Znane ruchome instalacje teletechnicz¬ ne, pod którymi rozumie sie wszelkie in¬ stalacje kablowe, przeznaczone do czeste¬ go, a w kazdym razie wielokrotnego mon¬ towania oraz demontowania i sluzace do przekazywania wiadomosci np. za pomoca telefonii lub dlalekopisów, nie czynia zadosc zwiekszonym wymaganiom, jakie sie sta¬ wia1 obecnie zarówno w dawniejszych, jak i w nowszych dziedzinach zastosowania ta¬ kich iziistalacyj. Zwiekszone wymagania pod wzgledem wlasnosci przenoszenia stawia sie np. wówczas, gdy ruchome instalacje kablowe sa stosowane w radiofonii nai przy¬ klad, gdy miejsce, gdzie sie odbywa nada^ wanie, musi byc polaczone kablem wiekszej dlugosci z najblizsza stala instalacja ka¬ blowa, wiodaca do nadajnika radiowego.Ma to miejsce równiez w zawodach sporto¬ wych, rozgrywajacych sie na wiekszych przestrzeniach^ np. db polaczenia miejsca startu, mety i posterunków na trasie oraz w urzadzeniach alarmowych na, terenach, nawiedzionych przez katastrofy zywiolo¬ we. Zwiekszone wymagani*, stawiane pod wzgledem wlasnosci prz^aft&enia rucho-ftiyni kablowym instalacjom teletechnicz¬ nym, moga byc zaspokojone tylkoi dzieki pupinizacji. Jednak pupinizacja ruchomych instalacyj kablowych napotyka na liczne trudnosci, wynikaj ace z natury tych urza¬ dzen. Wynalazek usuwa te trudnosci, po¬ dajac instalacje kablowa o iszerokim zasto¬ sowaniu i posiadajaca znacznie polepszone wlasnosci przenoszenia.W mysl wynalazku w ruchomych pupi- nizowanych instalacjach kablowych odle¬ glosc punktów cerwkbwych wykonuje sie równa dlugosci odcinków fabrykacyjnych kabla wzglednie dlugosci odcinków, na ja¬ kie jest podzielony kabel w celu zalozenia.Cewki Pupina umieszcza sie przy tym na koncach odcinków kabla. Powyzsze stano¬ wi swiadome odstepstwo od uznanych po¬ wszechnie prawidel, dotyczacych ustalania odstepów miedzy cewkami Pupina, bo przy normalnym ustalaniu odleglosci miedzy cewkami Pupina na podstawie normalnego zakresu przepuszczalnosci, lacznie z regu¬ lami, dotyczacymi uzyskania gospodarczo najkorzystniejszego' tlumienia, otrzymuje sie odleglosci miedzy cewkami Pupina, wy¬ noszace wielokrotnosc dlugosci zaklada¬ nych odbinków.Jezeli w mysl wynalazku odleglosc punktów cewkowych jest równa odcinkom, na jakie podzielony jest kabel w celu za¬ kladania, to pnzy zakladaniu kazdego' od¬ cinka wlacza sie samoczynnie w instalacje kablowa przynalezne cewki Pupina, wsku¬ tek czego ta instalacja kablowa jest przej¬ rzysta i uproszczono. Dzieki temu monto¬ wanie i demontowanie instalacji kablowej da sie wykonac szybciej, a wiec odpowiedl- nio do wymagan, stawianych ruchomym in¬ stalacjom teletechnicznym. Mozliwosc ble¬ dów jest przy montowaniu instalacji we¬ dlug wynalazku prawie wykluczona- W ra¬ zie opuszczenia, jednej; luib nawet kilku ce¬ wek (to znaczy przy polaczeniu zyl z wy¬ laczeniem uszkodzonych cewek) nie naste¬ puje jeszcze naldtmierne ograniczenie zakre¬ su przepuszczalnosci, poniewaz indtikcyj- nosc (czestotliwosc graniczna) cewek moze byc dobrana tak, iz nawet w tych przypad¬ kach kabel o zwiekszonej odleglosci punk¬ tów cewkowych posiada praktycznie we wszystkich przypadkach dostatecznie wiel¬ ka czestotliwosc graniczna.Zwlaszcza korzystnie jest podzielic cewki Pupina kazdego odcinka kablowego na cewki czesciowe. Takie rozwiazanie konstrukcyjne posiada zwlaszcza znacze¬ nie w instalacjach o malej liczbie zyl, w których ze wzgledów ekonomicznych nie stosowano dotychczas specjalnych ochron¬ nych skrzynek cewkowych, wskutek czego trzeba bylo rezygnowac z pupinizacji.Dzieki podzialowi cewek Pupina mozna je umieszczac w stozkowych koncówkach ka¬ blowych przyrzadów zlaczowyeh, najlepiej w specjalnych wydrazeniach, przewidzia¬ nych do tego celu na koncach kabli, tak iz cewki stanowia z kablem jedna calosc, la¬ twa db obslugi. Dzieki temu osiaga sie te korzysc, iz podzielone cewki Pupina umie¬ szcza sie w istniejacych a nie wykorzysta¬ nych dotad miejscach odcinków kabla.Mozna jednakowoz i nie stosowac specjal¬ nych wydrazen, przeznaczonych na umie¬ szczenie podzielonych cewek Pupina, gdyz od uszkodzen, które moglyby zmienic ich wlasnosci elektryczne, dostatecznie zabez¬ pieczaja zwykle metalowe kolpaki ochron¬ ne.Uksztaltowana wedlug wynalazku kon¬ cówka odcinka kabla z jedna para zyl, jest przedstawiona na fig. 1 jako przyklad wy¬ konania. Stozkowa koncówka /, która kon¬ czy sie kazdy odcinek kabla, zawiera wy¬ drazenie 2, w które jest wstawiona mala czesciowa cewka Pupina 3 w metalowym kolpaku ochronnym, która razem z taka sama cewka czesciowa w koncówce sasied¬ niego odcinka kabla tworzy calkowite ob¬ ciazenie indukcyjne, potrzebne w tym punkcie instalacji kablowej. W miejsce jednej cewki czesciowej 3, wykonanej np. • - 2 -w postaci cewki dwuzylowej i sluzacej do do obciazenia indukcyjnego obu zyl pary, mozna umiescic w wydrazeniu 2 albo w od¬ powiedniej liczbie wydrazen w kazdej kon¬ cówce równiez kilka cewek czesciowych, jezeli przez podzial srednica kazdej cewki czesciowej jest osiagana specjalnie maila albo jezeli obciazane indukcyjnie kable po¬ siadaja wiecej niz dwie zyly. Cewki moga byc ulozone w sposób, odmienny niz przed- sta/wiono na rysunku, to jest nie w ten spo¬ sób, ze ich os srodkowa jest umieszczona w poprzek osi kabla, lecz w ten sposób, ze ich os srodkowa jest skierowana Wzdluz osi kabla. Uksztaltowanie zyl laczonych moze byc równiez inne, niz przedstawiono na rysunku. Wydrazenia sa wykonane naj- dogodniej pomiedzy rozsunietymi zylami 5 kabla, doprowadzanymi do narzadów kon¬ taktowych 4 przyrzadów zlaczowych, i sa dostepne od strony przestrzeni wolnej, ist¬ niejacej miedzy narzadami kontaktowymi.Wydrazenia sa zamkniete za pomoca spe¬ cjalnych narzadów uszczelniajacych 6, np. za pomoca nagwintowanych korków, wy¬ konanych z tego samego tworzywa co i stozkowe koncówki 1, nip. z gumy. Jezeli rezygnuje sie z mozliwosci wymiany cewek Pupina, cewki te, po ich umieszczeniu w wydrazeniach, moga byc zawulkainizowane.Czesci, przynalezne koncówkom kablowym, a zwlaszcza czesci mechanicznych przyrza¬ dów zlaczowych, za pomoca których odcin¬ ki kabli zostaja polaczone ze soba albo z dodatkowymi czesciami instalacji kablo¬ wej, np. ze wzmacniakami, nie sa przed¬ stawione na rysunku.Instalacje wedlug wynalazku mozna wykonac takze bez podzialu na cewki cze¬ sciowe, np. w ten sposób, iz cewki Pupina umieszcza sie w samych przyrzadach zla¬ czowych odcinków kabli, np. w czesci przyrzadów zlaczowych latwo rozróznianej juz dzieki ukladowi cewek lub ponadto za pomoca specjalnych srodków. Taki uklad jest przedstawiony na fig. 2 rysunku, uwi¬ doczniajacej w sposób schematyczny pola¬ czenie miedzy dwoma odcinkami kajbli U i 12. Przynalezna koncowi odcinka kablo¬ wego 11 dluzsza czesc 13 mufy ziaczowej zawiera wewnatrz cewke Pupina 14, ozna¬ czona linia kreskowana, natomiast czesc 15, nie zawierajaca cewki i przynalezna odcin¬ kowi kablowemu 12, jest krótsza i moze byc dzieki temu latwo rozpoznana. Mozna jednak równiez w kazdym koncu odcinka kablowego umiescic jednakowa liczbe ce¬ wek Pupina, np. w kablach z dwiema pa¬ rami zyl po dwie cewki Pupina, z których kazda1 jest przynalezna jednej parze zyl, w którym to przypadku konce kabli sa za¬ mienne i specjalne znaki rozpoznawcze sa zbyteczne. Instalacja tego rodzaju fest przedstawiona na fig. 3. Oba odcinki ka¬ blowe 11, 12, zawierajace po dwie pary zyl, sa wyposazone w jednakowe czesci(16 mil- fy, które zawieraja po jednej cewce Papi¬ na 17.Nawet przy bardzo starannej fabryka¬ cji nie udaje sie sporzadzic poszczególnych wielozylowych odcinków kablowych do ru¬ chomych instalacyj telefonicznych tak rów- nomieirnie, azeby wszystkie wykazywaly te same wartosci sprzezen indukcyjnych lub pojemnosciowych, albo azeby wartosci tych sprzezen utrzymywaly sie chociaz w pew¬ nych okreslonych granicach. W razie za¬ stosowania w ruchomych instalacjach za¬ biegów wyrównawczych, jakie sie okazaly odpowiednie w stalych telefonicznych in¬ stalacjach kablowych, napotyka sie duze trudnosci, wskutek czego dotychczas rezy¬ gnowano w instalacjach ruchomych z wy¬ równania1 sprzezen. Rezygnowano tym bar¬ dziej, ze w przeciwienstwie do stalych in¬ stalacyj kablowych, wairtosci sprzezen w ruchomych instalacjach kablowych zmie¬ niaja sie bardzo znacznie, a przede wszyst¬ kim nieregularnie przy czestym montowa¬ niu i demontowaniu tych instalacyj, a; to wskutek wystepujacych przy tym naprezen mechanicznych. — 3 -Jednakowoz pomimo tych uzasadnio¬ nych, watpliwosci w razie stawiania zwiek¬ szonych wymagali pod wzgledem przeno¬ szenia zaleca sie w mysl wynalazku zasto¬ sowanie w ruchomych pupinizowanych in¬ stalacjach kablowych wyrównanie sprzezen indukcyjnych albo pojemnosciowych, ewen¬ tualnie jednych i drugich w ten sposób, iz narzady wyrównawcze umieszcza sie na stale lub Wymiennie w samych kablach, a zwlaszcza w ich stozkowych czesciach, któ¬ re stanowia przejscie w przyrzady zlaczo- we. Narzady wyrównawcze moga byc w danym razie rozdzielone na oba konce od¬ cinka kablowego. Narzady wyrównawcze sa przy tym dobrze chronione przed uszkodize- niami zewnetrznymi, które moglyby spowo¬ dowac zmiane ich stalych elektrycznych, i nie wymagaja osobnych oslon ochronnych, przeszkadzajacych latwemu manipulowa¬ niu cala instalacja.Wykonana w ten sposób koncówka od¬ cinka kablowego jest przedstawiona tytu¬ lem przykladu schematycznie na fig. 4, przy czym aby nie komplikowac rysunku nie przedstawiono cewek Pupina. Konców¬ ka stozkowa 21, która jest zakonczony kaz¬ dy odcinek kabla, zawiera jedno lub kilka wydrazen 22, w których sa umieszczone narzady wyrównawcze 23, np. kondensato¬ ry. Wydirazenia znajduja sie naj dogodniej pomiedzy np. czterema, jak na rysunku, zy¬ lami 25 kabla, rozsunietymi w celu dopro¬ wadzenia ich' dk narzadów kontaktowych 24 przyrzadów zilaczowych. Wydrazenia, sluzace do umieszczenia narzadów wyrów¬ nawczych, sa dostepne od strony czolowej koncówki stozkowej i sa zamykane za po¬ moca osobnych narzadów uszczelniajacych 26, np, korków nagwintowanych. W razie umieszczenia narzadów wyrównawczych na stale mozna wymienione narzady uszczel¬ niajace pominac, ai narzady Wyrównawcze po wprowadzeniu ich do wspomnianych wydrazen zawulkanizowac. Czesci mecha¬ nicznych przyrzadów zlaczowych, nalezace do koncówki kabla, za pomoca których la¬ czy sie odcinki kabla miedzy soba lub z do¬ datkowymi czesciami instalacji kablowej, np. z przyrzaidami wzmacniakowymi, nie sa uwidbcznione na rysunku.Dzieki takiej konstrukcji wedlug wyna¬ lazku staje sie mozliwa budowa ruchomych instalacyj telefonicznych o doskonalych wlasnosciach przenoszenia, przy czym wla¬ snosci te mozna stale utrzymywac i kon¬ trolowac. Do tego celu mozna uzywac pro¬ tokolów w postaci tablic, w których zalpisu- je sie kazdorazowe wartosci sprzezenia od¬ cinków kablowych, nalezacych doi instala¬ cji. Poszczególne odcinki kablowe sa np. zaopatrzone w liczby kolejne i przy ich la¬ czeniu, oprócz narzadów wyrównawczych, wstawianych na stale w miejscu wyrobu odcinków kablowych, nalezy wprowadzac do stozkowych koncówek odcinków kablo¬ wych tylko po kilka dodatkowych narza¬ dów wyrównawczych miedzy soba zamien¬ nych; Jest to wazne, zwlaszcza wówczas, gdy z jakichkolwiek powodów nalezy la¬ czyc odbinki kablowe z numerami nieko- lejnymi, lub tez odlcinfci kablowe, pocho¬ dzace z innych instalacyj. PL