Duze silniki spalinowe uruchomiano do¬ tychczas przy niskich temperaturach 'dwo¬ ma sposobami. Wedlug jednego z tych spo¬ sobów stosowano do rozruchu urzadzenia, w których w dowolny sposób nagromadzano uprzednio energie, jak np. urzadzenia z ma¬ sami zamachowymi oraz urzadzenia, w któ¬ rych substancje wybuchowe wytwarzaja na¬ gle wysokie cisnienia. Urzadzenia takie po¬ woduja, iz silnik uruchomiany jest w spo¬ sób raptowny, przy czym paliwo, wtryski¬ wane dk cylindrów, ulega dostatecznemu rozpyleniu, aby moglo ulec zapaleniu. Urza¬ dzenia takie spelniaja swe zadanie w do¬ statecznym stopniu, jezeli silnik jest cieply, zawodza natomiast, jesli jest on bardzo zi¬ mny i jesli stal nieczynny w ciagu dluzsze¬ go czasu. W tym przypadku urzadzenie roz¬ ruchowe, którym z latwoscia mozna uru¬ chomic silnik cieply, przewaznie nie jest w stanie spowodowac, aby silnik wykonal wie¬ cej niz trzy czwarte obrotu, poniewaz zna¬ czna czesc pracy rozruchu zuzyta zostaje na przezwyciezenie oporu, spowodowanego przez zgestnialy olej smarowy. Pociaga to za soba ten skutek, iz nie wszystkie tloki cylindrowe uzyskuja swe polozenia odpo¬ wiadajace zaplonowi, a oprócz tego palna mieszanka nie jest dostatecznie rozpylona, tak iz zaplon jej jest bardzo utrudniony.W tym przypadku praca urzadzenia rozru¬ chowego podczas uruchomiania silnika nie jest wspomagana lub tez jest wspomagana tylkio bardzo slabo przez zaplony, Wystepu*jace w cylindrach uruchomianego silnika.Wskutek tego zdarza sie czesta, ze silnik trzeba uruchomiac kilkakrotnie, zanim uda sie go wprowadzic w rtJLch, a przy duzym mrozie rozruch jest czestokroc zupelnie nie¬ mozliwy* Drugi sposób uruchomiania silnika spa¬ linowego polega na tym, ze wal silnika jest wprawiany w kilka .powolnych obrotów, a jednoczesnie do cylindrów wtryskiwasna jest mieszanka* zapalana przy pomocy po¬ mocniczego urzadzenia zaplonowego* Gló¬ wna wada tego sposobu zapuszczania pole¬ ga na tym, ze w zimnym cylindrze mieszan¬ ka rozpyla sie niedostatecznie, a ponadto jnusi ona oddac tak wielkie ilosci ciepla, iz w najlepszym razie ulega tylko z wielkim trudem zapaleniu* Trzeba przeto obracac silnik bardzo dlugo, zanim wystapia dosta¬ tecznie, silne zaplony, aby silnik mógl pra¬ cowac dalej o wlasnym napedzie* Zachodzi tez przy tym niebezpieczenstwo zaoliwienia swiec przez nadmiar wtryskiwanego paliwa.Sposób wedlug wynalazku niniejszego polega na tym, ze wal silnika jest wpra¬ wiany z poczatku w kilka powolnych obro¬ tów, po czym silnik jest uruchomiany w sposób gwaltowny* Taki sposób uruchomia¬ nia silników spalinowych ma na celu przy¬ gotowanie silnika przez powolne obracanie do nastepnego energicznego jego uruchom mienia* Podczas powolnego obracania walu silnika przezwyciezone zostaje tarcie spo¬ czynku, przy czym opór tarcia ulega zmniej¬ szeniu, poniewaz zgestnialy olej smarowy zostaje rozcienczony przez wtryskiwane paliwo* Poza tym scianki cylindrów zostaja w pewnym stopniu podegrzane wystepuja¬ cymi juz zaplonami, chocby nawet jeszcze stosunkowo slabymi. Nastepujace potem u- derzenie przy gwaltownym uruchomianiu moze juz przeto spowodowac stosunkowo szybki ruch tloka przy wykonaniu kilku o- brotów silnika. Dzieki temu osiaga sie do¬ stateczne rozpylenie wtrysnietego paliwa, nie narazonego Wówczas na duze straty cie¬ pla, tak iz wystepuja natychmiast stosun¬ kowo silne zaplony, które wspomagaja pra¬ ce urzadzenia rozruchowego, zmuszajac sil¬ nik do wykonania kilku obrotów i zapew¬ niajac w ten sposób jego niezawodny roz¬ ruch* Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie trzy przyklady wykonania urzadzen do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalaz¬ ku* Fig. 1 przedstawia urzadzenie rozru¬ chowe z silnikiem elektrycznym i z procho¬ wym rozrusznikiem gazowym, fig* 2 — to samo urzadzenie w widoku bocznym, cze¬ sciowo zas w przekroju, fig. 3 — inny przy¬ klad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku z zastosowaniem mas zamachowych, wreszcie fig* 4 przedstawia trzeci przyklad wykonania przedmiotu wynalazku* Na fig. 1 przedstawiono urzadzenie roz¬ ruchowe, skladajace sie z dwóch czesci gló¬ wnych, a mianowicie z elektrycznego silni¬ ka rozruchowego liz rozrusznika 2 ze sprezonym gazem* Oba te przyrzady dzia¬ laja wspólnie na walek sprzeglowy 3, wy¬ konany w postaci klowej tarczy sprzeglo¬ wej 4, zazebianej z taka sama tarcza klowa 5, osadzona na. wale korbowym 6 urucho¬ mianego silnika spalinowego.Na wale 7 wirnika silnika elektryczne* go osadzone jest male kólko zebate 8, za¬ zebiajace sie z obiegowymi kólkami plane¬ tarnymi 9 przekladni planetarnej, przy czyim kólka 9 wspólpracuja ze swej strony z umocowanym w oslonie silnika nierucho¬ mym kolem zebatym 10 z wewnetrznym wiencem zebatym. Obiegowe kólka plane¬ tarne osadzone sa obrotowo na czopach 11, umocowanych na plycie 12. Z plyta ta po¬ laczony jest nieruchomo walek 13, na któ¬ ry nalozona jest tulejka 14 przesuwna wzdluz jego osi, lecz nieobracalna wzgle¬ dem tego walka. Tulejka ta polaczona jest za pomoca wolmobiegowego sprzegla 15 z tarcza klowa 4. Do przesuwania tulejki 14 sluzy dzwignia 22.Na walku sprzeglowym 3, polaczonym - I -z tarcza klowa 4, umieszczone jest kólko zebate 16, miedzy którym to kólkiem zeba¬ tym a walkiem sprzeglowym 3 równiez u- mieszczoflie jest wolnbbiegowe sprzeglo 17.Podczas przesuwu tloka 19 rozrusznika 2 z gaizem sprezonym na kolo 16 oddzialywa zebatka, 18, polaczona sztywno z tlokiem 19, który porusza sie w cylindrze 20. Do cylin¬ dra tego przymocowana jest komora 21 u- rzadzenia wzbuchowego, w której doprowa¬ dza sie do eksplozji nabój wybuchowy, w celu dostarczenia do cylindra 20 potrzeb¬ nego gazu pod znacznym cisnieniem.Urzadzenie powyzsze dziala jak naste- ll puje. W celu uruchomienia silnika spalino¬ wego nalezy wlaczyc z poczatku rozrucho¬ wy silnik elektryczny i doprowadzic mastep- ¦ nie przy pomocy dzwigni 22 tarcze klowa 4 rozrustznika do zazebienia z tarcza klowa 5, osadzona na wale korbowym 6 uruchomia¬ nego silnika. Silnik rozruchowy i przeklad¬ nia planetarna sa tak dobrane, aby urucho¬ miany silnik spalinowy wykonywal kilka powolnych obrotów podczas pracy elektry¬ cznego silnika rozruchowego. Podczas tych powolnych obrotów do cylindrów silnika spalinowego wtryskiwana jest latwopalna mieszanka. Po kilku obrotach tego silnika nalezy uruchomic rozrusznik z gazem spre¬ zonym. Zebatka 18 zazebia sie z kolem ze¬ batym 16, osadzonym na walku sprzeglo¬ wym 3 tarczy klowej 4, i wprowadza rap- I townie wal korbowy 6 w bardzo silny obrót.Ten nagly i bardzo szybki ruch walu kor- ! howego 6 powoduje bardzo dokladne prze- , mieszanie i rozpylenie mieszanki, znajduja¬ cej sie w cylindrach, która ogrzewa sie sil¬ nie wskutek naglego jej sprezania i traci przy tym bardzo niewielka czesc ilosci wy¬ wiazanego przez sprezanie ciepla, poniewaz caly przebieg rozruchu odbywa sie bardzo szybko. Gdy nastepnie silnik pracuje juz dalej o wlasnym napedzie, tarcza klowa 4 zostaje cofnieta. Wspomniane wyzej dwa sprzegla wolnobiegowe umozliwiaja obu u- rzadzeniom rozruchowym niezalezna prace.Zasada dzialania urzadzenia, opisanego wy¬ zej, do przeprowadzenia sposobu rozruchu silnika wedlug wynalazku, polega przeto na tym, ze silnik obracany jest z poczatku po¬ woli, a nastepnie predko i raptownie.W drugim przykladzie wykonania urza¬ dzenia narzady do poczatkowego' obracania powolnego i do nastepujacego po nim szyb¬ kiego obracania silnika polaczone sa w je¬ dna calosc w jednym urzadzeniu. Urzadze¬ nie to sklada sie z elektrycznego silnika rozruchowego 30, na którego wale wirniko¬ wym zaklinowana jest masa zamachowa 31.Na wale rozrusznika osadzone jest, podob¬ nie jak w pierwszym przykladzie wykona¬ nia, male kólko zebate 8, które zai posred¬ nictwem przekladni planetarnej 8, 9, 10 i plyty 12 napedza wal 32. Na koncu tego walu znajduje sie przesuwna wzdluz jego osi, lecz nieobracalna tarcza klowa 4 sprze¬ gla. Oprócz tego na wale tym zaklinowane jest male kólko zebate 33, zazebiajace sie z duzym kolem zebatym 34. Kolo 34 pola¬ czone jest sztywno z walem 35, na którym osadzone jest przesuwnie, lecz nieobracal- nie wzgledem niego kolo zebate 36. Do tar¬ czy klowej 5 walu korbowego 6 przymoco¬ wane jest kolo zebate 37, które moze byc doprowadzone do zazebienia z kolem zeba¬ tym 36 przez przesuniecie tego ostatniego na wale 35. Tarcza klowa 4 i kolo zebate 36 moga byc poruszane przy pomocy dzwi¬ gni 38 w ten sposób, ze podczas wprowa¬ dzania jednej z tych czesci w polozenie sprzegania — druga z tych czesci porusza sie w kierunku rozprzegania.Urzadzenie powyzsze, stanowiace drugi przyklad wykonania, pracuje w sposób na¬ stepujacy.W celu uruchomienia silnika spalinowe¬ go nalezy wlaczyc z poczatku elektryczny silnik rozruchowy 30 i przeczekac okres czasu, az masa zamachowa 31 osiagnie swa najwieksza szybkosc. Wówczas nalezy naj¬ pierw sprzegnac kolo zebate 36 z kolem ze¬ batym37, polaczonym sztywno z tarcza — 3 —klowa 5. Masa zamachowa 3i obraca wów¬ czas s poczatku powoli wal korbowy 6, po¬ niewaz pomiedzy ta masa a walem korbo¬ wym jesrt wlaczona przekladnia planetarna i przekladnia zebata 33, 34, 36, 37. Gdy juz wal konrbowy 6 wykonaj kilka obrotów, nale¬ zy rozprzegnac kolo zebate 36 z zazebienia z kolem 37, a sprzegnac natomiast tarcze klowa 4 z tarcza klowa 5. W ten sposób znaczna czesc przekladni pomiedzy walem korbowym 6 a masa zamachowa 31 zostaje wylaczona, tak iz wal korbowy obracany jest wówczas z wielokrotnie wieksza szyb¬ koscia katowa.W trzecim przykladnie wykonania urza¬ dzenia silnik spalinowy obracany jest z po¬ czatku równiez powoli przez elektryczny silnik rozruchowy, podobnie jak w pierw- szym przykladzie wykonania urzadzenia.Natomiast gwaltowne szarpniecie, wprawia¬ jace silnik w dalszy szybki obrót, powodo¬ wane jest przez wybuch nabojów rozrucho¬ wych 40, umieszczonych bezposrednio przy cylindrach uruchomianego silnika spalino¬ wego. Naboje te doprowadzane sa pradem elektrycznym do kolejnej eksplozji przy po¬ mocy rozdzielacza 41, osadzonego na wale korbowym 6, tak iz nastepuje samoczynny zaploni odnosnych nabojów przy odpowied¬ nim polozeniu tloków silnika. Rozdzielacz 41 w ipostaci tarczy kontaktowej moze byc polaczony poprzez wylacznik 42 z bateria 43, tak iz mozna dowolnie wybrac wlasci¬ wy moment, w którym pragnie sie spowo¬ dowac zaplon nabojów 40. PL