Skrobia nitrowana wytworzona przez nitrowanie skrobi wymaga stabilizowania.Znane sa sposoby stabilizowania skrobi ni¬ trowanej polegajace na tym, iz skrobie ni¬ trowania po oddzieleniu od niej kwasiu ni¬ trujacego przemywa sie woda zimna lub ciepla. Proponowano równiez gotowac skrobie nitrowana w wodzie. Przy obróbce skrobi nitrowanej woda dodaje sie do wo¬ dy srodków slabo alkalicznych. Znany jest równiez sposób stabilizowania skrobi nitro¬ wanej przez gotowania jej w alkoholu.Stabilizowanie nitroskrobi polega na u- suwaniu z niej latwo rozkladajacych sie zwiazków np. estru kwasu siarkowego.Znane sa równiez sposoby, wedlug których dodaje sie do stabilizowanej skrobi nitro¬ wanej tak zwanych stabilizatorów. Jako stabilizatory stosuje sie np. nieznaczne tlor sci (1 — 2%) dSwifenyloaminy, pirydyny lub pochodnych karbamidu, np. symetrycz¬ nego dwufenylometylokarbamidu.Pod pojeciem stabilizatorów rozumie sit zwiazki wiazace kwasne produkty rozklaicbi skrobi nitrowanej, jak równiez zwiazki, które usuwaja dzialanie katalizatorów wspomagajacych rozklad. Stabilizatory musza pozostac w produkcie ostatecznym, aby mogly wywierac swe dzialanie. Stabi¬ lizatory te jedinak stabilizuja skrobie nitro- walna nie. calkowicie, gdyz opózniaja one tylko tworzenie sie zwiazków szkodliwych wskutek rozkladu, nie usuwajac przyczyny rozkladu.Sposób wedlug wynalazku ma na celu uwolnienie mozliwie jak najdokladniej ., , skrobi nitrowanej od zwiazków nietrwa- s ;. lych (niestalych), latwo rozkladajacych * sie, i w ten sposób umozliwic wytwarzanie skrobi nitrowanej bardzo dobrze stabilizo¬ wanej. v l * *W,edltig ^wyinalfczku niniejszego' cel ten 4 \ - ' 1? fos^SP ^ w ten sposób, ze uwolniona od kwasu nitrujacego^skrobie nitrowana obra¬ bia sie woda najlepiej ciepla, zawierajaca nierozpuszczalne lub tylko w nieznacznym stopniu rozpuszczalne w wodzie srodki ze¬ latynujace. Srodki te w dalszym ciagu o- pisu sa nazywanie srodkami stabilizujacy¬ mi. Przez stosowanie tych srodków stabili¬ zujacych mozna znacznie skrócic zabieg stabilizacji i otrzymac bardzo dobra stabi¬ lizowana skrobie nitrowana.Jako srodki stabilizujace mozna stoso¬ wac dwufenyloaimine, pochodne karbamidb- we, np. asymetryczne dwufenylokarbami- dy, symetryczne dwuimetylofenylokaftibami- dy, nitrogliceryne, nitroglikol, aromatyczne materialy wybuchowe, np. nitrobenzen, dwunitrobenzen, estry i t. d. Miedzy srod¬ kami stabilizujacymi znajduja sie równiez takie, które jednoczesnie stanowia stabili¬ zatory. Tegoirodizaju cialami sa np. dWfe- nyloamina: i wspomniane pochodnie karba- midu. Przeciwnie, estry organiczne kwasu azotowego lub nitrozwiazki, np. nitroglice¬ ryna!, nitroglikol, aromatyczne materialy wybuchowe, które same przez sie nie sa stabilizatorami, mozna stosowac z dobrym skutkiem wedlug wynalazku, jako srodki stabilizujace.Podobnie jak nitrocelulozy równiez i skrobi nitrowanej, jako prochu strzelnicze¬ go lub materialu wybuchowego, nie stosuje sie w stanie czystym, lecz dodaje sie do niej rozmaitych innych cial dobieranych zaleznie od celu, do jakiego stosuje sie mi- tro^krobie. Podobnie jak w nitrocelulozie równiez i nitrowanej skrobi, bez wzgledtu na zawartosc w niej azotu, reguluje sie w niej za pomoca tych dodatków rozmaite wlasciwosci, jak np. wrazliwosc na uderze¬ nie, energie prochu strzelniczego, wlasci¬ wosci balistyczne, zdolnosc jej prasowania i t. d. Tego rodzaju dodatki np. w pro¬ chach strzelniczych, wytwarzanych bez u- zycia rozpuszczalników, stanowia nitrogli¬ ceryna, nitroglikol, aromatyczne nitrozwia¬ zki, np. dwunitrotoluen, rozmaite estry, np. ester etylowy kwasu ftalowego, oleje mi¬ neralnie, parafina luib stearyna, poza tym stabilizatory i t. d. Zwiazki te podczas przeróbki skrobi nitrowanej stosuje sie równiez przy wykonywaniu sposobu we¬ dlug wynalazku niniejszego, przy czym srodki stabilizujace dobiera sie talk, aby w miare moznosci pozostawaly one w produ¬ kcie gotowym.W razie stosowania srodków stabilizu¬ jacych mogacych pozostawac w skrobi ni¬ trowanej dodaje sie do wody dosc znacz¬ ne ilosci tych srodków w stosunku do skro¬ bi nitrowanej, np. 10 — 30%, a zwykle do¬ daje sie nieznaczne ilosci np. 1 — 10% tych srodków.Przyklad. Skrobie nitrowana uwalnia sie od kwasu nitrujacego i miesza z woda, po czym do zawiesiny wodnej wprowadza sie energicznie mieszajac 15% (w stosunku do skrobi nitrowanej) dokladnie rozdzielo¬ nej nitrogliceryny, najlepiej w postaci wo¬ dnej emulsji. Wode podgrzewa sie i tem¬ perature jej utrzymuje sie na poziomie mniej wiecej 60°C, przy czym mase miesza sie stale. Dokladnie rozdzielony srodek ze¬ latynujacy jest pochlaniany przez skrobie nitrowana równomiernie. Rozpoczyna sie przy tym proces stabilizacji, co mozna roz¬ poznac po tym, ze srodek dodawany z po¬ czatku obojetny staje sie kwasny. Obróbke nitroskrobi ciepla woda przeprowadza sie, póki w masie znajduja sie wolne kwasy.Skoro przestana sie odszczepiac zwiazki o odczynie kwasnym1 wówczas skrobie nitro¬ wana nasycona srodkiem zelatynujacym przemywa sie woda doi odczynu obojetne- — 2 -go, po czym przemyta skrobie nitrowana miesza sie ponownie z ciepla wodA i trak¬ tuje nia w temperaturze np. 80aC dopóty, az pobrana próbka wykaze pozadana sta¬ bilizacje* Przy tym drugim traktowaniu woda mozna stosowac równiez srodki sla- boalkaliczne.Pod koniec mieszania z woda dodaje sie niezbednych dodatków, uzywanych przy wytwarzaniu prochu strzelniczego lub ma¬ terialu wybuchowego, np. srodków flegma- tyzrujacych i stabilizatorów, i przerobiona w ten sposób skrobie nitrowana przemywa sie czysta woda, która usuwa sie np. przez odsaczanie.Przy próbie produktu ostatecznego, do¬ konanej sposobem Bergmann-Junik-Mayr- hofer'a, wykryto, ze skrobia nitrowana o zawartosci 12,5 — 13,2% azotu, odpowia¬ dajaca materialom wybuchowym, zawiera¬ jacym nitrogliceryne, w temperaturze 130°C w ciagu dwóch godzin zuzywa 0,3 — 0,7 cm3 n/10 roztworu tiosiarczanu na 1 gram produktu gotowego, która to wartosc stabi¬ lizacyjna odpowiada zawierajacym nitro¬ gliceryne produktom nitrocelulozowym o podobnej zawartosci azotu.Stabilizacje za pomoca srodków zelaty¬ nujacych mozna1 laczyc ze stabilizacja al¬ koholowa. W tym przypadku dobrze jest stosowac mniej srodka stabilizujacego (ze¬ latynujacego).Sposób ten mozna z korzyscia stosowac wówczas, gdy pozadane jest wytworzenie produktu, pozbawionego nitrogliceryny i podobnych estrów kwasu azotowego, wzgle¬ dnie nitrozwiazków, i gdy jest pozadane, aby uzyte w duzych ilosciach, nie wspól¬ dzialajace przy wybuchu srodki stabilizu¬ jace, nie obnizaly energii materialu wybu¬ chowego lub prochu strzelniczego.Stabilizacje nitroiskrobi mozna przepro¬ wadzac równiez dodajac do cieplej wody np. 1 — 2% dwufenyloaminy. Najpierw ni- troskrobie obrabia sie woda, najlepiej w srodowisku kwasnym, po czym po przemy¬ ciu woda, w celu dalszej stabilizacji, obro¬ biona wstepnie skrobie nitrowana obrabia sie alkoholem; obróbke te przeprowadza sie na goraco, np. w temperaturze 80°C stosujac najlepiej alkohol etylowy o steze¬ niu, 50 — 90%. Przy stabilizacji nitroiskro¬ bi o nieznacznej zawartosci azotu stosuje sie z korzyscia alkohol o mniejszym steze¬ niu, przy stabilizacji zas nitroskrobi o wyz¬ szej zawartosci azotu — alkohol o wiek¬ szym stezeniu. Przy traktowaniu alkoholem roztwór winien zachowywac odczyn obo¬ jetny lub slabo kwasny. Do zobojetniania stosuje sie najlepiej weglan sodowy lub a- monowy.Skoro skrobia nitrowana osiagnie zada¬ ny stopien stabilizacji, wówczas alkohol oddestylowuje sie i po przemyciu wo¬ da skrobie nitrowana uwalnia sie od wody.Obrobiona w ten sposób i flegmatyzo- wana w sposób znany skrobia nitrowana moze zinalesc zastosowanie jako material wybuchowy do ladowania pocisków.Material wybuchowy, wytworzony ze skrobi nitrowanej sposobem wyzej opisa¬ nym, przy próbie Bergmann-Junk-Mayrho- ferowskiej, która jest opisana w „Zeit- schrift fur gesaimmte Schiessi- und Spreng- stoffwesen" 1934, zeszyt lipcowy przez J.V. Meerscheidt-Hullesen^, wykazal zuzy¬ cie w ciagu 5 godzin w temperaturze 130° na 1 gram okolo 0,5 cm3 n/10 roztworu tio¬ siarczanu, co odpowiada dobrej stabi¬ lizacji prochu strzelniczego z nitrocelu¬ lozy. PL