Podczas wykonywania nawierzchni be¬ tonowej tak zwanym sposobem Sandwi- cha, polegajacym na tym, ze na jezdni rozposciera sie warstwe zaprawy cemento¬ wej a na niej warstwe kamieni, po czym walcuje sie te warstwy, nastrecza bardzo wiele trudnosci w przygotowaniu takiej zaprawy cementowej, zeby górna* warstwa kamieni mogla utrzymac dostatecznie ciez¬ ki walec. Jezeli zaprawa jest zbyt miekka, to walec wykazuje sklonnosc do zaglebia¬ nia sie w warstwie kamieni i posuwania ich przed soba w postaci walu, wskutek czego nawierzchnia staje sie wadliwa i nierówna.Z drugiej strony walce nie moga byc równiez zbyt lekkie, gdyz wtedy nie beda mogly stloczyc zaprawy w takim stopniu, aby przeniknela ona calkowicie warstwe kamieni i wystapila na powierzchnie.Gdy zas jest przygotowana zaprawa zbyt gesta, wtedy powstaje niedogodnosc, ze zaprawa cementowa nie wystepuje na powierzchnie, poniewaz nie jest dostatecz¬ nie plastyczna.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu, za pomoca którego unika sie wymienio¬ nych wyzej przesuniec w warstwie cemen¬ towej i w górnej warstwie kamieni nawet wtedy, gdy zachodza pewne wahania ge¬ stosci warstwy zaprawy.Sposób wedlug wynalazku umozliwia poza tym stosowanie bardzo lekkich wal¬ ców, co ma duze znaczenie zarówno zewzgledu na oszczednosc pracy jak i z tego wzgledu, ze unika sie razdrobniania kamie¬ ni nai maczke, co czesto zdarza sie przy uzyciu walców zbyt ciezkich.Sposób ten polega na tym, ze oddzielo¬ ne od1 siebie ograniczone czesci powierzch¬ ni warstwy kamieni wtlacza) sie przed wykonaniem ostatecznego walcowania w dolna warstwe zaprawy cementowej za pomoca ugniataczy, których glebokosc u- bijania odpowiada w przyblizeniu grubo¬ sci warstwy kamieni.Przez takie ubijanie oddzielne czesci warstwy kamieni zostaja wtloczone z za¬ chowaniem odpowiednich przedzialów w dolna warstwe zaprawy, wskutek czego czesc-zaprawy zostaje wytloczona w góre do warstwy kamieni.Wymieniony sposób moze byc wykony¬ wany najlepiej za pomoca lekkiego walca specjalnego o wadze okolo 1,5 do 2,5 ton, sluzacego jako ugniatacz i zaopatrzonego w pewna liczbe wystepów, których wyso¬ kosc odpowiada w przyblizeniu grubosci warstwy kamieni i których ogólna po¬ wierzchnia czolowa wynosi ulamek calko¬ witej powierzchni walca. Gdy walec ten jest przeciagany po warstwie kamieni, wówczas powierzchnie czolowe wystepów wgniataja kamienie w dól i to nawet wte¬ dyf &&y ogólny ciezar walca nie jest duzy, a to dzieki znacznemu obciazeniu jednost¬ kowemu powierzchni wystepów.Kamienie, trafiane wystepami walca, moga ustepowac w miekkim jeszcze podlo¬ zu, dlzieki czemu unika sie rozdrabniania.Spowodowany tym opór wystarcza, aby w normalnych warunkach podtrzymac wa¬ lec, gdy jego powierzchnia, znajdujaca sie miedzy wystepami, spoczywa na kamie¬ niach.A zatem w pewnej mierze zachodzi stopniowe i miejscowe stlaczanie, które wzrasta zwolna tak, iz w ten sposób obro¬ biona' warstwa kamieni i zaprawy moze z latwoscia wytrzymac nieco ciezszy walec wykonczajacy, który moze wazyc np. 4 do 4,5 ton.Dzieki takiemu wstepnemu stloczeniu za pomoca wystepów opisanego walca u- zyskuje sie bardzo dokladne zmieszanie kamieni i zaprawy, gdyz zaprawa ta, jak juz powiedziano, jest wytlaczana w góre w warstwe kamieni w tym samym stop¬ niu, w jakim kamienie zostaja wtloczo¬ ne przez ugniatacze w dolna warstwe zaprawy.Do wykonywania sposobu wedlug wy¬ nalazku niniejszego okazalo sie korzyst¬ nym stosowanie walców, osadzonych w wózkach, które tocza sie po obocznych szynach, ograniczajacych ulozone warstwy zaprawy i kamieni i sa ciagnione przez ciagniki lub podobne pojazdy, toczace sie równiez po szynach, przy czym walce zaj¬ muja cala szerokosc wykonywanej na¬ wierzchni.Walce wedlug wynalazku sa przy tym osadzone w wózkach, toczacych sie po bocznych szynach tak, ze w stosunku do podwozi tych wózków wzglednie w sto¬ sunku do bocznych szyn moga opuszczac sie w dol tylko na okreslona glebokosc, a mianowicie tylko tak, zeby najnizsza czesc powierzchni walców lezala w plaszczyznie górnej powierzchni wytwarzanej na¬ wierzchni.Podwozie wzglednie podwozia wózka, w którym jest osadzony walec w podany wyzej sposób, sa posuwane ruchem zwrot¬ nym najlepiej za pomoca parowozu lub podobnego pojazdu mechanicznego, tocza¬ cego sie po szynach, W razie potrzeby urzadzenie napedowe moze byc umieszczone na tym samym podwoziu co i walec.Do ostatecznego wykonczenia na¬ wierzchni, przemieszanej i przygotowanej za pomoca walca, zaopatrzonego w wyste¬ py, stosuje sie gladki walec, osadzony w podwoziu wózka w taki sam sposób, jak i pierwszy walec. Ten drugi walec moze byc — 2 —wyposazony w urzadzenie, wywolujace ciagle wstrzasanie go na nawierzchni.Taki ruch wstrzasajacy mozna uzyskac za pomoca tarcz mimosrodowych lub po¬ dobnych narzadów, umieszczonych we¬ wnatrz walca, wedlug wynalazku jednak uzyskuje sie to najlepiej przez wypelnie¬ nie wnetrza walca pewna liczba kul zelaz¬ nych lub stalowych, przy czym kule te sa podnoszone podczas obrotu walca za po¬ moca zeber, znajdujacych sie wewnatrz walca, a.opadaja swobodnie. Zamiast kul mozna stosowac równiez walki, tak iz wa¬ lec moze byc wykonany w rodzaju mlyna kulowego lub walkowego.Na rysunku przedstawiono urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia schematycznie wi¬ dok z boku walca do wstepnej obróbki, czyli walca mieszajacego, zaopatrzonego w wystepy, a fig. 2 przedstawia widok glad¬ kiego walca wykonczajacego.Cyfra 1 oznaczone sa szyny boczne, miedzy którymi rozposciera sie materialy, sluzace do wykonywania nawierzchni be¬ tonowej. Cyfra 2 oznacza pojazd mecha¬ niczny (parowóz), którego kola tocza sie po szynach /. Cyfra 3 oznacza podwozie walca z kolami 4, które równiez tocza sie po szynach 1.W podwoziu 3 osadzony jest walec 5 w pionowych prowadnicach 7 tak, ze moze przesuwac sie w góre i w dól miedzy zde¬ rzakami, które moga byc nastawiane naj¬ lepiej za pomoca srub nastawczych 8.W przykladzie wedlug fig. 1 walec jest zaopatrzony na powierzchni w wystepy 16, za pomoca których wykonuje sie mieszanie materialów (zaprawy cementowej i kamie¬ ni), umieszczonych na powierzchni jezdni.Osadzenie w podwoziu walców, zaopa¬ trzonych w wystepy, powinno byc nasta¬ wione tak, zeby wystepy nie mogly przeni¬ kac zbyt gleboko w mase betonowa, gdyz moglo by to spowodowac uszkodzenie e- wentualnego uzbrojenia zelaznego wzgled¬ nie wmieszanie niepozadanych skladników do masy betonowej.Gladki walec wedlug fig. 2 jest zaopa¬ trzony wewnatrz w promieniowe zebra 9 (zaznaczone linia kreskowana), przy czym wewnatrz walca znajduja sie kule 10, któ¬ re sa podnoszone zebrami 9 i puszczane swobodnie, tak iz podczas walcowania wa¬ lec doznaje szybko po sobie nastepujacych wstrzasów. PL