PL26299B1 - Sposób obróbki tkanin. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu nadawania tkaninie sprezystosci.Dotychczas wytwarzano tkaniny sprezy¬ ste przez kalandrowanie tkaniny dzianej lub tkanej z nalozonym na nia arkuszem gu¬ mowym lub przez powlekanie powierzchni tkaniny roztworem lub zawiesina gumy.Guma po wulkanizowaniu nadaje tkaninie sprezystosc.Proponowano równiez obróbke materia¬ lów dzianych w ten sposób, ze rozciagano je w kierunku dziania i po dostatecznym rozciagnieciu nakladano' na nie ciecz, zawie¬ rajaca gume. Otrzymywano tkaniny spre¬ zyste i wydluzajace sie tylko w jednym kie¬ runku przy jednoczesnej utracie tej wlasci¬ wosci w drugim;kierunku, prostopadlym do pierwszego. Sposoby te nie pozwalaly na otrzymywanie tkaniny o wiekszej zdolnosci wydluzania sie, niz ta zdolnosc,, jaka ma pierwotna tkanina przedzalnicza przed obróbka guma.Wedlug wynalazku tkanine sciesnia sie w celu zblizenia do siebie nitek tkaniny, a nastepnie na tkanine w ten sposób znie¬ ksztalcona naklada sie warstewke gumy, która zapewnia tkaninie rozciagliwosc. W ten sposób tkanina moze uzyskac stopien rozciagliwosci znacznie wiekszy od posia¬ danego przed obróbka* W celu sciesnienia tkaniny uklada sie ja na powierzchni podtrzymujacej, a na¬ stepnie wywiera na tkanine cisnienie posu¬ wiste.Sciesnianie tkaniny iiióze byc dokony^ wane w kierunku jej dlugosci lub pod róz- ~ nymi katami wzgledfem dlugosci. W pierw¬ szym przypadku wyglad tkaniny niewiele sie zmienia, z tym wyjatkiem, ze bedzie wy¬ dawala sie bardziej gesta, w drugim zas przypadku mozna w czasie sciesniania na<- dac tkaninie rózne wzory. Na przyklad, je¬ zeli jedna czesc poprzeczna tkaniny zostala sciesniona w kierunku w prawo na ukos wzgledem dlugosci tkaniny, a nastepna czesc — w kierunku w lewo na uko6, to wy-< konczona tkanina bedzie miala odmienny wyglad dziania, co moze byc zachowane, gdy tkanina zostanie nastepnie poddana ob¬ róbce guma. Przed sciesnieniem tkanine zwilza sie w celu zwiekszenia jej gietkosci i nadania, dostatecznej plastycznosci, dzie¬ ki której tkanina pozostaje w stanie scie¬ snionym po usunieciu czynnika sciesniaja¬ cego az do obróbki guma, Wilgoc w tkani¬ nie sluzy jako tymczasowe kleiwo, utrzymu¬ jace tkanine w stanie sciesnionym. Mozna równiez stosowac inne kleiwo. Gumowy ma¬ terial wiazacy moze byc stosowany taki, aby tylko nieznacznie zmniejszal porowa¬ tosc pierwotnej tkaniny, lub tez taki, aby sluzyl do nadania tkaninie wlasciwosci nie- przemakalnosci.Tkanina obrobiona wedlug wynalazku bedzie posiadala zdolnosc wydluzania sie wieksza od pierwotnej o wielkosc, odpowia¬ dajaca sciesnieniu tkaniny. Wynalazek ni¬ niejszy moze byc zastosowany do zwieksza¬ nia rozciagliwosci w kierunku podluznym lub poprzecznym tkaniny dzianej, jak rów¬ niez moze byc uzyty do nadawania rozcia¬ gliwosci w kierunku podluznym lub po¬ przecznym tkaninom tkanym lub innym, które zwykle posiadaja bardzo mala rozcia¬ gliwosc. Sposób ten moze byc uzyty rów¬ niez do wykonywania róznych wzorów na tkaninie, przy czym wlasciwosci te moga byc nadawane calej tkaninie lub tylko nie¬ którym jej czesciom.Tkanina wykonana wedlug niniejszego wynalazku i urzadzenie przystosowane do wykonywania sposobu wedlug wynalazku sa przedstawione na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia schematyczny widok per¬ spektywiczny jednej z postaci urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — schematyczny widok z boku innej postaci urzadzenia do obróbki tkaniny, fig. 3 — schematyczny wi¬ dok z góry odmiennej konstrukcji, polaczo¬ nej z walcami przedstawionymi na fig. 2, fig. 4 — schematyczny widok czesci tkani¬ ny dzianej przed obrobieniem jej wedlug wynalazku, fig. 5 — podobny widok tkani¬ ny po obróbce wedlug wynalazku przy po- mocy urzadzenia wedlug fig. 1 lub fig. 3, a fig. 6 — schematyczny widok z przodu tka¬ niny wedlug fig. 4 po obróbce w urzadzeniu wedlug fig. 2. W przypadku uzycia materia¬ lów tkanych najlepiej jest, jezeli posiadaja one luzny splot, aby mogly byc sciesnione w znacznym stopniu przez scisle docisnie¬ cie do siebie nitek. Jednakze nawet i scisle tkana tkanina moze uzyskac pewna sprezy¬ stosc po obrobieniu jej sposobem wedlug wynalazku.Gdy uzyty jest material dziany, to mo¬ ze byc on sciesniony w ogólnym kierunku dziania lub prazków, przez co uzyskuje sie znaczne zwiekszenie rozciagliwosci tkani¬ ny. Taki material moze byc wytwarzany z róznymi stopniami rozciagliwosci w obu kie¬ runkach, wahajacymi sie np. od w przybli¬ zeniu jednakowej rozciagliwosci w obu kie¬ runkach do znacznej rozciagliwosci w jed¬ nym kierunku i, praktycznie biorac, braku rozciagliwosci w drugim kierunku.Na rysunku tkanina 10 jest materialem dzianym, który posiada prazki 11, przebie¬ gajace jak zwykle w kierunku podluznym tkaniny. Tkanina wedlug fig, 1 jest odwiJa¬ na z walka 12 na stól podtrzymujacy 13 od¬ powiedniego ksztaltu o gladkiej powierzch¬ ni górnej, po której tkanina 10 moze sie przesuwac. Górna powierzchnie stolu t3 moze stanowic plyta stalowa laib bakelitów wa. Stól moze byc równiez wykonany z — 2 —drxewa hib iiMiego twardego materialu, po* krytego cerata lub innym materialem o gladkiej powierzchni.. Tkanina 10 zostaje starannie zwilzona przed nalozeniem na stól 13 lub tez po ulo¬ zeniu na stok tak, iz staje sie ona bardziej miekka i bardziej gietka, niz w stanie su¬ chym. Ciecz zwilzajaca, która moze byc wo¬ da lub rozcienczony roztwór wodny zasady albo mydla, dziala jako srodek uplastycz¬ niajacy* Ciecz ta sluzy równiez jako kleiwo, przytrzymujace tkanine na stole 10 tymcza¬ sem w stanie sciesnionym lub odpowiednio uksztaltowanym tak, iz moze ona byc obra¬ biana w tym stanie substancja gumowa.Gdy woda, doprowadzona do tkaniny 10, sluzy do przytrzymywania tkaniny na stole w stanie uformowanym lub sciesnionym, to wazna jest rzecza zastosowanie prawidlo¬ wej ilosci wody, gdyz zbyt wiele lub zbyt malo wody utrudnia wykonywanie sposobu.Zadana ilosc wody zmienia sie w pewnym stopniu zaleznie od tkaniny i powinna byc wystarczajaca, aby tkanina byla zupelnie mokra, lecz nie miala sklonnosci do plywa¬ nia po wodzie na stole. W razie zyczenia zamiast wody mozna stosowac klej lub in¬ ne rodzaje kleiwa, aby przytrzymac tymcza¬ sowo tkanine w stanie sciesnionym.Urzadzenie wedlug fig. 1 do sciesniania tkaniny moze byc obslugiwane recznie.Zgodnie z ta postacia wynalazku mokra tka-, nina 10, ulozona na stole 13, jest ukladana pochyla deska 14, która uklada kolejno wa¬ skie poprzeczne czesci tkaniny posuwajac i stlaczajac te czesci ku przodowi. Tkanina moze byc sciskana za pomoca deski 14 w kierunku ku przodowi lub tez deska moze byc poruszana naprzód pod róznymi katami wzgledem dlugosci tkaniny tworzac rózne wzory. Tkanina* przedstawiona na fig. 1 jest sciskana ruchem deski naprzód najpierw na prawo, a potem na lewo w kierunku uko¬ snym wzgledem dlugosci tkaniny, tak iz tkanina otrzymuje wyglad falisty, widocz¬ ny na fig. 5, Taka obróbka tkaniny nadaje odmienny wyglad jej prazkom 15. Mozna równiez nadac inne efekty zdobnicze tka¬ ninie zmieniajac rodzaj ruchu deski 14 pod¬ czas sciesniania kolejnych czesci tkaniny.Takaczynnosc sciesniania moze byc wyko¬ nywana na calej dlugosci stolu poczynajac od prawej strony stopniowo w kierunku walka 12.Jezeli tkanina 10 stala sie dostatecznie gietka i plastyczna dzieki zwilzeniu, to po¬ przeczne czesci tkaniny, kolejno przesuwa¬ ne naprzód po stole 13 i stlaczane razem za pomoca deski dociskowej 14, moga byc U- trzymane w tym stanie sciesnionym przez czas dostatecznie dlugi, wystarczajacy do ustalenia tego stanu przy pomocy spoiwa gumowego. Jak wspomniano wyzej, mozna uzywac zamiast wody innego kleiwa, lecz woda posiada te zalete, ze moze byc latwo usunieta przez wysuszenie tkaniny, jezeli natomiast uzyte sa inne kleiwa, to usuniecie ich moze byc zwiazane z trudnoscia.Dzialanie deski 14 na tkanine polega na przesunieciu malych poprzecznych odcin¬ ków tkaniny najpierw w jednym kierunku, a nastepnie w drugim, wskutek czego brzeg tkaniny otrzymuje ksztalt zebów pily. Takie paski czyli poprzeczne odcinki tkaniny jed¬ noczesnie z przesunieciem bocznym sa po¬ suwane naprzód w znacznej mierze, przez co tkanina sciska sie w kierunku prazków* Mokra tkanina 10 po sciesnieniu moze byc opryskana lub powleczona w inny sposób ciecza zawierajaca gume, przy czym guma po wyschnieciu lub zwulkanizowaniut utrzymuje tkanine w stanie sciesnionym i nadaje jej rozciagliwosc. Do natryskiwania cieczy zawierajacej gume moga sluzyc dy¬ sze 16, przy czym mozna otrzymac powlo¬ ke porowata lub nieporowata. Wulkaniza¬ cja gumy moze odbywac'sie przez ogrzewa¬ nie obrobionej tkaniny wtedy, gdy jeszcze pozostaje ona na stole 13. Ciecz zawieraja¬ ca gume moze byc wodna rozproszyna gu¬ my, ewentualnie z dodatkiem innych sub* stancji i skladników wulkanizujacych, albo — 3 —tez moze byc uzyty do tego cfelu roztwór gu¬ my. Ciecz moze byc nakladana na tkanine przed sciskaniem jej lub po nim, o ile gumo¬ wy material wiazacy pozostaje w stanie cie¬ klym az do czasu sciesnienia tkaniny. Naj¬ lepiej jest, jezeli ciecz zawierajaca gume ma postac mleczka dajacego sie wulkanizo¬ wac. Jezeli tkanina ma byc uzyta bez po¬ dwajania lub skladania, to zasadniczo cal¬ kowita wulkanizacja moze byc wykonana, zanim obrobiono tkanina opusci stól 13 lub suszarke (nie przedstawiona na rysunku), do której tkanina moze byc doprowadzana wprost ze stolu.Na fig. 2 przedstawiono inny rodzaj u- rzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku. Konstrukcja wedlug, fig. 2 na¬ daje sie jednak do obrabiania tkaniny w sposób ciagly, podczas gdy konstrukcja we¬ dlug fig. 1 umozliwia obrabianie tkaniny tylko w sposób przerywany czyli skokami.Na fig. 2 tkanina 17, podlegajaca obróbce, jest otrzymywana z walka 18, z którego przechodzi do zbiornika wodnego 19 i do¬ kola walców w tym zbiorniku, a nastepnie wychodzi ze zbiornika i przebiega po walcu 21, po czym przechodzi na pas przenosnika 22. Pas ten przechodzi dokola walców 23 i 24 w kierunku zaznaczonym strzalkami, przy czym górna czesc pasa przechodzi po¬ miedzy wspóldzialajacymi ze soba walcami 25 i 26; które sluza do sciesniania tkaniny 17. Gdy na górna czesc pasa 22 dostarczana jest tkanina mokra, to nadmiar wody moze byc usuniety z tkaniny za pomoca wspól¬ dzialajacych ze soba walków odciskajacych 27.Dolny walec podtrzymujacy 25 posiada szybkosc obwodowa równa szybkosci pasa 22, górny natomiast walec 26 jest obracany z wieksza szybkoscia, tak iz posuwa czyli stlacza tkanine 17 naprzód, sciesniajac te tkanine. Sciesniona tkanina pozostaje na pasie 22 i moze byc tymczasowo przytrzy¬ mywana w stanie sciesnionym przez klejace dzialanie wody, jak powiedziano wyzej.Tkanina 17 moze byc przenoszona za pomo¬ ca pasa 22.pod dysze 28, która rozpryskuje na tkanine ciecz zawierajaca gume, która po koagulacji lub skrzepnieciu sluzy do sprezystego utrzymywania tkaniny w stanie sciesnionym. Dysze 28 sa ustawione pochy¬ lo wzgledem tkaniny, jak przedstawiono na rysunku, tak iz powlekaja górna powierzch¬ nie tkaniny nie powodujac nadmiernego przenikania cieczy do tkaniny. Powleczona tkanina moze byc nastepnie przenoszona za pomoca pasa 22 przez komore 29 do susze¬ nia i wulkanizacji.Jezeli walec górny 26 nie jest poruszany w kierunku swej dlugosci podczas obraca¬ nia sie, to sciesnia on tkanine w kierunku podluznym, jak przedstawiono na fig. 6, lecz nie wytwarza efektów prazkowania.Jezeli jednak walec 26 jest poruszany w swym kierunku osiowym tam i z powrotem podczas swego obrotu, to tkanina bedzie sciesniana w kierunku ukosnym na prze¬ mian w prawo i w lewo, jak na fig. 5. Z po¬ wyzszego widac, ze urzadzenie wedlug fig, 2 moze byc uzyte do otrzymywania wzo¬ ru prazkowego wedlug fig. 5, jezeli gór¬ ny walec jest zaopatrzony w urzadzenie do przesuwania go tam i z powrotem w kierun-' ku jego dlugosci podczas obrotu.Urzadzenie do wykonywania tej czynno¬ sci jest przedstawione na fig. 3. Dolny wa¬ lec 30 jest zaopatrzony w pas napedowy 31, a górny walec 32 jest zaopatrzony w pas napedowy 33, który obraca go z szybkoscia obwodowa, wieksza od szybkosci obwodo¬ wej walca 30. Górny walec 32 jest osadzony w przesuwnej ramie zlozonej z ramion 34, w których osadzony jest walec, przy czym ramiona sa przymocowane do preta 35, osa¬ dzonego przesuwnie we wspornikach 36.Ruch wahadlowy preta 35 i walca 32 osiaga sie za pomoca zlobkowanego kola prowad- niczego 37, osadzonego na wale 38 i obra¬ canego przy pomocy pasa 39. Ramie, przy¬ mocowane do preta 35 i wpuszczone do rowka w kole 37, posuwa pret 35 w obu kie- 4 —funjfcaok w caasifr ogacam* sie kola zlobko¬ wanego. Przez zmiane szybkosci wzglednej walców 30 i 32 i kola zlobkowanego 37 tka¬ nina /O lub 17 moze byc sciesniana pod róz¬ nymi katami nachylenia wzgledem jej dlu¬ gosci, a odleglosc pomiedzy prazkami/u¬ ksztaltowanymi w ten sposób, moze byc zmieniana dowolnie przez zwiekszanie lub zmniejszania szybkosci obrotowej kola zlob¬ kowanego 37.Tkaninie, sciesnianej walcami 32, moz¬ na nadawac rózne wzory przez takie u- ksztaltowanie powierzchni walca, aby sci¬ skal on tylko pewna czesc tkaniny, a nie cala tkanine.Z powyzszego widac, ze za pomoca kon¬ strukcji wedlug fig. 2 tkanina moze byc la¬ two i szybko sciesniam W kierunku podluz¬ nym, a za pomoca konstrukcji wedlug fig. 3 mozna otrzymywac rózne efekty prazko¬ we na tkaninie podczas jej sciesnia¬ nia.Tkanina obrobiona sposobem wedlug wy¬ nalazku moze uzyskac rozciagliwosc, która jest wieksza dtyukrotnie lub wielokrotnie od rozciagliwosci tkaniny nieobrobionej, fe- zeli zas gumowy material, wiazacy stosuje sie tylko na jed&ej stronie tkaniny, to jej druga strona bedzLe wolna od gumy i za¬ chowa swój wygladj tkaniny zwyklej. W nie¬ których przypadkach moze byc pozadane zlozenie dwóch kawalków lub pasm tekiej obrobionej tkaniny dwiema powierzchniami powleczonymi ku sobie tak, iz z zewnatrz wykonczonej tkaniny nie mozna wcale zau¬ wazyc gumy.Tkanina wedlug wynalazku nadaje sie doskonale do uzycia w gorsetach, pasach i innych sprezystych, szczególach ubioru oraz do róznych innych celów, gdy wymagana jest tkanina rozciagliwa. PL

Claims (6)

1. zastrzezenia patentowa 1.

2. Sposób obróbki tkanin w celu nada¬ nia im sprezystosci, znamienny tym, ze tka¬ nine potraktowana srodkiem zwilzajacym uklada sie na powierzchni podtrzymujacej, nastepnie sciesnia sie tkanine wywierajac na nia cisnienie posuwiste w celu zblizenia ku sobie nitek tkaniny, wreszcie\powierzch* nie* tkaniny sciesnionej pokrywa sie war¬ stewka gumy. 2i Sposób wedlug z^bsttz* 1 w zastoso¬ waniu do wytwarzania sprezystej tkaniny o wygladzie wzorzystymi,- znamienny tym, ze kolejne czesci tkaniny sciesnia sie przesu¬ wajac nitki na przemian w ptawo i w lewo wzgledem kierunku przesuwu tfaaiiny.

3. * Sposób wedlug zastrz, t„2;; znamien¬ ny tym, ze sciesnia sie tylko p&wne czesci tkaniny tak^ iz pcwne pola w tkaninie po¬ zostaja niesciesnione.

4. Sposób wedlug* zastrz-. Ir — 3, zna¬ mienny tym, ze czesci tkaniny przesuwa sie pod pewnym katem wzgledem dlugosci tka¬ niny.

5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamien¬ ny tym, ze kolejne czesci tkaniny przesuwa sie na przemian przy zachowaniu przeciw¬ nych katów pochylen wzgledem dlugosci tkaniny. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, zna¬ mienny tym, ze tkanine przed sciesnianiem zwilza sie woda. 7. Sposób wedlug zastrz. 1 — 6, zna¬ mienny tym, ze do powlekania sciesnionej tkaniny stosuje si&gume porowata. In ternational Lat ex Pro.ces.scs, Limited. Zastepca: K. Czempinski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 26299. P6 ?&- M?.z iJ?c^—V\kN^ 'U .^9 w B w- \/° JZg.& JfyS. „.! r JZy.

6. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL