Dotychczas stosowane sposoby, majace na celu osiagniecie mozliwie równomierne¬ go przesuwania w przyrzadach do magne¬ tycznego zapisywania dzwieków wlasciwe¬ go nosnika dzwieków przed muszla mikro¬ fonowa lub sluchawka oraz do nawijania go na tarcze, nie daja na ogól zadowalaja¬ cego rozwiazania tego zagadnienia. W szczególnosci okazuje sie, ze zastosowanie sprzegiel poslizgowych, sprzegiel ciernych lub podbbnych uzaleznia w znacznym stop¬ niu dokladne dzialanie urzadzenia od! kaz¬ dorazowego stanu tych sprzegiel. Podlega¬ ja one prócz tego' szybkiemu zuzyciu, przez co staly ich równotmierny bieg nie daje sie utrzymac.Bezwzglednie równomierny bieg nosni¬ ka dzwieków jest w szczególnosci koniecz¬ ny w tego rodzaju magnetycznych sposo¬ bach zapisywania dzwieków, w których mozliwe jest dowolne wycinanie czesci tasmowego nosnika dzwieków i zestawia¬ nie takich wycietych czesci w calosc, jak to jesit mozliwe w magnetofonie. Nosnik dzwieków w magnetofonie jest wykonany z papieru, blony filmowej lub podobnego materialu tasmowego, który mozna wyci¬ nac lub zlepiac w dowolnych miejscach.Jak wiadomo1, mozliwosc taka nie istnieje w przypadku 'stosowania nosnika dzwie¬ ków, wykonanego z drutu stalowego lub tasmy stalowej.Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia napedowego, które jest pozbawione calrftowicfe znanych, wad, natomiast posiada nowe znaczne zalety.Przedmiot wynalazku polega .na tym, ze zarówno zapasowa tarcza tasmowego no¬ snika dzwieków, jak równiez tarcza sluza¬ ca do nawijania oraz krazek równobiezno- sci posiadaja oddzielny, niezalezny i bezpo¬ sredni najped silnikowy.Wskazane jest przy tym stosowanie do napedu tarcz silników, posiadajacych cha¬ rakterystyke szeregowa i znaczny poslizg, dk) napedu zas krazkai równobieznosci — silników synchronicznych lub tez silników indukcyjnych, posiadlajacych duzy momtftt. bezwladnosci wirnika. Z ofetf silników po¬ ruszajacych tarcze silnik, sprzezony z tar¬ cza, z której tasma jest odbijana, sluzy ja¬ ko hamulec elektryczny; Na rysunku przedstawiono przedmiot wynalazku tytulem przykladu w -sppsób schematyczny, a mianowicie fig. 1 przed¬ stawia ogólny uklad nowego urzadzenia podczas mówienia wzglednie sluchania, fig. 2 wyjasnia sposób dzialania przyrzadu pod¬ czas ruchu wstecznego, a fig. 3 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku podczas przyspieszonego ruchu naprzód.Kierunek1 wzglednie grubosc stfzalek oznaczaja kierunek wzglednie sile pociaga¬ nia tasmy. Moc oraz kierunek elektrycz¬ nego pola w silniku pociaganym sa ozna¬ czone strzalkami kreskowanymi. Na rysun¬ ku widoczne sa równiez krazki, hamujace tasme, Sposób dzialania tego urzadzenia }est nastepujacy: Jeden silnik odwija np. tasme, nadcho¬ dzaca z lewej strony z tarczy ./, i nawija ja na tarcze 2, gdy przyrzad jest w ruchu w polozeniach ,,zapis" lub „odtwarzanie" (fig. lj. Drugi silnik, siprzezony z tarcza 1, nawija taisme, nadchodzaca z prawej stro¬ ny, gdy przyrzad! pracuje w polozeniu ,,ruch wsteczny" (fig. 2). Silnik, pociagany w dk- nef chwili tasma, zostaje za posrednictwem opornika przylaczony do sieci, dziala wiec jako hamulec elektryczny. W tym przy¬ padku jest on obracany odwrotnie do jego zwyklego kierunku obrotu. Gdyby przesu¬ wanie tasmy bylo dokonywane wylacznie tylko dzialaniem silników, szybkosc prze¬ suwania sie tasmy nie bylaby równomier¬ na, lecz zmienialaby sie odpowiednio do zmiennej srednicy krazka tasmowego. Aby wiec otrzymac praktycznie biorac bez¬ wzgledna równomiernosc biegu tasmy, na drodze tasmy miedzy obydwiema tarcza¬ mi umieszczany jest trzeci silnik, posiada¬ jacy bezwzglednie równomierna szybkosc obrotowa (n$w silnik aychroiniczny), które¬ go wal jest scisle polaczony z tasma przy pomocy specjalnego krazka dociskowego' 3.Przy dzialaniu sprzegla silnik ciagnacy na¬ wija z naprezeniem tasme, dostarczona za pomoca silnika glównego. Przez nadanie odpowiednich wymiarów mozna osiagnac takie warunki, ze silnik ciagnacy utrzymu¬ je tasme miedzy jedna tarcza i krazkiem równobieznosci stale w pewnym; niezmien¬ nym naprezeniu, isilnik zas sluzacy jako hamulec napina tasme miedzy druga tar¬ cza i krazkiem równobieznosci. Silnik równobieznosci posiada moc wielokrotnie wieksza od mocy obu pozostalych silników, przy czym silnik ten jest przeznaczony do zapewnienia równomiernosci biegu tasmy.Z tego powodu jako silnik równobieznosci stosuje sie silnik synchroniczny lub silnik indukcyjny o wystarczajaco duzej mocy, posiadajacy przy tym dodatkowe masy bezwladnosci.Poniewaz do wprawienia w ruch przy¬ spieszony mas bezwladnosci tarcz, (1, 2) potrzebny jest pewien okres czasu, nalezy dbac o to, aby szybkosc obrotowa walu sil¬ nika równobieznosci wzrastala powoli do szybkosci normalnej, gdyz w przeciwnym razie powstaja petle w czasie rozruchu i tasma moze zostac uszkodzona.Sterowanie silników uskutecznia sie przy pomocy wylacznika przyciskowego, przestaHvianego w trzy polozenia: „zapis", • — 2 —,,ructi ifeteczny'" i ,.odtwarzanie''. Wy¬ lacznik ten jest wykonany tak, ze w czasie ruchu wstecznego przestawienie go w dWa pozostale polozenia jest uniemozliwione, przez co unika sie blednych polaczen.Urzadzenie napedowe przyrzadzi do magnetycznego zapisywania dzwieków, zawierajace wedlug wynalazku niniejszego trzy silniki, umozliwia w prosty sposób po¬ wrotne nawiniecie tasmy przy zastosowa¬ niu zwiekszonej' szybkosci wzglednie wy¬ szukanie dbwolnego miejsca, zapisanych dzwieków przez przyspieszone nawijanie w kierunku naprzód. W obu tych przy¬ padkach silnik równobieznosci jest odlaczo¬ ny od tasmy. Nawijanie powrotne odbywa sie w ten spoisób, ze tasma, przesfuwana podczas zapisu w kierunku z lewej strony na prawa, jest przesuwana, wstecz ze zwiekszona szybkoscia dzialaniem lewego silnika, który, jak wiadomo, podczas zapi¬ su sluzy jako hamulec. W przypadku przy¬ spieszonego ruchu naprzód silnik prawy przesuwa tasme na prawo z ta sama szyb¬ koscia. Tym sposobem w ostatek) wymie¬ nionym przypadku mozliwe fest szybkie znalezienie dbwolnego miejsca zapisu.Przy przechodzeniu z ruchu na „postój" silniki w opisywanym przyrzadzie zostaja zatrzymane najkorzystniej hamulcem tas¬ mowym lub podobnym,, który w czasie pra¬ cy przyrzadu jest unieruchomiony za po¬ moca magnesów. W niniejszym przypadku stosuje sie hamulec tasmowy, wykonany w ten sposób, ze pociagana tarcza zawsze zo¬ staje zatrzymaiia szybciej anizeli tarcza napedowa. Zastosowane jest wiec dzialanie pomocnicze, które zostaje osiagniete w najprostszy sposób przez ustalenie danego punktu unieruchomienia hamulca tasmofwe- go. Tego rodzaju hamowanie jest niezbed¬ nie konieczne w razie stosowania nosników dzwieku, których wytrzymalosc na rozer¬ wanie jest mniejsza od sil naciagu, powsta¬ jacych miedzy obydwiema tarczami. Z dru¬ giej zas strony bezwzglednie konieczne jest szybkie zatrzymywanie przyrzadu przy kaJzdym rodzaju jego ruchu, gdyz inaczej nie byloby mozliwe dokladne nastawianie go przy odtwarzaniu lub zapisywaniu mo¬ wy.Hamulec obu silników nawijajacych tasme oraz urzadzenie dociskowe krazka równobieznosci sa uruchomiane elektro¬ magnetycznie. Równiez dociskanie sluchaw¬ ki wzglednie muszli mikrofonowej mozna uskuteczniac w razie zyczenia przy pomocy elektromagnesów. PL