PL26704B1 - Sposób wytwarzania mas plastycznych. - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze rozpuszczalne w wo¬ dzie polimeryczne kwasy karbonowe w ogó¬ le sa w stanie tworzyc z rozpuszczalnymi w wodzie substancjami bialkowymi nieroz¬ puszczalne produkty reakcji. Reakcja przebiega bardzo gladko i ilosciowo nawet przy zmianie stosunków ilosciowych w dosc szerokich granicach. Do przemiany tej mozna stosowac najrozmaitsze substancje bialkowe, jak zelatyne, bialko kurze, ka¬ zeine i inne. Mozliwosc uczynienia bialka nierozpuszczalnym posiada doniosle zna¬ czenie w technice. Dotychczas stosuje sie najczesciej, np. do utwardzania blon z ze¬ latyny, kazeiny i t, d., aldehyd mrówkowy, którego uzywanie wykazuje niedogodnosci, np. nieprzyjemny zapach, lotnosc i wynika¬ jace z tego straty.Zastosowanie polimerycznych kwasów karbonowych zamiast aldehydu mrówkowe¬ go lub innych aldehydów daje te korzysc, ze usuwa powyzsze niedogodnosci. Przede wszystkim jednak sposób wedlug wynalaz¬ ku niniejszego posiada te cenna zalete, ze wlasciwosci otrzymywanego produktu kon¬ cowego mozna dowolnie zmieniac zaleznie od rodzaju uzytego polimerycznego kwasu karbonowego wobec tego, ze mozna stoso¬ wac duza liczbe rozmaitych polimerycznych kwasów karbonowych. Do przemiany tej mozna uzywac np. mieszanych produktów polimeryzacji nienasyconych kwasów a - fi -- dwukarJbonowych, jak kwasu maleinowe¬ go i zwiazków winylowych, zwlaszcza e- strów winylowych, np. chlorku winylu, mrówczanu winylu, octanu winylu, etylo¬ wego eteru winylu, metylowego eteru wi¬ nylu, jak równiez mieszanych produktów polimeryzacji o typie pokrewnym, to jest przy zastosowaniu innych olefinowych kwasów karbomowych, np. kwasów etylemo- wielokarbonowych, acetylenokarbonowych.Nadaje sie równiez kwas wieloakrylowy, wielowinyloakrylowy oraz pochodne kwa¬ su glikolowego, otrzymane przez reakcje poLasowcowego zwiazku alkoholu wielo- winylowego z kwasem chlorooctowym.Masy plastyczne, otrzymane za pomoca tej przemiany, wykazuja zaleznie od rodza¬ ju zastosowanego ciala bialkowego1 oraz za¬ stosowanego kwasu wielokarbonowegoi wla¬ sciwosci najrozmaitsze. Wspólna cecha wszystkich tych mas plastycznych jest mniejsza lub wieksza elastycznosc, prze¬ wyzszajaca w wiekszosci przypadków ela¬ stycznosc mas plastycznych, otrzymywa¬ nych przy stosowaniu aldehydu mrówko¬ wego; poza tym masy plastyczne* otrzyma¬ ne sposobem wedlug wynalazku niniejsze¬ go, sa bezbarwne i nie rozpuszczaja sie w wodzie zimnej.Stwierdzono równiez, ze wymienione polimeryczne kwasy karbonowe posiadaja dzialanie wiazace nie tylko wzgledem cial bialkowych, lecz takze wzgledem innych rozpuszczalnych w wodzie zwiazków o du¬ zym ciezarze czasteczkowym, np. weglowo¬ danów, jak np. dekstryny, etyloblonnika, oksyetyloblonnika, róznych gatunków gu¬ my i alkoholu wielowinylowego. Pod wyra¬ zem „zwiazki o duzym ciezarze czastecz¬ kowym" nalezy rozumiec zwiazki o cieza¬ rze czasteczkowym wynoszacym ponad 1000. Wymieniona reakcja zachodzi rów¬ niez i z tymi substancjami. W wielu przy¬ padkach powstaja osady juz przy miesza¬ niu wodnych roztworów obu skladników w temperaturze 0°C lub w temperaturze po¬ kojowej; w niektórych przypadkach po¬ trzebne jest ogrzewanie do najwyzej 100°C, w innych zas przypadkach powstaje osad nierozpuszczalny dopiero po odparowaniu roztworu i ogrzaniu wytworzonej przy tym blony.Produkty, otrzymane sposobem wedlug wynalazku niniejszego, stanowia prawdo¬ podobnie zwiazki przylaczenia podobne do produktów z taniny i cial bialkowych.Stosunki ilosciowe obu skladników moga wprawdzie wahac sie w szerokich grani¬ cach, jednak korzystne jest stosowanie skladników w takich ilosciach, aby na jed¬ na grupe karboksylowa przypadala jedna grupa' wodorotlenowa. Mozna takze stoso¬ wac *'2 — 2-krotny nadmiar jednego ze skladników. Wydzielanie produktów jest w wielu przypadkach bardzo latwe, ponie¬ waz nierozpuszczalne produkty wydzielaja sie w postaci, w której daja sie latwo od¬ dzielic od wody. Wydzielanie mozna ulat¬ wic przez stracanie organicznymi, rozpusz¬ czalnymi w wodzie rozpuszczalnikami, jak równiez i przez "wysolenie.Sposób ten moze znalezc zastosowanie w technice do wytwarzania nierozpuszczal¬ nych mas plastycznych, które mozna podda¬ wac ksztaltowaniu podczas wytwarzania ich lub po nim i nadawac im postac nici, filmów, rur, plyt lub tez skomplikowanych ksztaltowanych przedmiotów uzytkowych.Przyklad I. 65 czesci wagowych mie¬ szanego produktu polimeryzacji bezwodni¬ ka kwasu maleinowego! i chlorku winylu (w czasteczkowym stosunku skladników) rozpuszcza sie przez krótkie zagotowanie w 1 000 czesciach wagowych wody i miesza w temperaturze zwyklej z 5 % -owym roztwo¬ rem 32 czesci wagowych albuminy w wo¬ dzie. Powstaje natychmiast poczatkowo sluzowaty osad, który staje sie po niejakim czasie plastyczny; osad ten przemywa sie i suszy w prózni w temperaturze 60°C. 0- trzymana krucha masa bezbarwna zawiera jeszcze mala ilosc chlorowca. Jest ona nie- — 2 —rozpuszczalna nie tylko w wodzie, lecz tak¬ ze we wszystkich rozpuszczalnikach, daje sie jednak ksztaltowac pod cisnieniem w temperaturze 80° — 120°C.Przyklad IL 90 czesci wagowych mie¬ szanego produktu polimeryzacji 1 mola bezwodnika kwasu maleinowego i 1 mola octanu winylowego miesza sie w postaci 6% -owego roztworu wodnego z roztworem 50 czesci wagowych kaizeiny w 1 000 cze¬ sciach wagowych wody. Powstaje natych¬ miast osad, którego ilosc w razie ogrzewa¬ nia szybko wzrasta. Skoro wszystko wy¬ dzielilo sie z roztworu, przerabia; sie mase dalej wedlug przykladu I. Równiez i w tym przypadku otrzymuje sie mase plastyczna, dajaca sie ksztaltowac.Przyklad III. Mozna tez postepowac w ten sposób, ze ksztaltuje sie najpierw kazeine w sposób zwykly, a nastepnie wklada przedmiot ksztaltowany do kapieli, stanowiacej wodny roztwór polimeryczne- go kwasu karbonowegot np. kwasu wielo- akrylowego. Po uplywie kilku dni przed¬ miot ksztaltowany jest juz utwardzony na wskros.Przyklad IV. 40 czesci wagowych mie¬ szanego produktu polimeryzacji 1 mola bezwodnika kwasu maleinowego i 1 mola chlorku winylowego miesza sie w postaci 6% -owego wodnego roztworu wolnego kwasu chlorowcokarbonowego z 5% -owym wodnym roztworem 20 czesci wagowych tlenku wieloetylenowego w wodzie. Rów¬ niez i w tym przypadku wydziela sie na¬ tychmiast bezbarwna masa bezpostaciowa.Równiez i ta masa zawiera jeszcze chloro¬ wiec i rozpuszcza sie w wodzie goracej; z roztworu tego wydziela sie znowu w zimnie zaleznie od stezenia mniej lub wiecej cal¬ kowicie.Przyklad V. Zadajac otrzymany w po¬ przednim przykladzie roztwór polime- rycznego kwasu chlorowcokarbonowego za¬ miast roztworem tlenku wieloetylenu roz¬ tworem alkoholu wielowinylowego o tym samym stezeniu otrzymuje sie równiez na¬ tychmiast zywicowaly osad podobny, jed¬ nak bardziej elastyczny, niz produkt, otrzy¬ many wedlug przykladu IV. Podczas gdy produkt, otrzymany wedlug przykladu po¬ przedniego, wykazuje jeszcze stosunkowo dobra rozpuszczalnosc w wodzie goracej, produkt wedlug niniejszego przykladu jest nierozpuszczalny w wodzie goracej. Po go¬ towaniu przez pewien czas staje sie pro¬ dukt wedlug tego przykladu zupelnie nie¬ rozpuszczalny. Ten mieszany produkt poli¬ meryzacji stanowi po wysuszeniu biala, lep¬ ka, krucha mase, która jest nierozpuszczal¬ na we wszystkich rozpuszczalnikach, za¬ równo organicznych, jak tez wodnych i na¬ wet w alkaliach ulega tylko nieznacznemu pecznieniu. Masa ta daje sie jednak zmiek¬ czyc przez: dzialanie ciepla, a przeto i ksztaltowac; otrzymuje sie wiec produkt, który jest bardzo wartosciowy dzidki temu, ze mozna z niego ksztaltowac przedmioty uzytkowe, bardzo odporne na dzialanie me¬ chaniczne i chemiczne.Przyklad VI. 5% -owy roztwór wodny 25 czesci wagowych metyloblonnika miesza sie z 5%-owytm wodnym roztworem pro¬ duktu, otrzymanego przez zmydlemie mie¬ szanego produktu polimeryzacji etylowego esttru kwasu maleinowego' i octanu winylo¬ wego (w stosunku czasteczkowym 1:3).Otrzymuje sie pnzezroczysty roztwór, któ¬ ry odparowuje sie, przy czym pozostaje blona zupelnie odporna na dzialanie wody i nozpuszczalnikow.Przyklad VII. 95 czesci wagowych wolnego poiimerycznego kwasu trójkarbo- nowego z mieszanego produktu polimery¬ zacji] równoczasteczkowych czesci kwasu akrylowego i bezwodnika kwasu maleino¬ wego rozpuszcza sie w 20-krotnej ilosci wody, a równoczesnie rozpuszcza sie 20 czesci wagowych metylowego eteru wie- lowinylu w 10-krotnej ilosci wody. Oba te roztwory ogrzewa sie do mniej wie¬ cej 4SP — 60°C i, mieszajac silnie, —, 3 —miesza sie je razem. Powstaje natych¬ miast zmetnienie, a nastepnie osad slu¬ zowaty, który staije sie po dalszym ogrze- wamiu plastyczny i twardszy. Po wydziele¬ niu i wysuszeniu osad ten stanowi rogo- wata mase nierozpuszczalna, która mozna ksztaltowac. Mozna tez postepowac w ten sposób, ze najpierw wytwarza1 sie blone z roztworu metylowego eteru wielowinylowe- go, a nastepnie blone te obrabia sie rotztwo- rem polimerycznego kwasu trójkarbonowe- go dopóty, az stanie sie nierozpuszczalna w wodzie i innych rozpuszczalnikach.Przyklad! VIII. 80 czesci wagowych mieszanego produktu polimeryzacji kwasu acetyl enojednokarbonowego i chlorku wi¬ nylowego rozpuszclza sie na goraco w 15- krotnej ilosci wody; równoczesnie wytwa¬ rza sie roztwór etylowego eteru wielowiny- lu o tej samej zawartosci procentowej, a nastepnie miesza sie oba roztwory razem wedlug wskazówek przykladu VII. Przed mieszaniem lub podczas mieszania mozna dodawac srodków wypelniajacych, np. blonnika. Wydziela! sie masa sluzowata, która staje sie potem ciagliwsza; mase te wy dziela sie i suszy; nadaje sie ona dla wy¬ twarzania przedmiotów ksztaltowanych przez prasowanie w temperaturze podwyz¬ szonej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania mas plastycznych, znamieniny tym, ze na zwiazki o duzym cie¬ zarze czasteczkowym, rozpuszczalne w wo¬ dzie, dziala sie rozpuszczalnymi w wodzie polimerycznymi kwasami karbomowymi. I. G. Fa r b e n i n d u s t r i e Aktiengesellschaft Zastepca: M. Skrzypkowska rzecznik patentowy. ¦- \\ ¦ .r-3 £)mk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL