132, umocowanych na nachy¬ lonym wsporniku 133 podobnie, jak plytki ,,Micarta" na wspornikach 72 i 74.Oprócz tego tasma przebiega pomiedzy dwoma kawalkami filcu 134 (fig. 1), odpo¬ wiednio zwilzonymi benzyna oczyszczajaca, nastepnie pomiedzy drugim zespolem pas¬ ków prowadniczych 135, po czym wchodzi przez nastawne prowadnice 63 na kolo 17.W celu przechylenia walu 11 dla spro¬ wadzenia podtrzymywanych przezen na¬ rzadów w polozenie czynne lub nieczynne wzgledem walca drukarskiego stosuje sie urzadzenie nastepujace.Obrotowy wal srubowy 137 (fig. 2 i 4), zabezpieczony przed osiowym ruchem za pomoca kolnierzy 138, znajdujacych sie na przeciwleglych stronach lozyska 139, umo¬ cowanego we wsporniku maszyny, posiada — 7 ¦ —latwo dostepne kólko reczne I4i, przy czym ien wal 137 przechodzi przez gwiritowany ftffcwóff w przesuwnej zebatce 142, w której zeby wspóldzialaja z uzebionym wycinkiem 14$, przytwierdzonym do walu 11.Podczas obracania Lola pokretnego ze¬ batka moze posuwac sie w jednym lub dru¬ gim kierunku, a wal i zespolone w nim cze¬ sci moga byc doprowadzane do walca dru¬ karskiego lub tez moga byc od niego odla¬ czenie* Jezeli wal zostanie przechylony tak, ±e docisnie tasme do walca drukarskiego, a wszystkie czesci mechanizmu sa w poloze¬ niu zmiennym, to dzialanie takiego urzadze¬ nia jest nastepujace.Podczas obracania sie walca swiezo wy¬ ostrzona i oczyszczona krawedz zgarniacza posuwa sie wzdluz niego, stykajac sie z walcem z pewnym dociskiem, wskutek cze¬ go zgarniacz zbiera nadmiar farby z po¬ wierzchni walca, pozostawiajac tylko nie¬ zbedna ilosc tejze we wglebieniach wytra¬ wionych.Zgarnieta farba zostaje zebrana za po¬ moca fartucha bez umozliwiania dostepu jej do mechanizmu zgarniacza i odprowadzona z powrotem do zbiornika farby w celu dal¬ szego uzycia, a ta ilosc jej, która jeszcze trzyma sie tasmy,szastaje starta za pomoca dociskanej skrobaczki 66 i wprowadzona do zbiornika.Nastepnie tasma zostaje dodatkowo wy¬ tarta za pomoca jednej ze skórek 70 i oczy¬ szczona poduszeczka filcowa, przesycona nafta, co zapewnia calkowite usuniecie wszelkich przylegajacych czastek i przygo¬ towuje ja do ostrzenia.Dalej tasma zostaje wyostrzona i oszli¬ fowana pod ostrym katem na swej waskiej scietej krawedzi stykajac sie z walcem, po czym zostaje oszlifowana przeciwlegla strona tej krawedzi w celu wykonczenia ¦czynnosci ostrzenia i przywrócenia krawe¬ dzi do stanu czynnego.Nastepnie tasma zostaje ponownie sta¬ rannie wytarta i oczyszczona benzyna, po -czyni, przechodzac dokola kola napedowego na przeciwleglym koncu maszyny, wykony¬ wa w dalszym ciagu zgarnianie farby, F° czym znowu zostaje naostrzona.. Z powyzszego wynika, ze dzialanie zgar¬ niacza jest ciagle, zarówno pod wzgledem wspóldzialania z ^walcem drukarskim jak i usuwania ifarby, oczyszczania i ostrzenia.Wobec lego nie ma potrzeby przerywa¬ nia pracy dla naostrzenia zgarniacza, co jest waznym szczególem, a jakosc otrzyma¬ nego druku jest równomierna i nie podlega znacznym walwtmorrL Pozadany docisk czynnej krawedzi zgarniacza do walca moze byc latwo .regu¬ lowany, podczas gdy tasma styka sie z wal¬ cem, przy czym nalezy obracac odpowied¬ nie sruby nastawne 52.Poza tym, obracajac kolo pokretne 59 i to nawet w czasie pracy zgarniacza, mozna stopniowo regulowac jego nastawienie na skutek stopniowego zmniejszania sie szero¬ kosci, przy czym moga byc nawet zastoso¬ wane odpowiednie pódzialki 736, wskazu¬ jace prawidlowa wysokosc lub polozenie ostrej krawedzi zgarniacza (Eg. 1 i 2).W szczególnej postaci wykonania wy¬ nalazku opisany jest gietki zgarniacz, o- biegajacy wokól dwóch kól 16 i 17* lecz, oczywiscie, takie urzadzenie nie jest ko¬ nieczne, poniewaz te kola moga sluzyc tyl¬ ko do prowadzenia zgarniacza, który moze byc napedzany w jakikolwiek inny sposób.Wystepy prasy, *na których spoczywa mechanizm zgarniacza, sa umieszczone "jak najblizej miedzianego walca, a. poniewaz znajduja sie one na poziomie osi tegoz i jest bardzo niepozadane, zeby krawedz zgarnia¬ cza ocierala sie o nosnik, co moze powodo¬ wac jej uszkodzenie, przeto kola obrcrtowe winny byc umieszczane jak najblizej czolo¬ wych scianek walca.Ogranicza to w praktyce dlugosc nie¬ czynnej czesci zgarniacza.Zamiatft stosowania kól szlifierskich ma- — 8 —turalnych lub sztucznych, niekiedy moze byc korzystne i praktyczne stosowanie pil' ników do celów ostrzenia, przy czym srodki ostrzace, niezaleznie od swej jakosci, moga byc w najszerszym ujeciu wynalazku nie¬ ruchome, obracalne lub napedzane. PL