PL25938B1 - Sposób rafinacji tluszczów surowych i olejów tlustych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy rafinacji olejów tlustych oraz surowych tluszczów, nip. oleju lnianego, oleju z nasion bawelny, oleju arachisowego, oleju palmowego, ole¬ ju wielorybiego, a zwlaszcza usuwania z nich niepozadanych zanieczyszczen takich, jak wolne kwasy tluszczowe, substancje barwiace oraz substancje zywicowate.Surowe tluszcze i oleje tluste obrabia sie zwykle najpierw alkaliami, kwasami al¬ bo pewnymi solami, po czym tak obrobione tluszcze lub oleje poddaje sie bieleniu przez traktowanie cialami chlonnymi, np. ziemia folarska lub weglem aktywnym, a wreszcie pozbawia sie olej zapachu przez przepuszczanie pary wodnej ewentualnie z zastosowaniem prózni. Przy obróbce wy¬ soko gatunkowych tluszczów i olejów tlu¬ stych stosuje sie zwykle nadmiar alka¬ liów, t. j. ilosc dostateczna do zobojetnie¬ nia wolnych kwasów tluszczowych, zawar¬ tych w tluszczach lub olejach, jak równiez do usuniecia z nich substancji kleistych.Inne metody obróbki wstepnej sa malo u- zywane przy przeróbce tluszczów lub ole¬ jów jadalnych lub olejów schnacych wy¬ sokiego gatunku; przy zastosowaniu rafi¬ nacji kwasem uwaza sie za rzecz koniecz¬ na pózniejsze traktowanie tluszczu alka¬ liami w celu usuniecia kwasu, uzytego do obróbki wstepnej, oraz czesci lub wszyst¬ kich kwasów tluszczowych.Dotychczas bylo rzecza niemozliwa u- suniecie niepozadanych zanieczyszczen z surowych tluszczów i olejów tlustych przez destylacje, gdyz rafinowane tluszcze i ole-j:e w temperaturach destylacji ulegaly roz¬ kladowi nawet wtedy, gdy destylacje te prowadzono w warunkach zwyklej desty¬ lacji prózniowej. Obecnie wykryto, ze za¬ stosowanie destylacji krótkodroznej ula¬ twia rafinowanie, jednakze nie daje zado¬ walajacych wyników tym bardziej, ze * znaczna"'czesc surowego tluszczu lub oleju przechodzi w .pierwszych frakcjach lub po¬ zostaje w niedogonie, zarówno zas przed¬ gon, jak i niedogon, wykazuja wlasciwosci niepozadane, a glówna frakcja czesto pozo¬ stawia równiez wiele do zyczenia pod wzgledem jakosci Obecnie wykryto, ze produkty wysokie¬ go gatunku mozna otrzymywac z duza wy¬ dajnoscia najpierw obrabiajac wstepnie tluszcz albo olej w jakikolwiek odpowied¬ ni znany sposób, a nastepnie poddajac olej lub tluszcz destylacji krótkodroznej w próz¬ ni wysokiego stopnia, odpowiadajacej ci¬ snieniu od 10"2 do 10 5 mm slupka rteci.„Destylacja krótkodrozna" oznacza desty¬ lacje w takich warunkach, w których olej destyluje sie bez wrzenia z ogrzanej po¬ wierzchni i skrapla sie na powierzchni skra¬ plajacej, lezacej bardzo blisko powierzch¬ ni grzejnej, mianowicie w odleglosci 1 — 5 cm. Wieksza czesc zanieczyszczen takich, jak wolne kwasy tluszczowe, substancje barwiace i t. d,, oddestylowuja sie najpierw w temperaturze znacznie nizszej, niz tlu¬ szcze obojetne, i w razie koniecznosci te tluszcze obojetne mozna w wyzszej tempe¬ raturze oddestylowac od innych zanieczy¬ szczen takich, jak substancje zywico- wate.Sposób niniejszy umozliwia pominiecie niektórych zabiegów, stosowanych w istnie¬ jacej obecnie technice rafinacyjnej, oraz u- mozliwia oczyszczanie przez destylacje bez rozkladu trój glicerydów. Mozna wiec sto¬ sowac stosunkowo tania obróbke wstepna za pomoca kwasu, gdyz w tym przypadku mozna nie stosowac zwyklego przemywa¬ nia alkaliami, przy obróbce zas alkaliami trzeba jedynie stosowac bardzo male ilosci alkaliów, mianowicie ilosci dostateczne do usuniecia substancji kleistych, to znaczy, ze w razie potrzeby mozna obejsc sie bez zwyklego nadmiaru alkaliów, stosowanego do zobojetniania wolnych kwasów tluszczo¬ wych. Obróbka wstepna przed destylacja jest konieczna nie tylko' ze wzgledu na mozliwosc unikniecia zaklócen mechanicz¬ nych przy destylacji krótkodroznej, powo¬ dowanych obecnoscia substancji kleistych, lecz glównie wskutek tego, ze wplywa ona korzystnie na zwiekszenie wydajnosci i polepszenie jakosci* produktu ostatecz¬ nego.Przyklad I. Surowy olej egipski z na¬ sion bawelny obrabia sie wstepnie traktu¬ jac go 0,1% wagowym 50% -owego roztwo¬ ru NaOH w ciagu godziny w temperaturze 80°C ciagle mieszajac. Po oziebieniu olej poddaje sie odstawaniu w ciagu 6 godzin w celu osadzenia substancji kleistych (o- kres ten mozna skrócic stosujac wirowanie lub saczenie). Przezroczysty olej, oddzielo¬ ny od kleju przez odsaczenie lub dekanta- cje, oddestylowano w krótkodroznej retor¬ cie destylacyjnej w prózni, wynoszacej 10 3 do 104 mm slupka rteci, przy odle¬ glosci 1,5 cm miedzy powierzchnia grzejna a powierzchnia skraplajaca. Pierwsza frak¬ cja oddestylowywala sie w temperaturze 200 — 220°C i zawierala mniej niz 5% ca¬ lej ilosci destylowanego oleju; frakcja ta byla ciemno zabarwiona i zawierala rów¬ niez wolne kwasy tluszczowe z oleju obro¬ bionego wstepnie. Reszta oleju oddestylo¬ wala sie w temperaturze 250 — 2600C, przy czym olej przedestylowal sie calko¬ wicie z wyjatkiem oikoloi 5% ciemnego nie- dogonu smolistego. A zatem w glównej frakcji otrzymano okolo 90% oleju jasnego jak woda, pozbawionego smaku i zapachu o- raiz wykaizujacegoi liczbe kwaisOiwa 0,1 — 0,2, Oczywiscie, zamiast otrzymywac glów¬ ny destylat w powyzszy sposób mozna de¬ stylacje prowadzic tak, aby otrzymac sze- — 2 —reg frakcji, jezeli pozadane jest rozfrakcjo¬ nowanie oleju na frakcje o róznej lepkosci, punkcie topnienia, wlasciwosci wysycha¬ nia i t. d.Przy destylacji surowego oleju bez ob¬ róbki wstepnej otrzymuje sie obfitsza frak¬ cje pierwsza (w ilosci 15 — 20%) o zlym zabarwieniu, podczas gdy glówna frakcja nie tylko stanowi mniejsza czesc calego destylowanego oleju, lecz takze posiada gorsze zabarwienie, smak i zapach od frak¬ cji, otrzymanej z oleju obrabianego wstep¬ nie.Przyklad II. Surowy olej egipski z nasion bawelnianych obrabia sie 0,1% wa¬ gowego 98%-owego kwasu siarkowego w ciagu godziny w temperaturze 70°C ciagle mieszajac. Substancje kleiste usunieto, jak opisano w) przykladzie poprzednim, a olej doprowadzono do krótkodroznej retorty destylacyjnej, pracujacej w prózni wyso¬ kiego stopnia.Pierwsza frakcja (okolo 7%) oddesty¬ lowala w temperaturze bliskiej 210°C.Frakcja glówna przedestylowala w tempe¬ raturze 250 — 260*0 i stanowila okolo 90% calego oleju, wprowadzonego do retorty; posiadala ona wlasciwosci podobne do wla¬ sciwosci odpowiedniej frakcji, opisanej w poprzednim przykladzie.Przyklad III. Surowy indyjski olej lniany (liczba jodowa okolo 180) obrobio¬ no 0,1% wagowego lugu, usunieto substan¬ cje kleiste i oddestylowano olej, jak w przykladzie I lub II. Po usunieciu substan¬ cji barwiacych i wolnych kwasów tluszczo¬ wych w pierwszej frakcji (200 — 220°C) otrzymuje sie jako glówny destylat (240 — 260°C) bardzo blady zólty olej o doskona¬ lych wlasciwosciach schniecia.Przyklad IV. Surowy olej wielorybi obrobiono 0,1% wagowego roztworu lugu sodowego, usunieto sluz i t. d., a nastepnie destylowano olej w krótkodroznej retorcie prózniowej. Po oddestylowaniu w tempe¬ raturze 200 — 210°C substancji barwia¬ cych i kwasów tluszczowych w pierwszej frakcji, wynoszacej mniej niz 10% oleju, otrzymuje sie jako glówny destylat (225 — 260°C) prawie bezbarwny olej wolny od niemilego zapachu i smaku oleju pierwot¬ nego, a jego ilosc dosiega okolo 85% oleju pierwotnego. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób rafinacji tluszczów suro¬ wych i olejów tlustych przez krótkodrozna destylacje w prózni wysokiego stopnia, znamienny tym, ze material surowy naj¬ pierw poddaje sie w sposób znany obróbce wstepnej za pomoca kwasu, lugu lub soli, a nastepnie destylacji krótkodroznej w prózni wysokiego stopnia.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze obróbke wstepna przeprowa¬ dza sie za pomoca zasad, wzietych w ilo¬ sci nie wystarczajacej do calkowitego zo¬ bojetnienia kwasów tluszczowych, zawar¬ tych w olejach i tluszczach. Imperial Chemical Industries Limited, Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL