We wtryskowych silnikach spalinowych, zwlaszcza wysokopreznych silnikach Die- sela, przewód paliwowy miedzy pompka wtryskowa a dysza musi byc mozliwie krót¬ ki, by przy duzej liczbie obrotów silnika zawarta w tym przewodzie ilosc paliwa nie opózniala przebiegu wtrysku w dyszy. Prze¬ wód paliwowy moze byc, oczywiscie, bar¬ dzo krótki wtedy, gdy pompka wtryskowa wbudowania jest w cylinder silnika, jednak¬ ze takie umieszczenie pompki pociaga za soba caly szereg wad, zwlaszcza w mniej¬ szych, szybkobieznych pojazdowych silni¬ kach Diesela z kilkoma cylindrami. Wady te dotycza glównie nastawienia prawidlo¬ wego przebiegu wtrysku i umieszczenia na¬ rzadów rozrzadczych do powietrza spalania.Wskutek tego wtryskowe pompki paliwowe umieszczano oddzielnie od bloku cylindrów, obok kazdego cylindra, a przestrzen tloczna kazdej pompki laczono z dysza wtryskowa za pomoca przewodu, skierowanego' po¬ przecznie wzgledem osi cylindra. Paliwowy przewód laczacy posiada wtedy mozliwie mala dlugosc, tak iz nawet przy duzych liczbach obrotów silnika zapobiega sie o- pózniemiu przebiegu wtrysku paliwa. W znanych silnikach tego rodzaju paliwowy przewód laczacy skladal sie calkowicie lub czesciowo z kanalów paliwowych, lezacych poprzecznie wzgledem osi cylindra i prze¬ widzianych w samej oslonie pompki i wgfcawicy cyliadam Uszczelnienie tych kana¬ lów w miejscach ich przylaczania sprawia, j&k wiadomo, znacznie trudnosci. Glowica, wykonana przewaznie z zeliwa, czesto nie jest calkowicie jednorodna, tak iz przy du¬ zych cisnieniach, wystepujacych podczas pracy silnika, latwo zachodzi przeciekanie paliwa w porowatych miejscach cylindra.Wedlug wynalazku zapobiega sie temu w ten sposób, ze przestrzen tloczna pompki wtryskowej polaczona: jest z dysza wtryskoi- wa za pomoca, przewodu, przeprowadzone¬ go z pewnym luzem przez otwór, przewi¬ dziany w glowicy cylindra i lezapy po¬ przecznie wzgledem osi cylindra. Otwór ten, przewidziany w glowicy cylindra, slu¬ zy zatem nie jako kanal paliwowy, lecz je¬ dynie jakto otwór do przeprowadzenia prze¬ wodu, który moze byc prawidlowo i szczel¬ nie polaczony na swych koncach z prze¬ strzenia tloczna pompki paliwowej i z ka¬ nalem dyszy. Zbedne sie zatem staje wszel¬ kie przymocowanie paliwowego przewodu laczacego dt samej glowicy, tak iz ewentu¬ alnie porowate miejsca tej glowicy nie po¬ siadaja w tym przypadku zadnego znacze¬ nia. Ponadto otrzymuje sie moznosc za¬ stosowania róznegoi rodzaju prawidlowego laczenia konców tego przewodu z pompka i kadlubem dyszy wtryskowej.Montaz przewodu laczacego, a zwlasz¬ cza! takze i dyszy jest równiez ulatwiony, jesli, wedlug wynalazku paliwowy przewód laczacy bedzie na swych koncach dociska¬ ny dds swych gniazd! przy pompce wzgled¬ nie dyszy za pomoca srub dociskowych lub tym. podobnych narzadów, przewidzianych w oslonie pompki wzglednie w glowicy cy¬ lindra. Kadlub dyszy moze nie byc wtedy specjalnie zamocowany w glowicy cylin¬ dra, gdyz przy zamocowywaniu przynalez¬ nego konca paliwowego przewodu laczace¬ go za pomoca sruby dociskowej równocze¬ snie dociskany jest kadlub dyszy do jego gniazda, w glowicy cylindra, W celu umozliwienia wydluzania sie pa¬ liwowego przewodu laczacego, przewód teii na jednym koncu przymocowany jest nie¬ ruchomo w kierunku swej dlugosci, a na drugim koncu polaczony jest przesuwnie z pompa wzglednie dysza, tak iz moze sie slizgac wzdluz powierzchni styku. Pewne niedokladnosci w wymiarach, wskutek wa¬ dliwego wykonania przewodu, sa skompen¬ sowane przez to, ze przewód laczacy u- ksiztaltowany jest tak, iz w pewnym stop¬ niu jest podatny. Powyzsze osiaga sie rów¬ noczesnie przez uksztaltowanie konców paliwowego przewodu laczacego w postaci kulistych lbów, z których jeden przylega do kulistej panewki gniazda, a drugi swym splaszczeniem przylega do plaskiej po¬ wierzchni styku w miejscu jego zamocowa¬ nia. Podczas wydluzania sie pod dzialaniem ciepla paliwowy przewód! laczacy moze sie na jednym koncu przesuwac na swym pla¬ skim gniezdzie bez, przerywania doprowa¬ dzania paliwa. Ponadto paliwowy przewód laczacy miedzy kulistymi lbami moze przy tym posiadac tak mala srednice, ze jest w dostatecznym stopniu podatny w pewnych granicach.W silnikach z wiszacymi zaworami, po¬ przez które doprowadzane jest powietrze spalania!, narzady rozrzadcze sa, jak wiado¬ mo, smarowane olejem pod cisnieniem, powracajacym z powrotem do obiegu sma¬ rowego. Jesli przy dotychczasowym prze¬ prowadzaniu paliwowego przewodu lacza¬ cego miedlzy pompka a dysza przez prze¬ strzen, zawierajaca narzady rozrzadbze do powietrznych zaworów wlotowych, polacze¬ nie przewodu w tych miejscach przeprowa¬ dzania bedzie nieszczelne, to olej tak zo¬ stanie rozrzedzony wskutek domieszki pa¬ liwa, ze prawidlowe smarowanie stacje sie watpliwe. Wedlug wynalazku zapobiega sie temu w ten sposób, ze otwór do prze¬ prowadzania paliwowego przewodu lacza¬ cego w glowicy cylindra przewidziany jest ponizej przestrzeni, zawierajacej narzady rozrzadbze do powietrza spalania. Miejsce — 2 —przylaczania przewodu laczacego do ka¬ dluba dyszy jest wtedy uszczelnione wzgle¬ dem przestrzeni, zawierajacej smarowane narzady rozrzadcze. Paliwo, wyplywajace przez nieszczelnosci, moze wówczas wy¬ plynac specjalnym otworem tylko nia ze¬ wnatrz, a tym samym zwraca uwage obslu¬ dze silnika na strate przeciekania.Aby mozna bylo jednak zuzytkowac to paliwo, w dnie otworu do przeprowadzania paliwowego przewodu laczacego przewi¬ dziana jest rynienka zbiorcza, przechodza¬ ca przez wszystkie cylindry silnika, tak iz paliwo, wplywajace do tego otworu, zwla¬ szcza przy dyszach iglicowych, wskutek nieszczelnosci tych dysz, moze sie zbierac w tej rynience, z której moze byc nastepnie odprowadzane do oddzielnego zbiornika.Na rysunku przedstawiony jest prze- krój podluzny czesci wtryskowego silnika spalinowego, zaopatrzonego w urzadzenie do doprowadzania paliwa do dysz paliwo¬ wych, umieszczonych w glowicach cylin¬ drowych za pomoca oddzielnych pompek paliwowych.W przedstawionym na rysunku przy¬ kladzie wykonania w cylindrze 1 porusza sie tlok roboczy 3, którego* dno zaopatrzone jest w komore spalania 2. Cylinder 1 przy¬ kryty jest glowica 4, przy czym w tulejo- wej czesci 5 tej glowicy umieszczony jest kadlub 6 dyszy. Kadlub ten zaopatrzony jest w dysze wtryskowa 7, siegajaca swym koncem wtryskowym do cylindra 1, przy czym swa stozkowa powierzchnia 8 kadlub 6 dyszy przylega do stozkowego gniazda 9 tulei 5: Doprowadzanie paliwa do dyszy 7 odbywa sie przez zwykly kanal podluzny 10 kadluba dyszy. Glowica 4 cylindra 1 za¬ mknieta jest z góry scianka 11, na która nasadzona jest pokrywa 12. W pokrywie tej sa umieszczone narzady rozrzadcze 13, 14, 15 i sprezyna obciazajaca zaworu 17 (zaznaczionego na rysunku liniami przery¬ wanymi),' poprzez który doprowadzane jest do cylindra 1 powietrze spalania.Oddzielnie od cylindra 1 umieszczona jest wtryskowa pompka paliwowa 18. W przedstawionej na rysunku pompce pali¬ wo zasysane jest tloczkiem 19 z przestrze¬ ni ssawnej 20 i po otwarciu zaworu tlocz¬ nego 21 wtlaczane jest do przestrzeni tlocznej komory 22, stanowiacej wydraze¬ nie wkretki srubowej 23, wkreconej w o- slone pompki 18. W komorze tej umiesz¬ czona jest sprezynka 24, obciazajaca za¬ wór tloczny 21 pompki, przy czym spre¬ zynka ta otacza trzpien prowadniczy 25, zaopatrzony w poprzeczny kanal 26 i po*- dluzny kanal 27. Kanal ten prowadzi do otworu 28 wkretki 23, zakonczonej plaska czolowa powierzchnia stykowa 29.W glowicy 4, pod górna scianka 11, przewidziany jest otwór 30, skierowany nieco ukosnie ku górze w kierunku pompki, przy czym otwór ten prowadzi do wnetrza tulei 5 na zewna/trz glowicy. Przez otwór ten przeprowadzony jest swobodnie z pew¬ nym luzem przewód 31 o mniejszej sredni¬ cy. Przewód ten posiada po obu koncach lby kuliste 32, 33, w których przewidziane sa kanaly poprzeczne 35, 36, polaczone z podluznym kanalem 34. Górny koniec 37 kadluba 6 dyszy zaopatrzony jest w kulista panewke 38, odpowiadajaca ksztaltem swe¬ go gniazda ksztaltowi lba kulistego 32, tak iz kanal poprzeczny 35 polaczony jest szczelnie z podluznym kanalem 10 kadluba dyszy. Kulisty leb 33 zaopatrzony jest na swym dolnym koncu w splaszczenie 39, którym przylega dk plaskiej czolowej po¬ wierzchni 29 wkretki 23, tak iz kanal 36 polaczony jest szczelnie z otworem 28 wkretki 23. Otwór 28 we wkretce 23 jest nieco wiekszy niz kanal poprzeczny 36 we lbie 33.W scianke 11 glowicy 4 cylindra wkre¬ cona jest ustalajaca sruba naciskowa 40, przylegajaca do kulistego lba 32 paliwo- wego przewodu laczacego 31. W celu u- mieszczenia paliwowego przewodu 31 nale¬ zy wlozyc najprzód kadlub 6 dyszy w tu- — 3 —leje 5 glowicy cylindra, a po nasadzeniu kulistego lba 32 lak gleboko wkrecic srube naciskowa 40, by kadlub 6 dyszy przylegal ze znacznym naciskiem swa stozkowa po¬ wierzchnia 8 do gniazda 9, przy czym kuli¬ sty leb 32 zacisniety jest wówczas miedzy kadlubem dyszy a sruba naciskowa 40.Na oslonie pompki wtryskowej 18 prze¬ widziana jest nasada 41, do której wnetrza wchodzi wkretka 23. W pokrywe nasady wkrecona jest sruba naciskowa 42, przyle¬ gajaca do kulistego lba 33 paliwowego przewodu 31. Nasada 41 zaopatrzona jest z boku w otwory 43 o takiej wielkosci, ze przewód laczacy 31 moze byc z latwoscia zmontowany wzglednie usuniety.W dtnie otworu przejsciowego 30 prze¬ widziana jest rynienka 44, przechodzaca w kierunku dlugosci bloku cylindrowego, a wiec wspólna dla wszystkich otworów przejsciowych .30 poszczególnych cylin¬ drów. W przedstawionym przykladzie wy¬ konania rynienke 44 stanowi rurka, umie¬ szczona w nadlewie^ 45 dna otworu 30 i zaopatrzona w szczeline 46, zwrócona ku temu otworowi.Poniewaz przestrzen tloczna 22 pompki 18 oraz górny koniec kadluba 6 dyszy czy¬ li miejsce doprowadzania-r-paliwa do dy¬ szy 7 leza nia jednej wysokosci, a wiec w jednej plaszczyznie, skierowanej poprzecz¬ nie wzgledem osi cylindra, przewód la¬ czacy 31 posiada stosunkowo mala dlugosc, tak iz znajdujaca sie w tym przewodzie ilosc paliwa nie moze wywierac szkodliwe¬ go dzialania na przebieg wtrysku. Poniewaz pompka wtryskowa oddzielona jest od cy¬ lindra 1, a plaszczyzna,, w której znajduje sie przewód laczacy 31, lezy ponizej scian¬ ki // glowicy 4 cylindra, wiec zarówno czesci pompki 18, które sluza do nastawie¬ nia prawidlowego poczatku wtrysku i wiel¬ kosci dawki paliwa, jak i narzady rozrzad- cze 13 — 16 zaworu 17 do doprowadzania powietrza spalania, sa latwo dostepne, przy czym te ostatnie narzady staja sie dostepne po zdjeciu przykrywy 12 glowicy 4, co moze byc uskutecznione bez przerywania doply¬ wu paliwa. Po zdjeciu przykrywy 12 moze byc takze latwo wstawiany i wyjmowany kadlub 6 dyszy.Równiez latwo i szybko mozna takze zakladac i wyjmowac paliwowy przewód laczacy 31. Przy zakladaniu paliwowego przewodu 31, po przeprowadzeniu go przez otwór 30, wystarczy ulozyc kuliste lby 32, 33 na ich gniazdach lozyskowych na gór¬ nym koncu 37 kadluba 6 dyszy, wzglednie na wkretce srubowej 23, i wkrecic oraz dociagnac sruby naciskowe 40, 42. Kadlub 6 dyszy zostaje wtedy równoczesnie usta¬ lony w glowicy 4 cylindra. Jesli okaze sie przy tym, ze wskutek niedokladnosci wy¬ miarów jeden z lbów przewodu 31 lezy wy¬ zej lub nizej niz to przewidziano przy pra¬ widlowym ustawieniu, to jednak dzieki kulistym lbom 32, 33 przewód 31 moze sie ustawic prawidlowo, przy czym pola¬ czenie z kulista panewka 38 pozostaje szczelne. Przewód 31, który jest w pewnym stopniu poidatny wskutek swej malej sred¬ nicy, moze sie przy tym takze niecoi prze¬ ginac, a pomadtoi splaszczenie 39 lba kuli¬ stego 33 umozliwia dostosowanie sie dlu¬ gosci przewodu 31 odpowiednio do wza¬ jemnej odleglosci srodka cylindra i srodka pompki. Wystepujace przy tym (nieznacz¬ ne odstawanie plaskich plaszczyzn styko¬ wych 29, 30 usuniete zostaje przez docia¬ ganie sruby naciskowej 42, przy czym wów¬ czas przewód 31 nieco sie przegina. Jesli podczas pracy nastepuje wieksze rozgrza¬ nie przewodu 31, to ta zmiana dlugosci jest wyrównywana przez to, ze leb 33 przewo¬ du 31 przesuwa sie nieco swym splaszcze¬ niem 39 na powierzchni czolowej 29 wkret¬ ki 23.Jesli we wnetrzu pokrywy 12, zawiera¬ jacej narzady rozrzadcze do wlotowego za¬ woru powietrznego 17, zgromadzi sie para oleju smarowegoi wskutek jego wyparowy¬ wania, to skraplajacy sie olej moze byc do- — 4 —prowadzany z powrotem do pompki smaro¬ wej, gdyz olej ten zachowuje swa pierwot¬ na wlasnosc smarowa. Para paliwa, wyply¬ wajacai przez ewentualne nieszczelnosci kadluba 6 dyszy, moze wyplywac na ze¬ wnatrz tylko otworem 30 glowicy 4 cylin¬ dra. Skraplajace sie paliwo zbiera sie w rynience 44 i jest z niej odprowadzane na zewnatrz silnika. PL