Znane sa juz bezkorbowe silniki spali¬ nowe z przeciwbieznymi swobodnie poru¬ szajacymi sie tlokami do napedu spreza¬ rek, w których tloki silnika i sprezarki sa ze soba polaczone sztywno, stanowiac swo¬ bodnie poruszajacy sie uklad mas rucho¬ mych. Przeprowadzane tez juz byly próby regulacji mocy uzytecznej takich sprezarek przez zmiane cisnien, panujacych w spre¬ zarce (cisnienia ssania i, cisnienia tloczenia lub tez obu tych cisnien) przy zachowaniu mniej wiecej stalego suwu ruchomych mas tlokowych. Nastepnie znane tez jest sto¬ sowanie takich bezkorbowych silników do napedu sprezarek w celu wytwarzania gazu pednego, przy czym sprezone przez spre¬ zarke) powietrze doprowadzone zostaje cal¬ kowicie lub czesciowo do przestrzeni robo¬ czej cylindra silnika jako powietrze prze- dmuchowe wzglednie powietrze spalania, pozostajace pod stosunkowo wysokim ci¬ snieniem, a opuszczajace silnik gazy spa¬ linowe i nadmiar powietrza przedmucho- wego doprowadzane sa do silnika wtórnego, np. silnika tlokowego lub turbiny, jako czynnik napedowy.Wedlug wynalazku równiez i w tego ro¬ dzaju bezkorbowych silnikach do napeduijrezare^, wytw^zafacych gaz pedny, W których sprezone podetrze, dostarczane Vjjfzez sprezarke, j&luzy,,calkowicie lub cze¬ sciowo jako " powietrze przedmuchowe wzglednie jako powietrze spalania dla sil¬ nika, poddaje sie zmianom cisnienia ssania i tloczenia sprezarki, a to w celu regulacji ilosci energii, jaka zawiera gaz pedny, do¬ starczany do wtórnego silnika w! ten miano¬ wicie sposób, aby stosunek tych dwóch ci¬ snien (zwany w dalszej tresci opisu „sto¬ sunkiem cisnien sprezarki") pozostawal przynajmniej w przyblizeniu staly.Zastosowanie powyzszego sposobu regu¬ lacji w tego rodzaju sprezarkach pociaga za soba ten skutek, ze i stosunek cisnien w silniku (stosunek cisnienia powietrza prze- dmuchowego wzglednie powietrza dawko- wego do koncowego cisnienia sprezania w silniku) pozostaje przynajmniej w przybli¬ zeniu staly. Tak np. jezeli cisnienie ssania sprezarki zostaje obnizone przy zachowa¬ niu niezmienionego stosunku cisnien spre¬ zarki, rtf dbaia* sie odpowiednio! i;cisnienie tloczenia. Wskutek zmniejszonych cisnien praca suwu powrotnego, wykonywana w sprezarce przez rozprezajace sie powie¬ trze, zamkniete w przestrzeni martwej, sta¬ je sie równiez mniejsza. Poniewaz jednak wraz ze zmniejszeniem cisnienia tloczenia w sprezarce nastapilo tez obnizenie cisnie¬ nia (a wiec i masy) gazowej dawki silnika (ik)czyn stalej objetosci przez zmienna ge¬ stosc dawki),1 przeto i ta zmniejszona praca suwu wstecznego wystarcza doi tego, aby zmniejszona dawke silnika sprezyc mniej wiecej iv tym samym stosunku, jaki po¬ przednio panowal w silniku. Poniewaz w silnikach z samozaplonem spowodowanym przez wywiazujace sie: cieplo sprezania ga¬ zowej dawki silnika, stosowanym zazwy¬ czaj w sprezarkach napedzanych z bezkór- bowym silnikiem, chodzi o osiagniecie pewnej okreslonej temperatury koncowej, ta ostatnia zas zalezy glównie od stosunku cisnien, przeto uzyskana sposobem wedlug wynalazku mozliwosc utrzymywania tego stosunku w silniku mniej wiecej na stalej wysokosci posiada decydujace znaczenie dla niezawodnej i regulowanej w stosunko¬ wo szerokich granicach pracy bezkorbowe- go silnika do napedu sprezarki, wytwarza¬ jacej gaz pedny.Obnizenie cisnienia ssania i tloczenia sprezarki, a przeto? i' cisnien wystepujacych w silniku przy czesciowym jego obciazeniu, umozliwia zarazem znaczne zmniejszenie liczby obiegów pracy w ciagu jednostki czasu,' a przeto tez i dalsza regulacje mocy silnika, przy czym przy stosunkowo malych zmianach cisnienia osiaga sie stosunkowo znaczne zmiany ilosci dostarczanego przez sprezarke gazu pednego.Jezeli tlok sprezarki posiada wieksza srednice, niz tlok silnika, to po tylnej stro¬ nie tloka sprezarki powstaje powierzchnia róznicowa, równa róznicy miedzy po¬ wierzchnia tloka sprezarki i powierzchnia tloka silnika. Nacisk, wywierany na te po¬ wierzchnie, powoduje podczas suwu wstecz- negp pobranie pewnej ilosci pracy, tak iz rozporzadmlna praca podczas suwu wstecz¬ nego, sprezajacego gazowa dawke silnika, ulega zmniejszeniu o te wspomniana wyzej wielkosc. Jezeli wiec podczas przebiegu regulacji ilosc pracy, uwalniajaca sie w sprezarce podczas suwu wstecznego, ulega zmianie, to nalezy tez zmienic w tym sa¬ mym sensie ilosc pracy, pobierana przez tylna strone tloka sprezarki, azeby mozna bylo przy pomocy pracy, rozporzadzalnej podczas sprezania gazowej dawki silnika, przeprowadzic} to sprezanie z zachowaniem niezbednego i w przyblizeniu stalego sto¬ sunku cisnien. Wedlug wynalazku nalezy przeto obciazyc tylna strone tloka sprezar¬ ki cisnieniem ssania sprezarki, które ma byc regulowane. Cisnienie to moze dzialac badz jako stale obciazenie podczas calego suwu, badz tez moze odpowiadac dolnemu lub górnemu cisnieniu koncowemu linii sprezania i rozprezania. - 2 —Na rysunku przedstawiono przyklad wy¬ konania urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku w bezkorbowych silni¬ kach: do napedu sprezarki. Fig. 1 przedsta¬ wia przyklad wykonania urzadzenia w bez- korbowym silniku spalinowym napedzaja¬ cym sprezarke do wytwarzania gazu ped¬ nego wedlug wynalazku, czesciowo w prze¬ kroju a czesciowo schematycznie, fig. 2 — 5 przedstawiaja wykresy zaleznosci cisnienia od objetosci w róznych komorach unza- dzenia dla dwóch róznych stanów regulacji, a fig. 6 przedstawia podluzny przekrój przykladu wykonania, specjalnego narzadu rozrzadzajacego.Bezkorbowy silnik spalinowy do nape¬ du sprezarki, wytwarzajacej gaz pedny, w wykonaniu wedlug fig. 1 posiada cylinder silnikowy /, w którym pracuja dwa prze¬ ciwbiezne tloki 2, 2 ze wzgledu na zrówno¬ wazenie sil bezwladnosci ich mas. Kazdy z tych tloków silnikowych, z których jeden rozrzadza szczeliny wlotowe 3, drugi zas szczeliny wylotowe 4, polaczony jest sztywno z odnosnym tlokiem sprezarko¬ wym 5. Te tloki sprezarkowe pracuja w cy¬ lindrach 6 sprezarki ustawionych wspólo¬ siowo z cylindrem silnika 1 i zaopatrzonych w zawory ssawna 7 i zawory tloczne 8.Gdy obie masy ruchome zespolu tloków 2, 5 zblizyly sie ku sobie, a dawka powie¬ trza, zawarta miedzy tlokami silnikowymi 2, 2 ulega sprezeniu, wtryskiwane jest do tego powietrza paliwo przez odpowiednie urzadzenie zasilajace, np. przez dysze pali¬ wowa 9. Powstajace przy spalaniu gazy przesuwaja na zewnatrz oba tloki, co od¬ powiada suwowi pracy silnika, W cylin¬ drach sprezarki nastepuje przy tym z po¬ czatku sprezenie zawartosci cylindrów od cisnienia px do cisnienia p2» wzdluz linii AB na wykresie (fig. 2), a nastepnie wy¬ tlaczanie sprezonego powietrza przy stalym cisnieniu p2, wzdluz linii BC tego wykresu.Po odslonieciu szczelin wlotowych 3 i wy¬ lotowych 4 przez tloki silnikowe 2 obie masy ruchome zatrzymuja sie. Powietrze, które pozostalol w martwych przestrzeniach cylindrów 6 sprezarki, przesuwa nastepnie masy ruchome znowu ku sobie (suw wstecz¬ ny), rozprezajac sie od cisnienia tloczenia p2 do cisnienia ssania px wzdluz linii "CD (fig. 2), przy czym w* ciagu pozostalej cze¬ sci suwu wstecznego do cylindrów spre¬ zarki zasysana jest nowa ilosc powietrza przez zawory ssawcze 7 (linia DA wykre¬ su). Powietrze sprezone, wytloczone po¬ przez zawory tloczne 8 podczas suwu pra¬ cy, wplywa poprzez przewód 10, po od¬ slonieciu szczelin wlotowych 3 przez jeden z tloków silnikowych 2, do cylindra silni¬ kowego 1, wytlaczajac przy tym gazy spa¬ linowe przez szczeliny wylotowe 4 i wy¬ pelniajac cylinder silnika nowa dawka powietrza o cisnieniu p2. W przewodzie 11, dolaczonym do szczelin wylotowych 4 silnika, przewidziany jest cisnieniowy na¬ rzad regulacyjny 20, ustalajacy cisnienie prsziedmuichowie silnika, a przez to i c&sm&nbe tloczenia p2 sprezarki. Gazy pedne (gazy spalinowe i nadmiar powietrza przedmu- chowego), uchodzace przez szczeliny wylo¬ towe 4, sa doprowadzane do silnika wtór¬ nego (nile przedstawionego na! rysowi* ku), np. do- turbiny, w której wyfeomywu- ja prace.W celu regulacji ilosci gazu pednego, dostarczanego' przez sprezarke, oraz ilosci energii^ zawartej w tym gazie, nalezy zmienic cisnienie ssania p1 oraz cisnienie tloczenia p2 w sprezarce. Do zmiany cisnie¬ nia ssania sluza np. suwaki dlawikowe 12, umieszczone w nasadkach ssawczych kaz¬ dego cylindra sprezarki, nastawiane badz recznie, badz tez samoczynnie, np. w za¬ leznosci od obciazenia silnika wtórnego.Przy czesciowo zdlawionym wlocie, to znaczy przy niskim cisnieniu ssania p^ o^ trzymujemy wykres pracy sprezania A' B' C U A' przedstawiony na fig. 2 kreskowa¬ nymi liniami, wedlug którego cisnienie tlo¬ czenia wynosi p2. Zmiana tego cisnienia, — 3 -przy której stosunek cisnien sprezarki po¬ zostaje w przyblizeniu staly, uskutecznia¬ na jest przy pomocy umieszczonego w prze¬ wodzie 11 narzadu regulacyjnego 20, przedstawionego na fig. 6 w przekroju.Przewód wylotowy 11 zamykany jest przez suwak 22, zaopatrzony w otwór prze¬ lotowy 21 i poruszany przez tloczek roz- rzadczy 23. Gazy znajdujace sie w prze¬ wodzie 11 dostaja sie przez otwór 24 pod dolna pierscieniowa powierzchnie 25 tlocz¬ ka rozrzadczego, tak iz powierzchnia ta obciazona jest wyplywajacymi pod cisnie¬ niem z cylindra silnika gazami spalinowymi oraz powietrza (odpowiednio pod cisnie¬ niem p2, wzglednie cisnieniem p2), podczas gdy górna powierzchnia 26 tloczka 23 znaj¬ duje sie pod cisnieniem ssania p1 wzgled¬ nie pi, poniewaz przestrzen powyzej tlocz¬ ka 23 polaczona jest za posrednictwem przewodu 27, 17 z komora ssania 18 spre¬ zarki. Cisnienie atmosferyczne, oddzialy¬ wujace na powierzchnie 28 suwaka 22, równowazone jest przez nacisk sprezyny 29, wywierany na górna powierzchnie tlocz¬ ka 23, przy czym sila napiecia sprezyny tej jest tak dobrana, aby niewielki nadmiar sily usilowal przesunac ciesnieniowy narzad regulacyjny 22, 23 ku dolowi, w jego polo¬ zenie zamkniecia. Stosunek wielkosci obu powierzchni 24 i 26 jest tak dobrany, aby wówczas, gdy cisnienie czynnika osiagnie wartosc p2 cisnieniowy narzad regulacyjny 22, 2.3 podniesiony zostal ku górze wbrew cisnieniu p19 oddzialywujacemu na górna powierzchnie tloczka. Jezeli jednak cisnie¬ nie ssania zostanie zdlawione, np. do war¬ tosci pi, to wystarcza juz odpowiednio zmniejszone cisnienie tloczenia p2, azeby przesuniety zostal cisnieniowy narzad re¬ gulacyjny, tak iz stosunek cisnien pozosta¬ je zawsze w przyblizeniu staly, poniewaz stosunek powierzchni stanowi mniej wiecej odwrotnosc stosunku cisnien.Gazy spalinowe i nadmiar powietrza dostaja sie przez przewód rurowy 30 do silnika wtórnego, nie przedstawionego na rysunku, np. do turbiny.Na wykresie fig. 2 przedstawiona jest praca suwu wstecznego, uwalniajaca sie w jednym cylindrze sprezarki podczas tego suwu. Przy wysokim cisnieniu ssania i tlo¬ czenia w sprezarce praca ta jest równo¬ wazna polu C — D — A — F — E — C, w przypadku zas stosowania niskich cis¬ nien pi, p2 — znacznie mniejszemu polu C — U — A — F — E — C. Wedlug wykresu na fig. 3 sprezanie w cylindrze silnika rozpoczyna sie w pierwszym przy¬ padku (to jest w przypadku wysokich ci¬ snien) od cisnienia p2 i konczy sie przy ci¬ snieniu p3; prace sprezania przedstawia wówczas pole G—H—J—K—G. W drugim przypadku sprezanie w cylindrze silnika rozpoczyna sie od nizszego cisnienia p2 i konczy sie przy cisnieniu p3'; odpowiednio do tego potrzebna jest tu mniejsza praca sprezania, przedstawiona polem G'—H'—J —K—G\ Stosunek sprezania w silniku (w pierwszym przypadku ps: p2, w drugim zas ps" : p2) jest przeto w obu tych przy¬ padkach w przyblizeniu ten sam, to zna¬ czy, iz pozostaje on, praktycznie biorac, staly przy znjianach poczatkowego cisnie- nia w sprezarce.Jezeli tlok 5 sprezarki; posiada wieksza srednice niz tlok 2 silnika, tak iz na tylnej stronie 13 tloka sprezarkowego powstaje powierzchnia czynna, równa róznicy po¬ wierzchni obu tych tloków, to powierzchnia ta musi podczas suwu wstecznego wykonac prace sprezania, która nalezy odjac od, wy¬ wiazujacej sie w roboczym cylindrze spre¬ zarki pracy suwu wstecznego, przedstawio¬ nej na wykresie polem C — D — A — F — — E — C (fig. 2), azeby otrzymac prace, pozostajaca do rozporzadzenia przy spre¬ zaniu gazowej dawki silnika. Azeby wiec osiagnac pozadany cel, to jest aby utrzy¬ mac staly stosunek cisnien w silniku takze i podczas przebiegu regulacyjnego, to jest podczas zmiany cisnien, wystepujacych w - 4 —sprezarce, powodujacej jednoczesnie zmia¬ ne pracy suwu wstecznego wykonywanej przez sprezarke, nalezy wedlug] wynalazku obciazyc równiez i te powierzchnie rózni¬ cowa zmiennym cisnieniem podlegajacym regulacji, w danym przypadku np. cisnie¬ niem ssania sprezarki. W obu rozwaza¬ nych przypadkach przeprowadzanej regu¬ lacji otrzymujemy wówczas wedlug wykre- su| na fig. 4 rózne wartosci pracy sprezania, wykonywanej przez powierzchnie róznico¬ wa tloków sprezarki, a mianowicie w pierw¬ szym przypadku (obciazenie cisnieniem ssa¬ nia Pi) prace, przedstawiona na wykresie polem L — M — N\ — O — L, w drugim zas przypadku (obciazenie! cisnieniem spre¬ zenia p±) prace, przedstawiona polem V — M' —i N — O — V. Dla suwu wstecz¬ nego pozostaje przeto do rozporzadzenia praca: w pierwszym przypadku: .- - Pole C — D — A — F — E — C — pole Li — M — N — O : —» L = polu G — H — J — K — G, oraz w drugim przypadku: Pole C — D' — A''— F — E — C — po- le V — W — N — Q — Z/; = polu G' — — H4 —J — K —- G\ Poniewaz odjemniki (prace L — M — N— O — LiL — W — — N — O — L) zmieniaja sie w tym sa-' mym stosunku, jak prace, wywiazujace sie w sprezarce, przeto stosunek cisnien w sil¬ niku (p2 : ps) pozostaje przynajmniej w przyblizeniu staly.Do zrealizowania powyzszego sposobu pracy wystarcza w urzadzeniu, wykonanym wedlug fig. 1, polaczyc ze soba na stale przy pomocy odpowiedniego przewodu ko¬ more 14, w której porusza sie powierzch¬ nia róznicowa 13 tloka 5 sprezarki, z ko¬ mora 18, znajdujaca sie w przestrzeni za¬ wartej miedzy zaworami ssawnymi 7 a su¬ wakiem dlawikowym 12.Zamiast stosowania niezmiennego obcia¬ zenia powierzchni róznicowej 13 podczas calego suwu, zgodnie z wykresem wedlug linii L M, wzglednie V M4 (fig. 4), moze tez byc stosowane zmienne obciazenie tej powierzchni, zmieniajace sie wedlug pew¬ nej okreslonej reguly, np. moze byc stoso¬ wane kolejne sprezanie i rozprezanie za¬ wartosci gazu w komorze 14, przebiegaja¬ ce mniej wiecej tak, jak przedstawiono na fig. 5 linia I 0 dla pierwszego i linia l! Qt dla drugiego z rozwazanych dwóch przy¬ padków regulacji. W tym celu z tlokiem sprezarkowym 5 jest polaczony] suwak roz- rzadczy 19, który wspólpracuje z otworem 16 umieszczonym w sciance cylindra i po¬ laczonym przewodem 17 z komora ssania 18, przy czym suwak 19 odslania otwór 16 w chwili, gdy masa ruchoma zespolu tloków 2, 5 osiaga swe skrajne polozenie zewnetrz¬ ne pod koniec suwu roboczego (koniec su¬ wu pracy az do poczatku suwu wsteczne¬ go) . W ten| sposób przy tym koncowym po¬ lozeniu zespolu tloków 2, 5 w komorze 14 panuje takie samo cisnienie, jak w komorze 18. Na poczatku suwu wstecznego,, po za¬ slonieciu otworów 16 przez suwak 19, na¬ stepuje w komorze 14 sprezanie zawartego w niej czynnika, zgodnie z przebiegiem wzdluz linii L Q wzglednie l! Q' wykresu, podczas gdy w ciagu nastepujacego potem suwu pracy odbywa sie rozprezanie tego czynnika, zgodnie z przebiegiem wzdluz tej samej w przyblizeniu linii.W opisanym powyzej przykladzie wy¬ konania cisnienie ssania px sprezarki stano¬ wi przeto dolne cisnienie koncowe (punkt L wzglednie L) linii sprezania i rozpreza¬ nia (fig. 5) wi komorze 14. Zamiast tego moze równiez jedno z cisnien regulowanych (badz cisnienie ssania p19 badz cisnienie tlo¬ czenia p2) stanowic zarazem górne cisnie¬ nie koncowe linii sprezania i rozprezania — 5 —wedlug tego wykresu. Otwór 16 nalezalo¬ by wówczas tak rozrzadzac, aby komora 14 polaczona byla przewodem 17 z komora 18 podczas wewnetrznego martwego poloze¬ nia zespolu tloków 2, 5 (koniec suwu wstecznego, poczatek suwu pracy), a nie, jak to opisano wyzej, podczas zewnetrzne¬ go martwego polozenia tego zespolu tlo^ ków (koniec suwu pracy, poczatek suwu wstecznego). Jezeli jednak jako cisnienie koncowe obrane zostanie cisnienie tlocze¬ nia p2, to podczas wewnetrznego martwego polozenia zespolu tloków komora 14 musi byc polaczona1 z przewodem tlocznym tO sprezarki.Ilosc paliwa, która nalezy doprowadzic przez dysze 9 do cylindra silnika na kazdy obieg pracy, musi byc miarkowana odpo¬ wiednio do ilosci powietrza w silniku, regu¬ lowanej wedlug niniejszego wynalazku.Miarkowanie ilosci paliwa moze byc rów¬ niez^ uzaleznione w znany sposób od wiel¬ kosci regulowanych cisnien (cisnienia ssa¬ nia Pi lub cisnienia tloczenia p2\. PL